રામાયણ · અધ્યાય 1.005

સર્વાપૂર્વમ્ ઇયં યેષામ્ આસીત્ કૃત્સ્ના વસુંધરા
પ્રજાપતિમ્ ઉપાદાય નૃપાણાં જયશાલિનામ્

યેષાં સ સગરો નામ સાગરો યેન ખાનિતઃ
ષષ્ટિઃ પુત્રસહસ્રાણિ યં યાન્તં પર્યવારયન્

ઇક્ષ્વાકૂણામ્ ઇદં તેષાં રાજ્ઞાં વંશે મહાત્મનામ્
મહદ્ ઉત્પન્નમ્ આખ્યાનં રામાયણમ્ ઇતિ શ્રુતમ્

તદ્ ઇદં વર્તયિષ્યામિ સર્વં નિખિલમ્ આદિતઃ
ધર્મકામાર્થસહિતં શ્રોતવ્યમ્ અનસૂયયા

કોસલો નામ મુદિતઃ સ્ફીતો જનપદો મહાન્
નિવિષ્ટઃ સરયૂતીરે પ્રભૂતધનધાન્યવાન્

અયોધ્યા નામ નગરી તત્રાસીલ્ લોકવિશ્રુતા
મનુના માનવેન્દ્રેણ યા પુરી નિર્મિતા સ્વયમ્

આયતા દશ ચ દ્વે ચ યોજનાનિ મહાપુરી
શ્રીમતી ત્રીણિ વિસ્તીર્ણા સુવિભક્તમહાપથા

રાજમાર્ગેણ મહતા સુવિભક્તેન શોભિતા
મુક્તપુષ્પાવકીર્ણેન જલસિક્તેન નિત્યશઃ

તાં તુ રાજા દશરથો મહારાષ્ટ્રવિવર્ધનઃ
પુરીમ્ આવાસયામ્ આસ દિવિ દેવપતિર્ યથા

કપાટતોરણવતીં સુવિભક્તાન્તરાપણામ્
સર્વયન્ત્રાયુધવતીમ્ ઉપેતાં સર્વશિલ્પિભિઃ

સૂતમાગધસંબાધાં શ્રીમતીમ્ અતુલપ્રભામ્
ઉચ્ચાટ્ટાલધ્વજવતીં શતઘ્નીશતસંકુલામ્

વધૂનાટકસઙ્ઘૈશ્ ચ સંયુક્તાં સર્વતઃ પુરીમ્
ઉદ્યાનામ્રવણોપેતાં મહતીં સાલમેખલામ્

દુર્ગગમ્ભીરપરિખાં દુર્ગામ્ અન્યૈર્ દુરાસદામ્
વાજિવારણસંપૂર્ણાં ગોભિર્ ઉષ્ટ્રૈઃ ખરૈસ્ તથા

સામન્તરાજસઙ્ઘૈશ્ ચ બલિકર્મભિર્ આવૃતામ્
નાનાદેશનિવાસૈશ્ ચ વણિગ્ભિર્ ઉપશોભિતામ્

પ્રસાદૈ રત્નવિકૃતૈઃ પર્વતૈર્ ઉપશોભિતામ્
કૂટાગારૈશ્ ચ સંપૂર્ણામ્ ઇન્દ્રસ્યેવામરાવતીમ્

ચિત્રામ્ અષ્ટાપદાકારાં વરનારીગણૈર્ યુતામ્
સર્વરત્નસમાકીર્ણાં વિમાનગૃહશોભિતામ્

ગૃહગાઢામ્ અવિચ્છિદ્રાં સમભૂમૌ નિવેશિતામ્
શાલિતણ્ડુલસંપૂર્ણામ્ ઇક્ષુકાણ્ડરસોદકામ્

દુન્દુભીભિર્ મૃદઙ્ગૈશ્ ચ વીણાભિઃ પણવૈસ્ તથા
નાદિતાં ભૃશમ્ અત્યર્થં પૃથિવ્યાં તામ્ અનુત્તમામ્

વિમાનમ્ ઇવ સિદ્ધાનાં તપસાધિગતં દિવિ
સુનિવેશિતવેશ્માન્તાં નરોત્તમસમાવૃતામ્

યે ચ બાણૈર્ ન વિધ્યન્તિ વિવિક્તમ્ અપરાપરમ્
શબ્દવેધ્યં ચ વિતતં લઘુહસ્તા વિશારદાઃ

સિંહવ્યાઘ્રવરાહાણાં મત્તાનાં નદતાં વને
હન્તારો નિશિતૈઃ શસ્ત્રૈર્ બલાદ્ બાહુબલૈર્ અપિ

તાદૃશાનાં સહસ્રૈસ્ તામ્ અભિપૂર્ણાં મહારથૈઃ
પુરીમ્ આવાસયામ્ આસ રાજા દશરથસ્ તદા

તામ્ અગ્નિમદ્ભિર્ ગુણવદ્ભિર્ આવૃતાં દ્વિજોત્તમૈર્ વેદષડઙ્ગપારગૈઃ
સહસ્રદૈઃ સત્યરતૈર્ મહાત્મભિર્ મહર્ષિકલ્પૈર્ ઋષિભિશ્ ચ કેવલૈઃ