રામાયણ · અધ્યાય 1.010

ભૂય એવ ચ રાજેન્દ્ર શૃણુ મે વચનં હિતમ્
યથા સ દેવપ્રવરઃ કથાયામ્ એવમ્ અબ્રવીત્

ઇક્ષ્વાકૂણાં કુલે જાતો ભવિષ્યતિ સુધાર્મિકઃ
રાજા દશરથો નામ્ના શ્રીમાન્ સત્યપ્રતિશ્રવઃ

અઙ્ગરાજેન સખ્યં ચ તસ્ય રાજ્ઞો ભવિષ્યતિ
કન્યા ચાસ્ય મહાભાગા શાન્તા નામ ભવિષ્યતિ

પુત્રસ્ ત્વ્ અઙ્ગસ્ય રાજ્ઞસ્ તુ લોમપાદ ઇતિ શ્રુતઃ
તં સ રાજા દશરથો ગમિષ્યતિ મહાયશાઃ

અનપત્યો ઽસ્મિ ધર્માત્મઞ્ શાન્તાભર્તા મમ ક્રતુમ્
આહરેત ત્વયાજ્ઞપ્તઃ સંતાનાર્થં કુલસ્ય ચ

શ્રુત્વા રાજ્ઞો ઽથ તદ્ વાક્યં મનસા સ વિચિન્ત્ય ચ
પ્રદાસ્યતે પુત્રવન્તં શાન્તા ભર્તારમ્ આત્મવાન્

પ્રતિગૃહ્ય ચ તં વિપ્રં સ રાજા વિગતજ્વરઃ
આહરિષ્યતિ તં યજ્ઞં પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના

તં ચ રાજા દશરથો યષ્ટુકામઃ કૃતાઞ્જલિઃ
ઋશ્યશૃઙ્ગં દ્વિજશ્રેષ્ઠં વરયિષ્યતિ ધર્મવિત્

યજ્ઞાર્થં પ્રસવાર્થં ચ સ્વર્ગાર્થં ચ નરેશ્વરઃ
લભતે ચ સ તં કામં દ્વિજમુખ્યાદ્ વિશાં પતિઃ

પુત્રાશ્ ચાસ્ય ભવિષ્યન્તિ ચત્વારો ઽમિતવિક્રમાઃ
વંશપ્રતિષ્ઠાનકરાઃ સર્વલોકેષુ વિશ્રુતાઃ

એવં સ દેવપ્રવરઃ પૂર્વં કથિતવાન્ કથામ્
સનત્કુમારો ભગવાન્ પુરા દેવયુગે પ્રભુઃ

સ ત્વં પુરુષશાર્દૂલ તમ્ આનય સુસત્કૃતમ્
સ્વયમ્ એવ મહારાજ ગત્વા સબલવાહનઃ

અનુમાન્ય વસિષ્ઠં ચ સૂતવાક્યં નિશમ્ય ચ
સાન્તઃપુરઃ સહામાત્યઃ પ્રયયૌ યત્ર સ દ્વિજઃ

વનાનિ સરિતશ્ ચૈવ વ્યતિક્રમ્ય શનૈઃ શનૈઃ
અભિચક્રામ તં દેશં યત્ર વૈ મુનિપુંગવઃ

આસાદ્ય તં દ્વિજશ્રેષ્ઠં લોમપાદસમીપગમ્
ઋષિપુત્રં દદર્શાદૌ દીપ્યમાનમ્ ઇવાનલમ્

તતો રાજા યથાન્યાયં પૂજાં ચક્રે વિશેષતઃ
સખિત્વાત્ તસ્ય વૈ રાજ્ઞઃ પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના

લોમપાદેન ચાખ્યાતમ્ ઋષિપુત્રાય ધીમતે
સખ્યં સંબન્ધકં ચૈવ તદા તં પ્રત્યપૂજયત્

એવં સુસત્કૃતસ્ તેન સહોષિત્વા નરર્ષભઃ
સપ્તાષ્ટદિવસાન્ રાજા રાજાનમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્

શાન્તા તવ સુતા રાજન્ સહ ભર્ત્રા વિશામ્પતે
મદીયં નગરં યાતુ કાર્યં હિ મહદ્ ઉદ્યતમ્

તથેતિ રાજા સંશ્રુત્ય ગમનં તસ્ય ધીમતઃ
ઉવાચ વચનં વિપ્રં ગચ્છ ત્વં સહ ભાર્યયા

ઋષિપુત્રઃ પ્રતિશ્રુત્ય તથેત્ય્ આહ નૃપં તદા
સ નૃપેણાભ્યનુજ્ઞાતઃ પ્રયયૌ સહ ભાર્યયા

તાવ્ અન્યોન્યાઞ્જલિં કૃત્વા સ્નેહાત્ સંશ્લિષ્ય ચોરસા
નનન્દતુર્ દશરથો લોમપાદશ્ ચ વીર્યવાન્

તતઃ સુહૃદમ્ આપૃચ્છ્ય પ્રસ્થિતો રઘુનન્દનઃ
પૌરેભ્યઃ પ્રેષયામ્ આસ દૂતાન્ વૈ શીઘ્રગામિનઃ
ક્રિયતાં નગરં સર્વં ક્ષિપ્રમ્ એવ સ્વલંકૃતમ્

તતઃ પ્રહૃષ્ટાઃ પૌરાસ્ તે શ્રુત્વા રાજાનમ્ આગતમ્
તથા પ્રચક્રુસ્ તત્ સર્વં રાજ્ઞા યત્ પ્રેષિતં તદા

તતઃ સ્વલંકૃતં રાજા નગરં પ્રવિવેશ હ
શઙ્ખદુન્દુભિનિર્ઘોષૈઃ પુરસ્કૃત્ય દ્વિજર્ષભમ્

તતઃ પ્રમુદિતાઃ સર્વે દૃષ્ટ્વા તં નાગરા દ્વિજમ્
પ્રવેશ્યમાનં સત્કૃત્ય નરેન્દ્રેણેન્દ્રકર્મણા

અન્તઃપુરં પ્રવેશ્યૈનં પૂજાં કૃત્વા તુ શાસ્ત્રતઃ
કૃતકૃત્યં તદાત્માનં મેને તસ્યોપવાહનાત્

અન્તઃપુરાણિ સર્વાણિ શાન્તાં દૃષ્ટ્વા તથાગતામ્
સહ ભર્ત્રા વિશાલાક્ષીં પ્રીત્યાનન્દમ્ ઉપાગમન્

પૂજ્યમાના ચ તાભિઃ સા રાજ્ઞા ચૈવ વિશેષતઃ
ઉવાસ તત્ર સુખિતા કં ચિત્ કાલં સહ દ્વિજા