રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.99

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 99
પુનર્ એવં બ્રુવાણં તુ ભરતં લક્ષ્મણાગ્રજઃ ।
પ્રત્યુવાચ તતઃ શ્રીમાઞ્ જ્ઞાતિમધ્યે ઽતિસત્કૃતઃ

ઉપપન્નમ્ ઇદં વાક્યં યત્ ત્વમ્ એવમ્ અભાષથાઃ ।
જાતઃ પુત્રો દશરથાત્ કૈકેય્યાં રાજસત્તમાત્

પુરા ભ્રાતઃ પિતા નઃ સ માતરં તે સમુદ્વહન્ ।
માતામહે સમાશ્રૌષીદ્ રાજ્યશુલ્કમ્ અનુત્તમમ્

દેવાસુરે ચ સંગ્રામે જનન્યૈ તવ પાર્થિવઃ ।
સમ્પ્રહૃષ્ટો દદૌ રાજા વરમ્ આરાધિતઃ પ્રભુઃ

તતઃ સા સંપ્રતિશ્રાવ્ય તવ માતા યશસ્વિની ।
અયાચત નરશ્રેષ્ઠં દ્વૌ વરૌ વરવર્ણિની

તવ રાજ્યં નરવ્યાઘ્ર મમ પ્રવ્રાજનં તથા ।
તચ્ ચ રાજા તથા તસ્યૈ નિયુક્તઃ પ્રદદૌ વરમ્

તેન પિત્રાહમ્ અપ્ય્ અત્ર નિયુક્તઃ પુરુષર્ષભ ।
ચતુર્દશ વને વાસં વર્ષાણિ વરદાનિકમ્

સો ઽહં વનમ્ ઇદં પ્રાપ્તો નિર્જનં લક્ષ્મણાન્વિતઃ ।
શીતયા ચાપ્રતિદ્વન્દ્વઃ સત્યવાદે સ્થિતઃ પિતુઃ

ભવાન્ અપિ તથેત્ય્ એવ પિતરં સત્યવાદિનમ્ ।
કર્તુમ્ અર્હતિ રાજેન્દ્રં ક્ષિપ્રમ્ એવાભિષેચનાત્

ઋણાન્ મોચય રાજાનં મત્કૃતે ભરત પ્રભુમ્ ।
પિતરં ત્રાહિ ધર્મજ્ઞ માતરં ચાભિનન્દય

શ્રૂયતે હિ પુરા તાત શ્રુતિર્ ગીતા યશસ્વિની ।
ગયેન યજમાનેન ગયેષ્વ્ એવ પિત્ઃન્ પ્રતિ

પુંનામ્ના નરકાદ્ યસ્માત્ પિતરં ત્રાયતે સુતઃ ।
તસ્માત્ પુત્ર ઇતિ પ્રોક્તઃ પિત્ઃન્ યત્ પાતિ વા સુતઃ

એષ્ટવ્યા બહવઃ પુત્રા ગુણવન્તો બહુશ્રુતાઃ ।
તેષાં વૈ સમવેતાનામ્ અપિ કશ્ચિદ્ ગયાં વ્રજેત્

એવં રાજર્ષયઃ સર્વે પ્રતીતા રાજનન્દન ।
તસ્માત્ ત્રાહિ નરશ્રેષ્ઠ પિતરં નરકાત્ પ્રભો

અયોધ્યાં ગચ્છ ભરત પ્રકૃતીર્ અનુરઞ્જય ।
શત્રુઘ્નસહિતો વીર સહ સર્વૈર્ દ્વિજાતિભિઃ

પ્રવેક્ષ્યે દણ્ડકારણ્યમ્ અહમ્ અપ્ય્ અવિલમ્બયન્ ।
આભ્યાં તુ સહિતો રાજન્ વૈદેહ્યા લક્ષ્મણેન ચ

ત્વં રાજા ભવ ભરત સ્વયં નરાણાં વન્યાનામ્ અહમ્ અપિ રાજરાણ્ મૃગાણામ્ ।
ગચ્છ ત્વં પુરવરમ્ અદ્ય સમ્પ્રહૃષ્ટઃ સંહૃષ્ટસ્ ત્વ્ અહમ્ અપિ દણ્ડકાન્ પ્રવેક્ષ્યે

છાયાં તે દિનકરભાઃ પ્રબાધમાનં વર્ષત્રં ભરત કરોતુ મૂર્ધ્નિ શીતામ્ ।
એતેષામ્ અહમ્ અપિ કાનનદ્રુમાણાં છાયાં તામ્ અતિશયિનીં સુખં શ્રયિષ્યે

શત્રુઘ્નઃ કુશલમતિસ્ તુ તે સહાયઃ સૌમિત્રિર્ મમ વિદિતઃ પ્રધાનમિત્રમ્ ।
ચત્વારસ્ તનયવરા વયં નરેન્દ્રં સત્યસ્થં ભરત ચરામ મા વિષાદમ્