રામાયણ · અધ્યાય 1.023

તતઃ પ્રભાતે વિમલે કૃતાહ્નિકમ્ અરિંદમૌ
વિશ્વામિત્રં પુરસ્કૃત્ય નદ્યાસ્ તીરમ્ ઉપાગતૌ

તે ચ સર્વે મહાત્માનો મુનયઃ સંશિતવ્રતાઃ
ઉપસ્થાપ્ય શુભાં નાવં વિશ્વામિત્રમ્ અથાબ્રુવન્

આરોહતુ ભવાન્ નાવં રાજપુત્રપુરસ્કૃતઃ
અરિષ્ટં ગચ્છ પન્થાનં મા ભૂત્ કાલસ્ય પર્યયઃ

વિશ્વામિત્રસ્ તથેત્ય્ ઉક્ત્વા તાન્ ઋષીન્ અભિપૂજ્ય ચ
તતાર સહિતસ્ તાભ્યાં સરિતં સાગરં ગમામ્

અથ રામઃ સરિન્મધ્યે પપ્રચ્છ મુનિપુઙ્ગવમ્
વારિણો ભિદ્યમાનસ્ય કિમ્ અયં તુમુલો ધ્વનિઃ

રાઘવસ્ય વચઃ શ્રુત્વા કૌતૂહલ સમન્વિતમ્
કથયામ્ આસ ધર્માત્મા તસ્ય શબ્દસ્ય નિશ્ચયમ્

કૈલાસપર્વતે રામ મનસા નિર્મિતં સરઃ
બ્રહ્મણા નરશાર્દૂલ તેનેદં માનસં સરઃ

તસ્માત્ સુસ્રાવ સરસઃ સાયોધ્યામ્ ઉપગૂહતે
સરઃપ્રવૃત્તા સરયૂઃ પુણ્યા બ્રહ્મસરશ્ચ્યુતા

તસ્યાયમ્ અતુલઃ શબ્દો જાહ્નવીમ્ અભિવર્તતે
વારિસંક્ષોભજો રામ પ્રણામં નિયતઃ કુરુ

તાભ્યાં તુ તાવ્ ઉભૌ કૃત્વા પ્રણામમ્ અતિધાર્મિકૌ
તીરં દક્ષિણમ્ આસાદ્ય જગ્મતુર્ લઘુવિક્રમૌ

સ વનં ઘોરસંકાશં દૃષ્ટ્વા નૃપવરાત્મજઃ
અવિપ્રહતમ્ ઐક્ષ્વાકઃ પપ્રચ્છ મુનિપુંગવમ્

અહો વનમ્ ઇદં દુર્ગં ઝિલ્લિકાગણનાદિતમ્
ભૈરવૈઃ શ્વાપદૈઃ કીર્ણં શકુન્તૈર્ દારુણારુતૈઃ

નાનાપ્રકારૈઃ શકુનૈર્ વાશ્યદ્ભિર્ ભૈરવસ્વનૈઃ
સિંહવ્યાઘ્રવરાહૈશ્ ચ વારણૈશ્ ચાપિ શોભિતમ્

ધવાશ્વકર્ણકકુભૈર્ બિલ્વતિન્દુકપાટલૈઃ
સંકીર્ણં બદરીભિશ્ ચ કિં ન્વ્ ઇદં દારુણં વનમ્

તમ્ ઉવાચ મહાતેજા વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ
શ્રૂયતાં વત્સ કાકુત્સ્થ યસ્યૈતદ્ દારુણં વનમ્

એતૌ જનપદૌ સ્ફીતૌ પૂર્વમ્ આસ્તાં નરોત્તમ
મલદાશ્ ચ કરૂષાશ્ ચ દેવનિર્માણ નિર્મિતૌ

પુરા વૃત્રવધે રામ મલેન સમભિપ્લુતમ્
ક્ષુધા ચૈવ સહસ્રાક્ષં બ્રહ્મહત્યા યદાવિશત્

તમ્ ઇન્દ્રં સ્નાપયન્ દેવા ઋષયશ્ ચ તપોધનાઃ
કલશૈઃ સ્નાપયામ્ આસુર્ મલં ચાસ્ય પ્રમોચયન્

ઇહ ભૂમ્યાં મલં દત્ત્વા દત્ત્વા કારુષમ્ એવ ચ
શરીરજં મહેન્દ્રસ્ય તતો હર્ષં પ્રપેદિરે

નિર્મલો નિષ્કરૂષશ્ ચ શુચિર્ ઇન્દ્રો યદાભવત્
દદૌ દેશસ્ય સુપ્રીતો વરં પ્રભુર્ અનુત્તમમ્

ઇમૌ જનપદૌ સ્થીતૌ ખ્યાતિં લોકે ગમિષ્યતઃ
મલદાશ્ ચ કરૂષાશ્ ચ મમાઙ્ગમલધારિણૌ

સાધુ સાધ્વ્ ઇતિ તં દેવાઃ પાકશાસનમ્ અબ્રુવન્
દેશસ્ય પૂજાં તાં દૃષ્ટ્વા કૃતાં શક્રેણ ધીમતા

એતૌ જનપદૌ સ્થીતૌ દીર્ઘકાલમ્ અરિંદમ
મલદાશ્ ચ કરૂષાશ્ ચ મુદિતૌ ધનધાન્યતઃ

કસ્ય ચિત્ ત્વ્ અથ કાલસ્ય યક્ષી વૈ કામરૂપિણી
બલં નાગસહસ્રસ્ય ધારયન્તી તદા હ્ય્ અભૂત્

તાટકા નામ ભદ્રં તે ભાર્યા સુન્દસ્ય ધીમતઃ
મારીચો રાક્ષસઃ પુત્રો યસ્યાઃ શક્રપરાક્રમઃ

ઇમૌ જનપદૌ નિત્યં વિનાશયતિ રાઘવ
મલદાંશ્ ચ કરૂષાંશ્ ચ તાટકા દુષ્ટચારિણી

સેયં પન્થાનમ્ આવાર્ય વસત્ય્ અત્યર્ધયોજને
અત એવ ચ ગન્તવ્યં તાટકાયા વનં યતઃ

સ્વબાહુબલમ્ આશ્રિત્ય જહીમાં દુષ્ટચારિણીમ્
મન્નિયોગાદ્ ઇમં દેશં કુરુ નિષ્કણ્ટકં પુનઃ

ન હિ કશ્ ચિદ્ ઇમં દેશં શક્રોત્ય્ આગન્તુમ્ ઈદૃશમ્
યક્ષિણ્યા ઘોરયા રામ ઉત્સાદિતમ્ અસહ્યયા

એતત્ તે સર્વમ્ આખ્યાતં યથૈતદ્ દરુણં વનમ્
યક્ષ્યા ચોત્સાદિતં સર્વમ્ અદ્યાપિ ન નિવર્તતે