રામાયણ · અધ્યાય 2.101

જાબાલેસ્ તુ વચઃ શ્રુત્વા રામઃ સત્યાત્મનાં વરઃ
ઉવાચ પરયા યુક્ત્યા સ્વબુદ્ધ્યા ચાવિપન્નયા

ભવાન્ મે પ્રિયકામાર્થં વચનં યદ્ ઇહોક્તવાન્
અકાર્યં કાર્યસંકાશમ્ અપથ્યં પથ્યસંમિતમ્

નિર્મર્યાદસ્ તુ પુરુષઃ પાપાચારસમન્વિતઃ
માનં ન લભતે સત્સુ ભિન્નચારિત્રદર્શનઃ

કુલીનમ્ અકુલીનં વા વીરં પુરુષમાનિનમ્
ચારિત્રમ્ એવ વ્યાખ્યાતિ શુચિં વા યદિ વાશુચિમ્

અનાર્યસ્ ત્વ્ આર્યસંકાશઃ શૌચાદ્ ધીનસ્ તથા શુચિઃ
લક્ષણ્યવદ્ અલક્ષણ્યો દુઃશીલઃ શીલવાન્ ઇવ

અધર્મં ધર્મવેષેણ યદીમં લોકસંકરમ્
અભિપત્સ્યે શુભં હિત્વા ક્રિયાવિધિવિવર્જિતમ્

કશ્ ચેતયાનઃ પુરુષઃ કાર્યાકાર્યવિચક્ષણઃ
બહુ મંસ્યતિ માં લોકે દુર્વૃત્તં લોકદૂષણમ્

કસ્ય યાસ્યામ્ય્ અહં વૃત્તં કેન વા સ્વર્ગમ્ આપ્નુયામ્
અનયા વર્તમાનો ઽહં વૃત્ત્યા હીનપ્રતિજ્ઞયા

કામવૃત્તસ્ ત્વ્ અયં લોકઃ કૃત્સ્નઃ સમુપવર્તતે
યદ્વૃત્તાઃ સન્તિ રાજાનસ્ તદ્વૃત્તાઃ સન્તિ હિ પ્રજાઃ

સત્યમ્ એવાનૃશંસ્યં ચ રાજવૃત્તં સનાતનમ્
તસ્માત્ સત્યાત્મકં રાજ્યં સત્યે લોકઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ

ઋષયશ્ ચૈવ દેવાશ્ ચ સત્યમ્ એવ હિ મેનિરે
સત્યવાદી હિ લોકે ઽસ્મિન્ પરમં ગચ્છતિ ક્ષયમ્

ઉદ્વિજન્તે યથા સર્પાન્ નરાદ્ અનૃતવાદિનઃ
ધર્મઃ સત્યં પરો લોકે મૂલં સ્વર્ગસ્ય ચોચ્યતે

સત્યમ્ એવેશ્વરો લોકે સત્યં પદ્મા સમાશ્રિતા
સત્યમૂલાનિ સર્વાણિ સત્યાન્ નાસ્તિ પરં પદમ્

દત્તમ્ ઇષ્ટં હુતં ચૈવ તપ્તાનિ ચ તપાંસિ ચ
વેદાઃ સત્યપ્રતિષ્ઠાનાસ્ તસ્માત્ સત્યપરો ભવેત્

એકઃ પાલયતે લોકમ્ એકઃ પાલયતે કુલમ્
મજ્જત્ય્ એકો હિ નિરય એકઃ સ્વર્ગે મહીયતે

સો ઽહં પિતુર્ નિદેશં તુ કિમર્થં નાનુપાલયે
સત્યપ્રતિશ્રવઃ સત્યં સત્યેન સમયીકૃતઃ

નૈવ લોભાન્ ન મોહાદ્ વા ન ચાજ્ઞાનાત્ તમોઽન્વિતઃ
સેતું સત્યસ્ય ભેત્સ્યામિ ગુરોઃ સત્યપ્રતિશ્રવઃ

અસત્યસંધસ્ય સતશ્ ચલસ્યાસ્થિરચેતસઃ
નૈવ દેવા ન પિતરઃ પ્રતીચ્છન્તીતિ નઃ શ્રુતમ્

પ્રત્યગાત્મમ્ ઇમં ધર્મં સત્યં પશ્યામ્ય્ અહં સ્વયમ્
ભારઃ સત્પુરુષાચીર્ણસ્ તદ્ અર્થમ્ અભિનન્દ્યતે

ક્ષાત્રં ધર્મમ્ અહં ત્યક્ષ્યે હ્ય્ અધર્મં ધર્મસંહિતમ્
ક્ષુદ્રૌર્ નૃશંસૈર્ લુબ્ધૈશ્ ચ સેવિતં પાપકર્મભિઃ

કાયેન કુરુતે પાપં મનસા સંપ્રધાર્ય ચ
અનૃતં જિહ્વયા ચાહ ત્રિવિધં કર્મ પાતકમ્

ભૂમિઃ કીર્તિર્ યશો લક્ષ્મીઃ પુરુષં પ્રાર્થયન્તિ હિ
સ્વર્ગસ્થં ચાનુબધ્નન્તિ સત્યમ્ એવ ભજેત તત્

શ્રેષ્ઠં હ્ય્ અનાર્યમ્ એવ સ્યાદ્ યદ્ ભવાન્ અવધાર્ય મામ્
આહ યુક્તિકરૈર્ વાક્યૈર્ ઇદં ભદ્રં કુરુષ્વ હ

કથં હ્ય્ અહં પ્રતિજ્ઞાય વનવાસમ્ ઇમં ગુરોઃ
ભરતસ્ય કરિષ્યામિ વચો હિત્વા ગુરોર્ વચઃ

સ્થિરા મયા પ્રતિજ્ઞાતા પ્રતિજ્ઞા ગુરુસંનિધૌ
પ્રહૃષ્ટમાનસા દેવી કૈકેયી ચાભવત્ તદા

વનવાસં વસન્ન્ એવં શુચિર્ નિયતભોજનઃ
મૂલૈઃ પુષ્પૈઃ ફલૈઃ પુણ્યૈઃ પિતૄન્ દેવાંશ્ ચ તર્પયન્

સંતુષ્ટપઞ્ચવર્ગો ઽહં લોકયાત્રાં પ્રવર્તયે
અકુહઃ શ્રદ્દધાનઃ સન્ કાર્યાકાર્યવિચક્ષણઃ

કર્મભૂમિમ્ ઇમાં પ્રાપ્ય કર્તવ્યં કર્મ યચ્ છુભમ્
અગ્નિર્ વાયુશ્ ચ સોમશ્ ચ કર્મણાં ફલભાગિનઃ

શતં ક્રતૂનામ્ આહૃત્ય દેવરાટ્ ત્રિદિવં ગતઃ
તપાંસ્ય્ ઉગ્રાણિ ચાસ્થાય દિવં યાતા મહર્ષયઃ

સત્યં ચ ધર્મં ચ પરાક્રમં ચ ભૂતાનુકમ્પાં પ્રિયવાદિતાં ચ
દ્વિજાતિદેવાતિથિપૂજનં ચ પન્થાનમ્ આહુસ્ ત્રિદિવસ્ય સન્તઃ

ધર્મે રતાઃ સત્પુરુષૈઃ સમેતાસ્ તેજસ્વિનો દાનગુણપ્રધાનાઃ
અહિંસકા વીતમલાશ્ ચ લોકે ભવન્તિ પૂજ્યા મુનયઃ પ્રધાનાઃ