રામાયણ · અધ્યાય 3.014

તતઃ પઞ્ચવટીં ગત્વા નાનાવ્યાલમૃગાયુતામ્
ઉવાચ ભ્રાતરં રામો લક્ષ્મણં દીપ્તતેજસં

આગતાઃ સ્મ યથોદ્દિષ્ટમ્ અમું દેશં મહર્ષિણા
અયં પઞ્ચવટી દેશઃ સૌમ્ય પુષ્પિતકાનનઃ

સર્વતશ્ ચાર્યતાં દૃષ્ટિઃ કાનને નિપુણો હ્ય્ અસિ
આશ્રમઃ કતરસ્મિન્ નો દેશે ભવતિ સંમતઃ

રમતે યત્ર વૈદેહી ત્વમ્ અહં ચૈવ લક્ષ્મણ
તાદૃશો દૃશ્યતાં દેશઃ સંનિકૃષ્ટજલાશયઃ

વનરામણ્યકં યત્ર જલરામણ્યકં તથા
સંનિકૃષ્ટં ચ યત્ર સ્યાત્ સમિત્પુષ્પકુશોદકમ્

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રામેણ લક્મણઃ સંયતાઞ્જલિઃ
સીતા સમક્ષં કાકુત્સ્થમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

પરવાન્ અસ્મિ કાકુત્સ્થ ત્વયિ વર્ષશતં સ્થિતે
સ્વયં તુ રુચિરે દેશે ક્રિયતામ્ ઇતિ માં વદ

સુપ્રીતસ્ તેન વાક્યેન લક્ષ્મણસ્ય મહાદ્યુતિઃ
વિમૃશન્ રોચયામ્ આસ દેશં સર્વગુણાન્વિતમ્

સ તં રુચિરમ્ આક્રમ્ય દેશમ્ આશ્રમકર્મણિ
હસ્તે ગૃહીત્વા હસ્તેન રામઃ સૌમિત્રિમ્ અબ્રવીત્

અયં દેશઃ સમઃ શ્રીમાન્ પુષ્પિતૈર્ તરુભિર્ વૃતઃ
ઇહાશ્રમપદં સૌમ્ય યથાવત્ કર્તુમ્ અર્હસિ

ઇયમ્ આદિત્યસંકાશૈઃ પદ્મૈઃ સુરભિગન્ધિભિઃ
અદૂરે દૃશ્યતે રમ્યા પદ્મિની પદ્મશોભિતા

યથાખ્યાતમ્ અગસ્ત્યેન મુનિના ભાવિતાત્મના
ઇયં ગોદાવરી રમ્યા પુષ્પિતૈસ્ તરુભિર્ વૃતા

હંસકારણ્ડવાકીર્ણા ચક્રવાકોપશોભિતા
નાતિદૂરે ન ચાસન્ને મૃગયૂથનિપીડિતા

મયૂરનાદિતા રમ્યાઃ પ્રાંશવો બહુકન્દરાઃ
દૃશ્યન્તે ગિરયઃ સૌમ્ય ફુલ્લૈસ્ તરુભિર્ આવૃતાઃ

સૌવર્ણે રાજતૈસ્ તામ્રૈર્ દેશે દેશે ચ ધાતુભિઃ
ગવાક્ષિતા ઇવાભાન્તિ ગજાઃ પરમભક્તિભિઃ

સાલૈસ્ તાલૈસ્ તમાલૈશ્ ચ ખર્જૂરૈઃ પનસામ્રકૈઃ
નીવારૈસ્ તિમિશૈશ્ ચૈવ પુંનાગૈશ્ ચોપશોભિતાઃ

ચૂતૈર્ અશોકૈસ્ તિલકૈશ્ ચમ્પકૈઃ કેતકૈર્ અપિ
પુષ્પગુલ્મલતોપેતૈસ્ તૈસ્ તૈસ્ તરુભિર્ આવૃતાઃ

ચન્દનૈઃ સ્યન્દનૈર્ નીપૈઃ પનસૈર્ લકુચૈર્ અપિ
ધવાશ્વકર્ણખદિરૈઃ શમીકિંશુકપાટલૈઃ

ઇદં પુણ્યમ્ ઇદં મેધ્યમ્ ઇદં બહુમૃગદ્વિજમ્
ઇહ વત્સ્યામ સૌમિત્રે સાર્ધમ્ એતેન પક્ષિણા

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રામેણ લક્ષ્મણઃ પરવીરહા
અચિરેણાશ્રમં ભ્રાતુશ્ ચકાર સુમહાબલઃ

પર્ણશાલાં સુવિપુલાં તત્ર સંઘાતમૃત્તિકામ્
સુસ્તમ્ભાં મસ્કરૈર્ દીર્ઘૈઃ કૃતવંશાં સુશોભનામ્

સ ગત્વા લક્ષ્મણઃ શ્રીમાન્ નદીં ગોદાવરીં તદા
સ્નાત્વા પદ્માનિ ચાદાય સફલઃ પુનર્ આગતઃ

તતઃ પુષ્પબલિં કૃત્વા શાન્તિં ચ સ યથાવિધિ
દર્શયામ્ આસ રામાય તદ્ આશ્રમપદં કૃતમ્

સ તં દૃષ્ટ્વા કૃતં સૌમ્યમ્ આશ્રમં સહ સીતયા
રાઘવઃ પર્ણશાલાયાં હર્ષમ્ આહારયત્ પરમ્

સુસંહૃષ્ટઃ પરિષ્વજ્ય બાહુભ્યાં લક્ષ્મણં તદા
અતિસ્નિગ્ધં ચ ગાઢં ચ વચનં ચેદમ્ અબ્રવીત્

પ્રીતો ઽસ્મિ તે મહત્ કર્મ ત્વયા કૃતમ્ ઇદં પ્રભો
પ્રદેયો યન્નિમિત્તં તે પરિષ્વઙ્ગો મયા કૃતઃ

ભાવજ્ઞેન કૃતજ્ઞેન ધર્મજ્ઞેન ચ લક્ષ્મણ
ત્વયા પુત્રેણ ધર્માત્મા ન સંવૃત્તઃ પિતા મમ

એવં લક્ષ્મણમ્ ઉક્ત્વા તુ રાઘવો લક્ષ્મિવર્ધનઃ
તસ્મિન્ દેશે બહુફલે ન્યવસત્ સ સુખં વશી

કં ચિત્ કાલં સ ધર્માત્મા સીતયા લક્ષ્મણેન ચ
અન્વાસ્યમાનો ન્યવસત્ સ્વર્ગલોકે યથામરઃ