રામાયણ · અધ્યાય 2.033

મહામાત્રવચઃ શ્રુત્વા રામો દશરથં તદા
અન્વભાષત વાક્યં તુ વિનયજ્ઞો વિનીતવત્

ત્યક્તભોગસ્ય મે રાજન્ વને વન્યેન જીવતઃ
કિં કાર્યમ્ અનુયાત્રેણ ત્યક્તસઙ્ગસ્ય સર્વતઃ

યો હિ દત્ત્વા દ્વિપશ્રેષ્ઠં કક્ષ્યાયાં કુરુતે મનઃ
રજ્જુસ્નેહેન કિં તસ્ય ત્યજતઃ કુઞ્જરોત્તમમ્

તથા મમ સતાં શ્રેષ્ઠ કિં ધ્વજિન્યા જગત્પતે
સર્વાણ્ય્ એવાનુજાનામિ ચીરાણ્ય્ એવાનયન્તુ મે

ખનિત્રપિટકે ચોભે મમાનયત ગચ્છતઃ
ચતુર્દશ વને વાસં વર્ષાણિ વસતો મમ

અથ ચીરાણિ કૈકેયી સ્વયમ્ આહૃત્ય રાઘવમ્
ઉવાચ પરિધત્સ્વેતિ જનૌઘે નિરપત્રપા

સ ચીરે પુરુષવ્યાઘ્રઃ કૈકેય્યાઃ પ્રતિગૃહ્ય તે
સૂક્ષ્મવસ્ત્રમ્ અવક્ષિપ્ય મુનિવસ્ત્રાણ્ય્ અવસ્ત હ

લક્ષ્મણશ્ ચાપિ તત્રૈવ વિહાય વસને શુભે
તાપસાચ્ છાદને ચૈવ જગ્રાહ પિતુર્ અગ્રતઃ

અથાત્મપરિધાનાર્થં સીતા કૌશેયવાસિની
સમીક્ષ્ય ચીરં સંત્રસ્તા પૃષતી વાગુરામ્ ઇવ

સા વ્યપત્રપમાણેવ પ્રતિગૃહ્ય ચ દુર્મનાઃ
ગન્ધર્વરાજપ્રતિમં ભર્તારમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્
કથં નુ ચીરં બધ્નન્તિ મુનયો વનવાસિનઃ

કૃત્વા કણ્ઠે ચ સા ચીરમ્ એકમ્ આદાય પાણિના
તસ્થૌ હ્ય્ અકુષલા તત્ર વ્રીડિતા જનકાત્મજ

તસ્યાસ્ તત્ ક્ષિપ્રમ્ આગમ્ય રામો ધર્મભૃતાં વરઃ
ચીરં બબન્ધ સીતાયાઃ કૌશેયસ્યોપરિ સ્વયમ્

તસ્યાં ચીરં વસાનાયાં નાથવત્યામ્ અનાથવત્
પ્રચુક્રોશ જનઃ સર્વો ધિક્ ત્વાં દશરથં ત્વ્ ઇતિ

સ નિઃશ્વસ્યોષ્ણમ્ ઐક્ષ્વાકસ્ તાં ભાર્યામ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્
કૈકેયિ કુશચીરેણ ન સીતા ગન્તુમ્ અર્હતિ

નનુ પર્યાપ્તમ્ એતત્ તે પાપે રામવિવાસનમ્
કિમ્ એભિઃ કૃપણૈર્ ભૂયઃ પાતકૈર્ અપિ તે કૃતૈઃ

એવં બ્રુવન્તં પિતરં રામઃ સંપ્રસ્થિતો વનમ્
અવાક્શિરસમ્ આસીનમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

ઇયં ધાર્મિક કૌસલ્યા મમ માતા યશસ્વિની
વૃદ્ધા ચાક્ષુદ્રશીલા ચ ન ચ ત્વાં દેવગર્હિતે

મયા વિહીનાં વરદ પ્રપન્નાં શોકસાગરમ્
અદૃષ્ટપૂર્વવ્યસનાં ભૂયઃ સંમન્તુમ્ અર્હસિ

ઇમાં મહેન્દ્રોપમજાતગર્ભિણીં તથા વિધાતું જનમીં મમાર્હસિ
યથા વનસ્થે મયિ શોકકર્શિતા ન જીવિતં ન્યસ્ય યમક્ષયં વ્રજેત્