રામાયણ · અધ્યાય 2.039

વિલપન્તીં તથા તાં તુ કૌસલ્યાં પ્રમદોત્તમામ્
ઇદં ધર્મે સ્થિતા ધર્મ્યં સુમિત્રા વાક્યમ્ અબ્રવીત્

તવાર્યે સદ્ગુણૈર્ યુક્તઃ પુત્રઃ સ પુરુષોત્તમઃ
કિં તે વિલપિતેનૈવં કૃપણં રુદિતેન વા

યસ્ તવાર્યે ગતઃ પુત્રસ્ ત્યક્ત્વા રાજ્યં મહાબલઃ
સાધુ કુર્વન્ મહાત્માનં પિતરં સત્યવાદિનામ્

શિષ્ટૈર્ આચરિતે સમ્યક્ શશ્વત્ પ્રેત્ય ફલોદયે
રામો ધર્મે સ્થિતઃ શ્રેષ્ઠો ન સ શોચ્યઃ કદા ચન

વર્તતે ચોત્તમાં વૃત્તિં લક્ષ્મણો ઽસ્મિન્ સદાનઘઃ
દયાવાન્ સર્વભૂતેષુ લાભસ્ તસ્ય મહાત્મનઃ

અરણ્યવાસે યદ્ દુઃખં જાનતી વૈ સુખોચિતા
અનુગચ્છતિ વૈદેહી ધર્માત્માનં તવાત્મજમ્

કીર્તિભૂતાં પતાકાં યો લોકે ભ્રામયતિ પ્રભુઃ
દમસત્યવ્રતપરઃ કિં ન પ્રાપ્તસ્ તવાત્મજઃ

વ્યક્તં રામસ્ય વિજ્ઞાય શૌચં માહાત્મ્યમ્ ઉત્તમમ્
ન ગાત્રમ્ અંશુભિઃ સૂર્યઃ સંતાપયિતુમ્ અર્હતિ

શિવઃ સર્વેષુ કાલેષુ કાનનેભ્યો વિનિઃસૃતઃ
રાઘવં યુક્તશીતોષ્ણઃ સેવિષ્યતિ સુખો ઽનિલઃ

શયાનમ્ અનઘં રાત્રૌ પિતેવાભિપરિષ્વજન્
રશ્મિભિઃ સંસ્પૃશઞ્ શીતૈશ્ ચન્દ્રમા હ્લાદયિષ્યતિ

દદૌ ચાસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ યસ્મૈ બ્રહ્મા મહૌજસે
દાનવેન્દ્રં હતં દૃષ્ટ્વા તિમિધ્વજસુતં રણે

પૃથિવ્યા સહ વૈદેહ્યા શ્રિયા ચ પુરુષર્ષભઃ
ક્ષિપ્રં તિસૃભિર્ એતાભિઃ સહ રામો ઽભિષેક્ષ્યતે

દુઃખજં વિસૃજન્ત્ય્ અસ્રં નિષ્ક્રામન્તમ્ ઉદીક્ષ્ય યમ્
સમુત્સ્રક્ષ્યસિ નેત્રાભ્યાં ક્ષિપ્રમ્ આનન્દજં પયઃ

અભિવાદયમાનં તં દૃષ્ટ્વા સસુહૃદં સુતમ્
મુદાશ્રુ મોક્ષ્યસે ક્ષિપ્રં મેઘલેકેવ વાર્ષિકી

પુત્રસ્ તે વરદઃ ક્ષિપ્રમ્ અયોધ્યાં પુનર્ આગતઃ
કરાભ્યાં મૃદુપીનાભ્યાં ચરણૌ પીડયિષ્યતિ

નિશમ્ય તલ્ લક્ષ્મણમાતૃવાક્યં રામસ્ય માતુર્ નરદેવપત્ન્યાઃ
સદ્યઃ શરીરે વિનનાશ શોકઃ શરદ્ગતો મેઘ ઇવાલ્પતોયઃ