રામાયણ · અધ્યાય 1.060

વિશ્વામિત્રો મહાત્માથ પ્રસ્થિતાન્ પ્રેક્ષ્ય તાન્ ઋષીન્
અબ્રવીન્ નરશાર્દૂલ સર્વાંસ્ તાન્ વનવાસિનઃ

મહાવિઘ્નઃ પ્રવૃત્તો ઽયં દક્ષિણામ્ આસ્થિતો દિશમ્
દિશમ્ અન્યાં પ્રપત્સ્યામસ્ તત્ર તપ્સ્યામહે તપઃ

પશ્ચિમાયાં વિશાલાયાં પુષ્કરેષુ મહાત્મનઃ
સુખં તપશ્ ચરિષ્યામઃ પરં તદ્ ધિ તપોવનમ્

એવમ્ ઉક્ત્વા મહાતેજાઃ પુષ્કરેષુ મહામુનિઃ
તપ ઉગ્રં દુરાધર્ષં તેપે મૂલફલાશનઃ

એતસ્મિન્ન્ એવ કાલે તુ અયોધ્યાધિપતિર્ નૃપઃ
અમ્બરીષ ઇતિ ખ્યાતો યષ્ટું સમુપચક્રમે

તસ્ય વૈ યજમાનસ્ય પશુમ્ ઇન્દ્રો જહાર હ
પ્રનષ્ટે તુ પશૌ વિપ્રો રાજાનમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્

પશુર્ અદ્ય હૃતો રાજન્ પ્રનષ્ટસ્ તવ દુર્નયાત્
અરક્ષિતારં રાજાનં ઘ્નન્તિ દોષા નરેશ્વર

પ્રાયશ્ચિત્તં મહદ્ ધ્ય્ એતન્ નરં વા પુરુષર્ષભ
આનયસ્વ પશું શીઘ્રં યાવત્ કર્મ પ્રવર્તતે

ઉપાધ્યાય વચઃ શ્રુત્વા સ રાજા પુરુષર્ષભ
અન્વિયેષ મહાબુદ્ધિઃ પશું ગોભિઃ સહસ્રશઃ

દેશાઞ્ જનપદાંસ્ તાંસ્ તાન્ નગરાણિ વનાનિ ચ
આશ્રમાણિ ચ પુણ્યાનિ માર્ગમાણો મહીપતિઃ

સ પુત્રસહિતં તાત સભાર્યં રઘુનન્દન
ભૃગુતુઙ્ગે સમાસીનમ્ ઋચીકં સંદદર્શ હ

તમ્ ઉવાચ મહાતેજાઃ પ્રણમ્યાભિપ્રસાદ્ય ચ
બ્રહ્મર્ષિં તપસા દીપ્તં રાજર્ષિર્ અમિતપ્રભઃ
પૃષ્ટ્વા સર્વત્ર કુશલમ્ ઋચીકં તમ્ ઇદં વચઃ

ગવાં શતસહસ્રેણ વિક્રિણીષે સુતં યદિ
પશોર્ અર્થે મહાભાગ કૃતકૃત્યો ઽસ્મિ ભાર્ગવ

સર્વે પરિસૃતા દેશા યજ્ઞિયં ન લભે પશુમ્
દાતુમ્ અર્હસિ મૂલ્યેન સુતમ્ એકમ્ ઇતો મમ

એવમ્ ઉક્તો મહાતેજા ઋચીકસ્ ત્વ્ અબ્રવીદ્ વચઃ
નાહં જ્યેષ્ઠં નરશ્રેષ્ઠં વિક્રીણીયાં કથં ચન

ઋચીકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા તેષાં માતા મહાત્મનામ્
ઉવાચ નરશાર્દૂલમ્ અમ્બરીષં તપસ્વિની

મમાપિ દયિતં વિદ્ધિ કનિષ્ઠં શુનકં નૃપ

પ્રાયેણ હિ નરશ્રેષ્ઠ જ્યેષ્ઠાઃ પિતૃષુ વલ્લભાઃ
માતૄણાં ચ કનીયાંસસ્ તસ્માદ્ રક્ષે કનીયસં

ઉક્તવાક્યે મુનૌ તસ્મિન્ મુનિપત્ન્યાં તથૈવ ચ
શુનઃશેપઃ સ્વયં રામ મધ્યમો વાક્યમ્ અબ્રવીત્

પિતા જ્યેષ્ઠમ્ અવિક્રેયં માતા ચાહ કનીયસં
વિક્રીતં મધ્યમં મન્યે રાજન્ પુત્રં નયસ્વ મામ્

ગવાં શતસહસ્રેણ શુનઃશેપં નરેશ્વરઃ
ગૃહીત્વા પરમપ્રીતો જગામ રઘુનન્દન

અમ્બરીષસ્ તુ રાજર્ષી રથમ્ આરોપ્ય સત્વરઃ
શુનઃશેપં મહાતેજા જગામાશુ મહાયશાઃ