रामायण · अध्याय 2.011

अतदर्हं महाराजं शयानम् अतथोचितम्
ययातिम् इव पुण्यान्ते देवलोकात् परिच्युतम्

अनर्थरूपा सिद्धार्था अभीता भयदर्शिनी
पुनर् आकारयाम् आस तम् एव वरम् अङ्गना

त्वं कत्थसे महाराज सत्यवादी दृढव्रतः
मम चेमं वरं कस्माद् विधारयितुम् इच्छसि

एवम् उक्तस् तु कैकेय्या राजा दशरथस् तदा
प्रत्युवाच ततः क्रुद्धो मुहूर्तं विह्वलन्न् इव

मृते मयि गते रामे वनं मनुजपुंगवे
हन्तानार्ये ममामित्रे रामः प्रव्राजितो वनम्

यदि सत्यं ब्रवीम्य् एतत् तद् असत्यं भविष्यति
अकीर्तिर् अतुला लोके ध्रुवं परिभवश् च मे

तथा विलपतस् तस्य परिभ्रमितचेतसः
अस्तम् अभ्यगमत् सूर्यो रजनी चाभ्यवर्तत

स त्रियामा तथार्तस्य चन्द्रमण्डलमण्डिता
राज्ञो विलपमानस्य न व्यभासत शर्वरी

तथैवोष्णं विनिःश्वस्य वृद्धो दशरथो नृपः
विललापार्तवद् दुःखं गगनासक्तलोचनः

न प्रभातं त्वयेच्छामि मयायं रचितो ऽञ्जलिः
अथ वा गम्यतां शीघ्रं नाहम् इच्छामि निर्घृणाम्
नृशंसां कैकेयीं द्रष्टुं यत्कृते व्यसनं महत्

एवम् उक्त्वा ततो राजा कैकेयीं संयताञ्जलिः
प्रसादयाम् आस पुनः कैकेयीं चेदम् अब्रवीत्

साधुवृत्तस्य दीनस्य त्वद्गतस्य गतायुषः
प्रसादः क्रियतां देवि भद्रे राज्ञो विशेषतः

शून्येन खलु सुश्रोणि मयेदं समुदाहृतम्
कुरु साधु प्रसादं मे बाले सहृदया ह्य् असि

विशुद्धभावस्य हि दुष्टभावा ताम्रेक्षणस्याश्रुकलस्य राज्ञः
श्रुत्वा विचित्रं करुणं विलापं भर्तुर् नृशंसा न चकार वाक्यम्

ततः स राजा पुनर् एव मूर्छितः प्रियाम् अतुष्टां प्रतिकूलभाषिणीम्
समीक्ष्य पुत्रस्य विवासनं प्रति क्षितौ विसंज्ञो निपपात दुःखितः