રામાયણ · અધ્યાય 1.066

જનકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ
ધનુર્ દર્શય રામાય ઇતિ હોવાચ પાર્થિવમ્

તતઃ સ રાજા જનકઃ સચિવાન્ વ્યાદિદેશ હ
ધનુર્ આનીયતાં દિવ્યં ગન્ધમાલ્યવિભૂષિતમ્

જનકેન સમાદિષ્ઠાઃ સચિવાઃ પ્રાવિશન્ પુરીમ્
તદ્ ધનુઃ પુરતઃ કૃત્વા નિર્જગ્મુઃ પાર્થિવાજ્ઞયા

નૃપાં શતાનિ પઞ્ચાશદ્ વ્યાયતાનાં મહાત્મનામ્
મઞ્જૂષામ્ અષ્ટચક્રાં તાં સમૂહુસ્ તે કથં ચન

તામ્ આદાય તુ મઞ્જૂષામ્ આયતીં યત્ર તદ્ ધનુઃ
સુરોપમં તે જનકમ્ ઊચુર્ નૃપતિમન્ત્રિણઃ

ઇદં ધનુર્વરં રાજન્ પૂજિતં સર્વરાજભિઃ
મિથિલાધિપ રાજેન્દ્ર દર્શનીયં યદીચ્છસિ

તેષાં નૃપો વચઃ શ્રુત્વા કૃતાઞ્જલિર્ અભાષત
વિશ્વામિત્રં મહાત્માનં તૌ ચોભૌ રામલક્ષ્મણૌ

ઇદં ધનુર્વરં બ્રહ્મઞ્ જનકૈર્ અભિપૂજિતમ્
રાજભિશ્ ચ મહાવીર્યૈર્ અશક્યં પૂરિતું તદા

નૈતત્ સુરગણાઃ સર્વે નાસુરા ન ચ રાક્ષસાઃ
ગન્ધર્વયક્ષપ્રવરાઃ સકિંનરમહોરગાઃ

ક્વ ગતિર્ માનુષાણાં ચ ધનુષો ઽસ્ય પ્રપૂરણે
આરોપણે સમાયોગે વેપને તોલને ઽપિ વા

તદ્ એતદ્ ધનુષાં શ્રેષ્ઠમ્ આનીતં મુનિપુંગવ
દર્શયૈતન્ મહાભાગ અનયો રાજપુત્રયોઃ

વિશ્વામિત્રસ્ તુ ધર્માત્મા શ્રુત્વા જનકભાષિતમ્
વત્સ રામ ધનુઃ પશ્ય ઇતિ રાઘવમ્ અબ્રવીત્

મહર્ષેર્ વચનાદ્ રામો યત્ર તિષ્ઠતિ તદ્ ધનુઃ
મઞ્જૂષાં તામ્ અપાવૃત્ય દૃષ્ટ્વા ધનુર્ અથાબ્રવીત્

ઇદં ધનુર્વરં બ્રહ્મન્ સંસ્પૃશામીહ પાણિના
યત્નવાંશ્ ચ ભવિષ્યામિ તોલને પૂરણે ઽપિ વા

બાઢમ્ ઇત્ય્ એવ તં રાજા મુનિશ્ ચ સમભાષત
લીલયા સ ધનુર્ મધ્યે જગ્રાહ વચનાન્ મુનેઃ

પશ્યતાં નૃષહસ્રાણાં બહૂનાં રઘુનન્દનઃ
આરોપયત્ સ ધર્માત્મા સલીલમ્ ઇવ તદ્ ધનુઃ

આરોપયિત્વા મૌર્વીં ચ પૂરયામ્ આસ વીર્યવાન્
તદ્ બભઞ્જ ધનુર્ મધ્યે નરશ્રેષ્ઠો મહાયશાઃ

તસ્ય શબ્દો મહાન્ આસીન્ નિર્ઘાતસમનિસ્વનઃ
ભૂમિકમ્પશ્ ચ સુમહાન્ પર્વતસ્યેવ દીર્યતઃ

નિપેતુશ્ ચ નરાઃ સર્વે તેન શબ્દેન મોહિતાઃ
વર્જયિત્વા મુનિવરં રાજાનં તૌ ચ રાઘવૌ

પ્રત્યાશ્વસ્તે જને તસ્મિન્ રાજા વિગતસાધ્વસઃ
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ વાક્યં વાક્યજ્ઞો મુનિપુંગવમ્

ભગવન્ દૃષ્ટવીર્યો મે રામો દશરથાત્મજઃ
અત્યદ્ભુતમ્ અચિન્ત્યં ચ અતર્કિતમ્ ઇદં મયા

જનકાનાં કુલે કીર્તિમ્ આહરિષ્યતિ મે સુતા
સીતા ભર્તારમ્ આસાદ્ય રામં દશરથાત્મજમ્

મમ સત્યા પ્રતિજ્ઞા ચ વીર્યશુલ્કેતિ કૌશિક
સીતા પ્રાણૈર્ બહુમતા દેયા રામાય મે સુતા

ભવતો ઽનુમતે બ્રહ્મઞ્ શીઘ્રં ગચ્છન્તુ મન્ત્રિણઃ
મમ કૌશિક ભદ્રં તે અયોધ્યાં ત્વરિતા રથૈઃ

રાજાનં પ્રશ્રિતૈર્ વાક્યૈર્ આનયન્તુ પુરં મમ
પ્રદાનં વીર્યશુલ્કાયાઃ કથયન્તુ ચ સર્વશઃ

મુનિગુપ્તૌ ચ કાકુત્સ્થૌ કથયન્તુ નૃપાય વૈ
પ્રીયમાણં તુ રાજાનમ્ આનયન્તુ સુશીઘ્રગાઃ

કૌશિકશ્ ચ તથેત્ય્ આહ રાજા ચાભાષ્ય મન્ત્રિણઃ
અયોધ્યાં પ્રેષયામ્ આસ ધર્માત્મા કૃતશાસનાત્