રામાયણ · અધ્યાય 1.050

તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા વિશ્વામિત્રસ્ય ધીમતઃ
હૃષ્ટરોમા મહાતેજાઃ શતાનન્દો મહાતપાઃ

ગૌતમસ્ય સુતો જ્યેષ્ઠસ્ તપસા દ્યોતિતપ્રભઃ
રામસંદર્શનાદ્ એવ પરં વિસ્મયમ્ આગતઃ

સ તૌ નિષણ્ણૌ સંપ્રેક્ષ્ય સુખાસીનૌ નૃપાત્મજૌ
શતાનન્દો મુનિશ્રેષ્ઠં વિશ્વામિત્રમ્ અથાબ્રવીત્

અપિ તે મુનિશાર્દૂલ મમ માતા યશસ્વિની
દર્શિતા રાજપુત્રાય તપો દીર્ઘમ્ ઉપાગતા

અપિ રામે મહાતેજો મમ માતા યશસ્વિની
વન્યૈર્ ઉપાહરત્ પૂજાં પૂજાર્હે સર્વદેહિનામ્

અપિ રામાય કથિતં યથાવૃત્તં પુરાતનમ્
મમ માતુર્ મહાતેજો દેવેન દુરનુષ્ઠિતમ્

અપિ કૌશિક ભદ્રં તે ગુરુણા મમ સંગતા
માતા મમ મુનિશ્રેષ્ઠ રામસંદર્શનાદ્ ઇતઃ

અપિ મે ગુરુણા રામઃ પૂજિતઃ કુશિકાત્મજ
ઇહાગતો મહાતેજાઃ પૂજાં પ્રાપ્ય મહાત્મનઃ

અપિ શાન્તેન મનસા ગુરુર્ મે કુશિકાત્મજ
ઇહાગતેન રામેણ પ્રયતેનાભિવાદિતઃ

તચ્ છ્રુત્વા વચનં તસ્ય વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ
પ્રત્યુવાચ શતાનન્દં વાક્યજ્ઞો વાક્યકોવિદમ્

નાતિક્રાન્તં મુનિશ્રેષ્ઠ યત્ કર્તવ્યં કૃતં મયા
સંગતા મુનિના પત્ની ભાર્ગવેણેવ રેણુકા

તચ્ છ્રુત્વા વચનં તસ્ય વિશ્વામિત્રસ્ય ધીમતઃ
શતાનન્દો મહાતેજા રામં વચનમ્ અબ્રવીત્

સ્વાગતં તે નરશ્રેષ્ઠ દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તો ઽસિ રાઘવ
વિશ્વામિત્રં પુરસ્કૃત્ય મહર્ષિમ્ અપરાજિતમ્

અચિન્ત્યકર્મા તપસા બ્રહ્મર્ષિર્ અમિતપ્રભઃ
વિશ્વામિત્રો મહાતેજા વેત્સ્ય્ એનં પરમાં ગતિમ્

નાસ્તિ ધન્યતરો રામ ત્વત્તો ઽન્યો ભુવિ કશ્ ચન
ગોપ્તા કુશિકપુત્રસ્ તે યેન તપ્તં મહત્ તપઃ

શ્રૂયતાં ચાભિદાસ્યામિ કૌશિકસ્ય મહાત્મનઃ
યથાબલં યથાવૃત્તં તન્ મે નિગદતઃ શૃણુ

રાજાભૂદ્ એષ ધર્માત્મા દીર્ઘ કાલમ્ અરિંદમઃ
ધર્મજ્ઞઃ કૃતવિદ્યશ્ ચ પ્રજાનાં ચ હિતે રતઃ

પ્રજાપતિસુતસ્ ત્વ્ આસીત્ કુશો નામ મહીપતિઃ
કુશસ્ય પુત્રો બલવાન્ કુશનાભઃ સુધાર્મિકઃ

કુશનાભસુતસ્ ત્વ્ આસીદ્ ગાધિર્ ઇત્ય્ એવ વિશ્રુતઃ
ગાધેઃ પુત્રો મહાતેજા વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ

વિશ્વમિત્રો મહાતેજાઃ પાલયામ્ આસ મેદિનીમ્
બહુવર્ષસહસ્રાણિ રાજા રાજ્યમ્ અકારયત્

કદા ચિત્ તુ મહાતેજા યોજયિત્વા વરૂથિનીમ્
અક્ષૌહિણીપરિવૃતઃ પરિચક્રામ મેદિનીમ્

નગરાણિ ચ રાષ્ટ્રાણિ સરિતશ્ ચ તથા ગિરીન્
આશ્રમાન્ ક્રમશો રાજા વિચરન્ન્ આજગામહ

વસિષ્ઠસ્યાશ્રમપદં નાનાપુષ્પફલદ્રુમમ્
નાનામૃગગણાકીર્ણં સિદ્ધચારણસેવિતમ્

દેવદાનવગન્ધર્વૈઃ કિંનરૈર્ ઉપશોભિતમ્
પ્રશાન્તહરિણાકીર્ણં દ્વિજસંઘનિષેવિતમ્

બ્રહ્મર્ષિગણસંકીર્ણં દેવર્ષિગણસેવિતમ્
તપશ્ચરણસંસિદ્ધૈર્ અગ્નિકલ્પૈર્ મહાત્મભિઃ

સતતં સંકુલં શ્રીમદ્ બ્રહ્મકલ્પૈર્ મહાત્મભિઃ
અબ્ભક્ષૈર્ વાયુભક્ષૈશ્ ચ શીર્ણપર્ણાશનૈસ્ તથા

ફલમૂલાશનૈર્ દાન્તૈર્ જિતરોષૈર્ જિતેન્દ્રિયૈઃ
ઋષિભિર્ વાલખિલ્યૈશ્ ચ જપહોમપરાયણૈઃ

વસિષ્ઠસ્યાશ્રમપદં બ્રહ્મલોકમ્ ઇવાપરમ્
દદર્શ જયતાં શ્રેષ્ઠ વિશ્વામિત્રો મહાબલઃ