રામાયણ · અધ્યાય 2.038

તતઃ સમીક્ષ્ય શયને સન્નં શોકેન પાર્થિવમ્
કૌસલ્યા પુત્રશોકાર્તા તમ્ ઉવાચ મહીપતિમ્

રાઘવો નરશાર્દૂલ વિષમ્ ઉપ્ત્વા દ્વિજિહ્વવત્
વિચરિષ્યતિ કૈકેયી નિર્મુક્તેવ હિ પન્નગી

વિવાસ્ય રામં સુભગા લબ્ધકામા સમાહિતા
ત્રાસયિષ્યતિ માં ભૂયો દુષ્ટાહિર્ ઇવ વેશ્મનિ

અથ સ્મ નગરે રામશ્ ચરન્ ભૈક્ષં ગૃહે વસેત્
કામકારો વરં દાતુમ્ અપિ દાસં મમાત્મજમ્

પાતયિત્વા તુ કૈકેય્યા રામં સ્થાનાદ્ યથેષ્ટતઃ
પ્રદિષ્ટો રક્ષસાં ભાગઃ પર્વણીવાહિતાગ્નિના

ગજરાજગતિર્ વીરો મહાબાહુર્ ધનુર્ધરઃ
વનમ્ આવિશતે નૂનં સભાર્યઃ સહલક્ષ્મણઃ

વને ત્વ્ અદૃષ્ટદુઃખાનાં કૈકેય્યાનુમતે ત્વયા
ત્યક્તાનાં વનવાસાય કા ન્વ્ અવસ્થા ભવિષ્યતિ

તે રત્નહીનાસ્ તરુણાઃ ફલકાલે વિવાસિતાઃ
કથં વત્સ્યન્તિ કૃપણાઃ ફલમૂલૈઃ કૃતાશનાઃ

અપીદાનીં સ કાલઃ સ્યાન્ મમ શોકક્ષયઃ શિવઃ
સભાર્યં યત્ સહ ભ્રાત્રા પશ્યેયમ્ ઇહ રાઘવમ્

શ્રુત્વૈવોપસ્થિતૌ વીરૌ કદાયોધ્યા ભવિષ્યતિ
યશસ્વિની હૃષ્ટજના સૂચ્છ્રિતધ્વજમાલિની

કદા પ્રેક્ષ્ય નરવ્યાઘ્રાવ્ અરણ્યાત્ પુનરાગતૌ
નન્દિષ્યતિ પુરી હૃષ્ટા સમુદ્ર ઇવ પર્વણિ

કદાયોધ્યાં મહાબાહુઃ પુરીં વીરઃ પ્રવેક્ષ્યતિ
પુરસ્કૃત્ય રથે સીતાં વૃષભો ગોવધૂમ્ ઇવ

કદા પ્રાણિસહસ્રાણિ રાજમાર્ગે મમાત્મજૌ
લાજૈર્ અવકરિષ્યન્તિ પ્રવિશન્તાવ્ અરિંદમૌ

કદા સુમનસઃ કન્યા દ્વિજાતીનાં ફલાનિ ચ
પ્રદિશન્ત્યઃ પુરીં હૃષ્ટાઃ કરિષ્યન્તિ પ્રદક્ષિણમ્

કદા પરિણતો બુદ્ધ્યા વયસા ચામરપ્રભઃ
અભ્યુપૈષ્યતિ ધર્મજ્ઞસ્ ત્રિવર્ષ ઇવ માં લલન્

નિઃસંશયં મયા મન્યે પુરા વીર કદર્યયા
પાતુ કામેષુ વત્સેષુ માતૄણાં શાતિતાઃ સ્તનાઃ

સાહં ગૌર્ ઇવ સિંહેન વિવત્સા વત્સલા કૃતા
કૈકેય્યા પુરુષવ્યાઘ્ર બાલવત્સેવ ગૌર્ બલાત્

ન હિ તાવદ્ ગુણૈર્ જુષ્ટં સર્વશાસ્ત્રવિશારદમ્
એકપુત્રા વિના પુત્રમ્ અહં જીવિતુમ્ ઉત્સહે

ન હિ મે જીવિતે કિં ચિત્ સામર્થમ્ ઇહ કલ્પ્યતે
અપશ્યન્ત્યાઃ પ્રિયં પુત્રં મહાબાહું મહાબલમ્

અયં હિ માં દીપયતે સમુત્થિતસ્ તનૂજશોકપ્રભવો હુતાશનઃ
મહીમ્ ઇમાં રશ્મિભિર્ ઉત્તમપ્રભો યથા નિદાઘે ભગવાન્ દિવાકરઃ