રામાયણ · અધ્યાય 1.008

તસ્ય ત્વ્ એવં પ્રભાવસ્ય ધર્મજ્ઞસ્ય મહાત્મનઃ
સુતાર્થં તપ્યમાનસ્ય નાસીદ્ વંશકરઃ સુતઃ

ચિન્તયાનસ્ય તસ્યૈવં બુદ્ધિર્ આસીન્ મહાત્મનઃ
સુતાર્થં વાજિમેધેન કિમર્થં ન યજામ્ય્ અહમ્

સ નિશ્ચિતાં મતિં કૃત્વા યષ્ટવ્યમ્ ઇતિ બુદ્ધિમાન્
મન્ત્રિભિઃ સહ ધર્માત્મા સર્વૈર્ એવ કૃતાત્મભિઃ

તતો ઽબ્રવીદ્ ઇદં રાજા સુમન્ત્રં મન્ત્રિસત્તમમ્
શીઘ્રમ્ આનય મે સર્વાન્ ગુરૂંસ્ તાન્ સપુરોહિતાન્

એતચ્ છ્રુત્વા રહઃ સૂતો રાજાનમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્
ઋત્વિગ્ભિર્ ઉપદિષ્ટો ઽયં પુરાવૃત્તો મયા શ્રુતઃ

સનત્કુમારો ભગવાન્ પૂર્વં કથિતવાન્ કથામ્
ઋષીણાં સંનિધૌ રાજંસ્ તવ પુત્રાગમં પ્રતિ

કાશ્યપસ્ય તુ પુત્રો ઽસ્તિ વિભાણ્ડક ઇતિ શ્રુતઃ
ઋશ્યશૃઙ્ગ ઇતિ ખ્યાતસ્ તસ્ય પુત્રો ભવિષ્યતિ

સ વને નિત્યસંવૃદ્ધો મુનિર્ વનચરઃ સદા
નાન્યં જાનાતિ વિપ્રેન્દ્રો નિત્યં પિત્રનુવર્તનાત્

દ્વૈવિધ્યં બ્રહ્મચર્યસ્ય ભવિષ્યતિ મહાત્મનઃ
લોકેષુ પ્રથિતં રાજન્ વિપ્રૈશ્ ચ કથિતં સદા

તસ્યૈવં વર્તમાનસ્ય કાલઃ સમભિવર્તત
અગ્નિં શુશ્રૂષમાણસ્ય પિતરં ચ યશસ્વિનમ્

એતસ્મિન્ન્ એવ કાલે તુ લોમપાદઃ પ્રતાપવાન્
અઙ્ગેષુ પ્રથિતો રાજા ભવિષ્યતિ મહાબલઃ

તસ્ય વ્યતિક્રમાદ્ રાજ્ઞો ભવિષ્યતિ સુદારુણા
અનાવૃષ્ટિઃ સુઘોરા વૈ સર્વભૂતભયાવહા

અનાવૃષ્ટ્યાં તુ વૃત્તાયાં રાજા દુઃખસમન્વિતઃ
બ્રાહ્મણાઞ્ શ્રુતવૃદ્ધાંશ્ ચ સમાનીય પ્રવક્ષ્યતિ

ભવન્તઃ શ્રુતધર્માણો લોકચારિત્રવેદિનઃ
સમાદિશન્તુ નિયમં પ્રાયશ્ચિત્તં યથા ભવેત્

વક્ષ્યન્તિ તે મહીપાલં બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ
વિભાણ્ડકસુતં રાજન્ સર્વોપાયૈર્ ઇહાનય

આનાય્ય ચ મહીપાલ ઋશ્યશૃઙ્ગં સુસત્કૃતમ્
પ્રયચ્છ કન્યાં શાન્તાં વૈ વિધિના સુસમાહિતઃ

તેષાં તુ વચનં શ્રુત્વા રાજા ચિન્તાં પ્રપત્સ્યતે
કેનોપાયેન વૈ શક્યમ્ ઇહાનેતું સ વીર્યવાન્

તતો રાજા વિનિશ્ચિત્ય સહ મન્ત્રિભિર્ આત્મવાન્
પુરોહિતમ્ અમાત્યાંશ્ ચ પ્રેષયિષ્યતિ સત્કૃતાન્

તે તુ રાજ્ઞો વચઃ શ્રુત્વા વ્યથિતા વનતાનનાઃ
ન ગચ્છેમ ઋષેર્ ભીતા અનુનેષ્યન્તિ તં નૃપમ્

વક્ષ્યન્તિ ચિન્તયિત્વા તે તસ્યોપાયાંશ્ ચ તાન્ ક્ષમાન્
આનેષ્યામો વયં વિપ્રં ન ચ દોષો ભવિષ્યતિ

એવમ્ અઙ્ગાધિપેનૈવ ગણિકાભિર્ ઋષેઃ સુતઃ
આનીતો ઽવર્ષયદ્ દેવઃ શાન્તા ચાસ્મૈ પ્રદીયતે

ઋશ્યશૃઙ્ગસ્ તુ જામાતા પુત્રાંસ્ તવ વિધાસ્યતિ
સનત્કુમારકથિતમ્ એતાવદ્ વ્યાહૃતં મયા

અથ હૃષ્ટો દશરથઃ સુમન્ત્રં પ્રત્યભાષત
યથર્ષ્યશૃઙ્ગસ્ ત્વ્ આનીતો વિસ્તરેણ ત્વયોચ્યતામ્