રામાયણ · અધ્યાય 2.074

અથ ભૂમિપ્રદેશજ્ઞાઃ સૂત્રકર્મવિશારદાઃ
સ્વકર્માભિરતાઃ શૂરાઃ ખનકા યન્ત્રકાસ્ તથા

કર્માન્તિકાઃ સ્થપતયઃ પુરુષા યન્ત્રકોવિદાઃ
તથા વર્ધકયશ્ ચૈવ માર્ગિણો વૃક્ષતક્ષકાઃ

કૂપકારાઃ સુધાકારા વંશકર્મકૃતસ્ તથા
સમર્થા યે ચ દ્રષ્ટારઃ પુરતસ્ તે પ્રતસ્થિરે

સ તુ હર્ષાત્ તમ્ ઉદ્દેશં જનૌઘો વિપુલઃ પ્રયાન્
અશોભત મહાવેગઃ સાગરસ્યેવ પર્વણિ

તે સ્વવારં સમાસ્થાય વર્ત્મકર્માણિ કોવિદાઃ
કરણૈર્ વિવિધોપેતૈઃ પુરસ્તાત્ સંપ્રતસ્થિરે

લતાવલ્લીશ્ ચ ગુલ્માંશ્ ચ સ્થાણૂન્ અશ્મન એવ ચ
જનાસ્ તે ચક્રિરે માર્ગં છિન્દન્તો વિવિધાન્ દ્રુમાન્

અવૃક્ષેષુ ચ દેશેષુ કે ચિદ્ વૃક્ષાન્ અરોપયન્
કે ચિત્ કુઠારૈષ્ ટઙ્કૈશ્ ચ દાત્રૈશ્ છિન્દન્ ક્વ ચિત્ ક્વ ચિત્

અપરે વીરણસ્તમ્બાન્ બલિનો બલવત્તરાઃ
વિધમન્તિ સ્મ દુર્ગાણિ સ્થલાનિ ચ તતસ્ તતઃ

અપરે ઽપૂરયન્ કૂપાન્ પાંસુભિઃ શ્વભ્રમ્ આયતમ્
નિમ્નભાગાંસ્ તથા કે ચિત્ સમાંશ્ ચક્રુઃ સમન્તતઃ

બબન્ધુર્ બન્ધનીયાંશ્ ચ ક્ષોદ્યાન્ સંચુક્ષુદુસ્ તદા
બિભિદુર્ ભેદનીયાંશ્ ચ તાંસ્ તાન્ દેશાન્ નરાસ્ તદા

અચિરેણૈવ કાલેન પરિવાહાન્ બહૂદકાન્
ચક્રુર્ બહુવિધાકારાન્ સાગરપ્રતિમાન્ બહૂન્
ઉદપાનાન્ બહુવિધાન્ વેદિકા પરિમણ્ડિતાન્

સસુધાકુટ્ટિમતલઃ પ્રપુષ્પિતમહીરુહઃ
મત્તોદ્ઘુષ્ટદ્વિજગણઃ પતાકાભિર્ અલંકૃતઃ

ચન્દનોદકસંસિક્તો નાનાકુસુમભૂષિતઃ
બહ્વ્ અશોભત સેનાયાઃ પન્થાઃ સ્વર્ગપથોપમઃ

આજ્ઞાપ્યાથ યથાજ્ઞપ્તિ યુક્તાસ્ તે ઽધિકૃતા નરાઃ
રમણીયેષુ દેશેષુ બહુસ્વાદુફલેષુ ચ

યો નિવેશસ્ ત્વ્ અભિપ્રેતો ભરતસ્ય મહાત્મનઃ
ભૂયસ્ તં શોભયામ્ આસુર્ ભૂષાભિર્ ભૂષણોપમમ્

નક્ષત્રેષુ પ્રશસ્તેષુ મુહૂર્તેષુ ચ તદ્વિદઃ
નિવેશં સ્થાપયામ્ આસુર્ ભરતસ્ય મહાત્મનઃ

બહુપાંસુચયાશ્ ચાપિ પરિખાપરિવારિતાઃ
તત્રેન્દ્રકીલપ્રતિમાઃ પ્રતોલીવરશોભિતાઃ

પ્રાસાદમાલાસંયુક્તાઃ સૌધપ્રાકારસંવૃતાઃ
પતાકા શોભિતાઃ સર્વે સુનિર્મિતમહાપથાઃ

વિસર્પદ્ભિર્ ઇવાકાશે વિટઙ્કાગ્રવિમાનકૈઃ
સમુચ્છ્રિતૈર્ નિવેશાસ્ તે બભુઃ શક્રપુરોપમાઃ

જાહ્નવીં તુ સમાસાદ્ય વિવિધદ્રુમ કાનનામ્
શીતલામલપાનીયાં મહામીનસમાકુલામ્

સચન્દ્રતારાગણમણ્ડિતં યથા નભઃક્ષપાયામ્ અમલં વિરાજતે
નરેન્દ્રમાર્ગઃ સ તથા વ્યરાજત ક્રમેણ રમ્યઃ શુભશિલ્પિનિર્મિતઃ