રામાયણ · અધ્યાય 2.011

અતદર્હં મહારાજં શયાનમ્ અતથોચિતમ્
યયાતિમ્ ઇવ પુણ્યાન્તે દેવલોકાત્ પરિચ્યુતમ્

અનર્થરૂપા સિદ્ધાર્થા અભીતા ભયદર્શિની
પુનર્ આકારયામ્ આસ તમ્ એવ વરમ્ અઙ્ગના

ત્વં કત્થસે મહારાજ સત્યવાદી દૃઢવ્રતઃ
મમ ચેમં વરં કસ્માદ્ વિધારયિતુમ્ ઇચ્છસિ

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ કૈકેય્યા રાજા દશરથસ્ તદા
પ્રત્યુવાચ તતઃ ક્રુદ્ધો મુહૂર્તં વિહ્વલન્ન્ ઇવ

મૃતે મયિ ગતે રામે વનં મનુજપુંગવે
હન્તાનાર્યે મમામિત્રે રામઃ પ્રવ્રાજિતો વનમ્

યદિ સત્યં બ્રવીમ્ય્ એતત્ તદ્ અસત્યં ભવિષ્યતિ
અકીર્તિર્ અતુલા લોકે ધ્રુવં પરિભવશ્ ચ મે

તથા વિલપતસ્ તસ્ય પરિભ્રમિતચેતસઃ
અસ્તમ્ અભ્યગમત્ સૂર્યો રજની ચાભ્યવર્તત

સ ત્રિયામા તથાર્તસ્ય ચન્દ્રમણ્ડલમણ્ડિતા
રાજ્ઞો વિલપમાનસ્ય ન વ્યભાસત શર્વરી

તથૈવોષ્ણં વિનિઃશ્વસ્ય વૃદ્ધો દશરથો નૃપઃ
વિલલાપાર્તવદ્ દુઃખં ગગનાસક્તલોચનઃ

ન પ્રભાતં ત્વયેચ્છામિ મયાયં રચિતો ઽઞ્જલિઃ
અથ વા ગમ્યતાં શીઘ્રં નાહમ્ ઇચ્છામિ નિર્ઘૃણામ્
નૃશંસાં કૈકેયીં દ્રષ્ટું યત્કૃતે વ્યસનં મહત્

એવમ્ ઉક્ત્વા તતો રાજા કૈકેયીં સંયતાઞ્જલિઃ
પ્રસાદયામ્ આસ પુનઃ કૈકેયીં ચેદમ્ અબ્રવીત્

સાધુવૃત્તસ્ય દીનસ્ય ત્વદ્ગતસ્ય ગતાયુષઃ
પ્રસાદઃ ક્રિયતાં દેવિ ભદ્રે રાજ્ઞો વિશેષતઃ

શૂન્યેન ખલુ સુશ્રોણિ મયેદં સમુદાહૃતમ્
કુરુ સાધુ પ્રસાદં મે બાલે સહૃદયા હ્ય્ અસિ

વિશુદ્ધભાવસ્ય હિ દુષ્ટભાવા તામ્રેક્ષણસ્યાશ્રુકલસ્ય રાજ્ઞઃ
શ્રુત્વા વિચિત્રં કરુણં વિલાપં ભર્તુર્ નૃશંસા ન ચકાર વાક્યમ્

તતઃ સ રાજા પુનર્ એવ મૂર્છિતઃ પ્રિયામ્ અતુષ્ટાં પ્રતિકૂલભાષિણીમ્
સમીક્ષ્ય પુત્રસ્ય વિવાસનં પ્રતિ ક્ષિતૌ વિસંજ્ઞો નિપપાત દુઃખિતઃ