રામાયણ · અધ્યાય 2.073

તતઃ પ્રભાતસમયે દિવસે ઽથ ચતુર્દશે
સમેત્ય રાજકર્તારો ભરતં વાક્યમ્ અબ્રુવન્

ગતો દશરથઃ સ્વર્ગં યો નો ગુરુતરો ગુરુઃ
રામં પ્રવ્રાજ્ય વૈ જ્યેષ્ઠં લક્ષ્મણં ચ મહાબલમ્

ત્વમ્ અદ્ય ભવ નો રાજા રાજપુત્ર મહાયશઃ
સંગત્યા નાપરાધ્નોતિ રાજ્યમ્ એતદ્ અનાયકમ્

આભિષેચનિકં સર્વમ્ ઇદમ્ આદાય રાઘવ
પ્રતીક્ષતે ત્વાં સ્વજનઃ શ્રેણયશ્ ચ નૃપાત્મજ

રાજ્યં ગૃહાણ ભરત પિતૃપૈતામહં મહત્
અભિષેચય ચાત્માનં પાહિ ચાસ્માન્ નરર્ષભ

આભિષેચનિકં ભાણ્ડં કૃત્વા સર્વં પ્રદક્ષિણમ્
ભરતસ્ તં જનં સર્વં પ્રત્યુવાચ ધૃતવ્રતઃ

જ્યેષ્ઠસ્ય રાજતા નિત્યમ્ ઉચિતા હિ કુલસ્ય નઃ
નૈવં ભવન્તો માં વક્તુમ્ અર્હન્તિ કુશલા જનાઃ

રામઃ પૂર્વો હિ નો ભ્રાતા ભવિષ્યતિ મહીપતિઃ
અહં ત્વ્ અરણ્યે વત્સ્યામિ વર્ષાણિ નવ પઞ્ચ ચ

યુજ્યતાં મહતી સેના ચતુરઙ્ગમહાબલા
આનયિષ્યામ્ય્ અહં જ્યેષ્ઠં ભ્રાતરં રાઘવં વનાત્

આભિષેચનિકં ચૈવ સર્વમ્ એતદ્ ઉપસ્કૃતમ્
પુરસ્કૃત્ય ગમિષ્યામિ રામહેતોર્ વનં પ્રતિ

તત્રૈવ તં નરવ્યાઘ્રમ્ અભિષિચ્ય પુરસ્કૃતમ્
આનેષ્યામિ તુ વૈ રામં હવ્યવાહમ્ ઇવાધ્વરાત્

ન સકામા કરિષ્યામિ સ્વમ્ ઇમાં માતૃગન્ધિનીમ્
વને વત્સ્યામ્ય્ અહં દુર્ગે રામો રાજા ભવિષ્યતિ

ક્રિયતાં શિલ્પિભિઃ પન્થાઃ સમાનિ વિષમાણિ ચ
રક્ષિણશ્ ચાનુસંયાન્તુ પથિ દુર્ગવિચારકાઃ

એવં સંભાષમાણં તં રામહેતોર્ નૃપાત્મજમ્
પ્રત્યુવાચ જનઃ સર્વઃ શ્રીમદ્વાક્યમ્ અનુત્તમમ્

એવં તે ભાષમાણસ્ય પદ્મા શ્રીર્ ઉપતિષ્ઠતામ્
યસ્ ત્વં જ્યેષ્ઠે નૃપસુતે પૃથિવીં દાતુમ્ ઇચ્છસિ

અનુત્તમં તદ્ વચનં નૃપાત્મજ પ્રભાષિતં સંશ્રવણે નિશમ્ય ચ
પ્રહર્ષજાસ્ તં પ્રતિ બાષ્પબિન્દવો નિપેતુર્ આર્યાનનનેત્રસંભવાઃ

ઊચુસ્ તે વચનમ્ ઇદં નિશમ્ય હૃષ્ટાઃ સામાત્યાઃ સપરિષદો વિયાતશોકાઃ
પન્થાનં નરવરભક્તિમાઞ્ જનશ્ ચ વ્યાદિષ્ટસ્ તવ વચનાચ્ ચ શિલ્પિવર્ગઃ