રામાયણ · અધ્યાય 2.100

આશ્વાસયન્તં ભરતં જાબાલિર્ બ્રાહ્મણોત્તમઃ
ઉવાચ રામં ધર્મજ્ઞં ધર્માપેતમ્ ઇદં વચઃ

સાધુ રાઘવ મા ભૂત્ તે બુદ્ધિર્ એવં નિરર્થકા
પ્રાકૃતસ્ય નરસ્યેવ આર્ય બુદ્ધેસ્ તપસ્વિનઃ

કઃ કસ્ય પુરુષો બન્ધુઃ કિમ્ આપ્યં કસ્ય કેન ચિત્
યદ્ એકો જાયતે જન્તુર્ એક એવ વિનશ્યતિ

તસ્માન્ માતા પિતા ચેતિ રામ સજ્જેત યો નરઃ
ઉન્મત્ત ઇવ સ જ્ઞેયો નાસ્તિ કા ચિદ્ ધિ કસ્ય ચિત્

યથા ગ્રામાન્તરં ગચ્છન્ નરઃ કશ્ ચિત્ ક્વ ચિદ્ વસેત્
ઉત્સૃજ્ય ચ તમ્ આવાસં પ્રતિષ્ઠેતાપરે ઽહનિ

એવમ્ એવ મનુષ્યાણાં પિતા માતા ગૃહં વસુ
આવાસમાત્રં કાકુત્સ્થ સજ્જન્તે નાત્ર સજ્જનાઃ

પિત્ર્યં રાજ્યં સમુત્સૃજ્ય સ નાર્હતિ નરોત્તમ
આસ્થાતું કાપથં દુઃખં વિષમં બહુકણ્ટકમ્

સમૃદ્ધાયામ્ અયોધ્યાયામ્ આત્માનમ્ અભિષેચય
એકવેણીધરા હિ ત્વાં નગરી સંપ્રતીક્ષતે

રાજભોગાન્ અનુભવન્ મહાર્હાન્ પાર્થિવાત્મજ
વિહર ત્વમ્ અયોધ્યાયાં યથા શક્રસ્ ત્રિવિષ્ટપે

ન તે કશ્ ચિદ્ દશરતઃસ્ ત્વં ચ તસ્ય ન કશ્ ચન
અન્યો રાજા ત્વમ્ અન્યશ્ ચ તસ્માત્ કુરુ યદ્ ઉચ્યતે

ગતઃ સ નૃપતિસ્ તત્ર ગન્તવ્યં યત્ર તેન વૈ
પ્રવૃત્તિર્ એષા મર્ત્યાનાં ત્વં તુ મિથ્યા વિહન્યસે

અર્થધર્મપરા યે યે તાંસ્ તાઞ્ શોચામિ નેતરાન્
તે હિ દુઃખમ્ ઇહ પ્રાપ્ય વિનાશં પ્રેત્ય ભેજિરે

અષ્ટકા પિતૃદૈવત્યમ્ ઇત્ય્ અયં પ્રસૃતો જનઃ
અન્નસ્યોપદ્રવં પશ્ય મૃતો હિ કિમ્ અશિષ્યતિ

યદિ ભુક્તમ્ ઇહાન્યેન દેહમ્ અન્યસ્ય ગચ્છતિ
દદ્યાત્ પ્રવસતઃ શ્રાદ્ધં ન તત્ પથ્ય્ અશનં ભવેત્

દાનસંવનના હ્ય્ એતે ગ્રન્થા મેધાવિભિઃ કૃતાઃ
યજસ્વ દેહિ દીક્ષસ્વ તપસ્ તપ્યસ્વ સંત્યજ

સ નાસ્તિ પરમ્ ઇત્ય્ એવ કુરુ બુદ્ધિં મહામતે
પ્રત્યક્ષં યત્ તદ્ આતિષ્ઠ પરોક્ષં પૃષ્ઠતઃ કુરુ

સતાં બુદ્ધિં પુરસ્કૃત્ય સર્વલોકનિદર્શિનીમ્
રાજ્યં ત્વં પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ ભરતેન પ્રસાદિતઃ