રામાયણ · અધ્યાય 3.017

તાં તુ શૂર્પણખાં રામઃ કામપાશાવપાશિતામ્
સ્વેચ્છયા શ્લક્ષ્ણયા વાચા સ્મિતપૂર્વમ્ અથાબ્રવીત્

કૃતદારો ઽસ્મિ ભવતિ ભાર્યેયં દયિતા મમ
ત્વદ્વિધાનાં તુ નારીણાં સુદુઃખા સસપત્નતા

અનુજસ્ ત્વ્ એષ મે ભ્રાતા શીલવાન્ પ્રિયદર્શનઃ
શ્રીમાન્ અકૃતદારશ્ ચ લક્ષ્મણો નામ વીર્યવાન્

અપૂર્વી ભાર્યયા ચાર્થી તરુણઃ પ્રિયદર્શનઃ
અનુરૂપશ્ ચ તે ભર્તા રૂપસ્યાસ્ય ભવિષ્યતિ

એનં ભજ વિશાલાક્ષિ ભર્તારં ભ્રાતરં મમ
અસપત્ના વરારોહે મેરુમ્ અર્કપ્રભા યથા

ઇતિ રામેણ સા પ્રોક્તા રાક્ષસી કામમોહિતા
વિસૃજ્ય રામં સહસા તતો લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્

અસ્ય રૂપસ્ય તે યુક્તા ભાર્યાહં વરવર્ણિની
મયા સહ સુખં સર્વાન્ દણ્ડકાન્ વિચરિષ્યસિ

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ સૌમિત્રી રાક્ષસ્યા વાક્યકોવિદઃ
તતઃ શૂર્પણખીં સ્મિત્વા લક્ષ્મણો યુક્તમ્ અબ્રવીત્

કથં દાસસ્ય મે દાસી ભાર્યા ભવિતુમ્ ઇચ્છસિ
સો ઽહમ્ આર્યેણ પરવાન્ ભ્રાત્રા કમલવર્ણિની

સમૃદ્ધાર્થસ્ય સિદ્ધાર્થા મુદિતામલવર્ણિની
આર્યસ્ય ત્વં વિશાલાક્ષિ ભાર્યા ભવ યવીયસી

એતાં વિરૂપામ્ અસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્
ભાર્યાં વૃદ્ધાં પરિત્યજ્ય ત્વામ્ એવૈષ ભજિષ્યતિ

કો હિ રૂપમ્ ઇદં શ્રેષ્ઠં સંત્યજ્ય વરવર્ણિનિ
માનુષેષુ વરારોહે કુર્યાદ્ ભાવં વિચક્ષણઃ

ઇતિ સા લક્ષ્મણેનોક્તા કરાલા નિર્ણતોદરી
મન્યતે તદ્ વચઃ સત્યં પરિહાસાવિચક્ષણા

સા રામં પર્ણશાલાયામ્ ઉપવિષ્ટં પરંતપમ્
સીતયા સહ દુર્ધર્ષમ્ અબ્રવીત્ કામમોહિતા

ઇમાં વિરૂપામ્ અસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્
વૃદ્ધાં ભાર્યામ્ અવષ્ટભ્ય ન માં ત્વં બહુ મન્યસે

અદ્યેમાં ભક્ષયિષ્યામિ પશ્યતસ્ તવ માનુષીમ્
ત્વયા સહ ચરિષ્યામિ નિઃસપત્ના યથાસુખમ્

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા મૃગશાવાક્ષીમ્ અલાતસદૃશેક્ષણા
અભ્યધાવત્ સુસંક્રુદ્ધા મહોલ્કા રોહિણીમ્ ઇવ

તાં મૃત્યુપાશપ્રતિમામ્ આપતન્તીં મહાબલઃ
નિગૃહ્ય રામઃ કુપિતસ્ તતો લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્

ક્રૂરૈર્ અનાર્યૈઃ સૌમિત્રે પરિહાસઃ કથં ચન
ન કાર્યઃ પશ્ય વૈદેહીં કથં ચિત્ સૌમ્ય જીવતીમ્

ઇમાં વિરૂપામ્ અસતીમ્ અતિમત્તાં મહોદરીમ્
રાક્ષસીં પુરુષવ્યાઘ્ર વિરૂપયિતુમ્ અર્હસિ

ઇત્ય્ ઉક્તો લક્ષ્મણસ્ તસ્યાઃ ક્રુદ્ધો રામસ્ય પશ્યતઃ
ઉદ્ધૃત્ય ખડ્ગં ચિચ્છેદ કર્ણનાસં મહાબલઃ

નિકૃત્તકર્ણનાસા તુ વિસ્વરં સા વિનદ્ય ચ
યથાગતં પ્રદુદ્રાવ ઘોરા શૂર્પણખા વનમ્

સા વિરૂપા મહાઘોરા રાક્ષસી શોણિતોક્ષિતા
નનાદ વિવિધાન્ નાદાન્ યથા પ્રાવૃષિ તોયદઃ

સા વિક્ષરન્તી રુધિરં બહુધા ઘોરદર્શના
પ્રગૃહ્ય બાહૂ ગર્જન્તી પ્રવિવેશ મહાવનમ્

તતસ્ તુ સા રાક્ષસસંઘસંવૃતં ખરં જનસ્થાનગતં વિરૂપિતા
ઉપેત્ય તં ભ્રાતરમ્ ઉગ્રતેજસં પપાત ભૂમૌ ગગનાદ્ યથાશનિઃ

તતઃ સભાર્યં ભયમોહમૂર્છિતા સલક્ષ્મણં રાઘવમ્ આગતં વનમ્
વિરૂપણં ચાત્મનિ શોણિતોક્ષિતા શશંસ સર્વં ભગિની ખરસ્ય સા