રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.83

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 83
વ્યુષ્ય રાત્રિં તુ તત્રૈવ ગઙ્ગાકૂલે સ રાઘવઃ ।
ભરતઃ કાલ્યમ્ ઉત્થાય શત્રુઘ્નમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્

શત્રુઘોત્તિષ્ઠ કિં શેષે નિષાદાધિપતિં ગુહમ્ ।
શીઘ્રમ્ આનય ભદ્રં તે તારયિષ્યતિ વાહિનીમ્

જાગર્મિ નાહં સ્વપિમિ તથૈવાર્યં વિચિન્તયન્ ।
ઇત્ય્ એવમ્ અબ્રવીદ્ ભ્રાત્રા શત્રુઘ્નો ઽપિ પ્રચોદિતઃ

ઇતિ સંવદતોર્ એવમ્ અન્યોન્યં નરસિંહયોઃ ।
આગમ્ય પ્રાઞ્જલિઃ કાલે ગુહો ભરતમ્ અબ્રવીત્

કચ્ચિત્ સુખં નદીતીરે ઽવાત્સીઃ કાકુત્સ્થ શર્વરીમ્ ।
કચ્ચિચ્ ચ સહ સૈન્યસ્ય તવ સર્વમ્ અનામયમ્

ગુહસ્ય તત્ તુ વચનં શ્રુત્વા સ્નેહાદ્ ઉદીરિતમ્ ।
રામસ્યાનુવશો વાક્યં ભરતો ઽપીદમ્ અબ્રવીત્

સુખા નઃ શર્વરી રાજન્ પૂજિતાશ્ ચાપિ તે વયમ્ ।
ગઙ્ગાં તુ નૌભિર્ બહ્વીભિર્ દાશાઃ સંતારયન્તુ નઃ

તતો ગુહઃ સંત્વરિતઃ શ્રુત્વા ભરતશાસનમ્ ।
પ્રતિપ્રવિશ્ય નગરં તં જ્ઞાતિજનમ્ અબ્રવીત્

ઉત્તિષ્ઠત પ્રબુધ્યધ્વં ભદ્રમ્ અસ્તુ હિ વઃ સદા ।
નાવઃ સમનુકર્ષધ્વં તારયિષ્યામ વાહિનીમ્

તે તથોક્તાઃ સમુત્થાય ત્વરિતા રાજશાસનાત્ ।
પઞ્ચ નાવાં શતાન્ય્ એવ સમાનિન્યુઃ સમન્તતઃ

અન્યાઃ સ્વસ્તિકવિજ્ઞેયા મહાઘણ્ટાધરા વરાઃ ।
શોભમાનાઃ પતાકિન્યો યુક્તવાતાઃ સુસંહતાઃ

તતઃ સ્વસ્તિકવિજ્ઞેયાં પાણ્ડુકમ્બલસંવૃતામ્ ।
સનન્દિઘોષાં કલ્યાણીં ગુહો નાવમ્ ઉપાહરત્

તામ્ આરુરોહ ભરતઃ શત્રુઘ્નશ્ ચ મહાબલઃ ।
કૌસલ્યા ચ સુમિત્રા ચ યાશ્ ચાન્યા રાજયોષિતઃ

પુરોહિતશ્ ચ તત્ પૂર્વં ગુરવે બ્રાહ્મણાશ્ ચ યે ।
અનન્તરં રાજદારાસ્ તથૈવ શકટાપણાઃ

આવાસમ્ આદીપયતાં તીર્થં ચાપ્ય્ અવગાહતામ્ ।
ભાણ્ડાનિ ચાદદાનાનાં ઘોષસ્ ત્રિદિવમ્ અસ્પૃશત્

પતાકિન્યસ્ તુ તા નાવઃ સ્વયં દાશૈર્ અધિષ્ઠિતાઃ ।
વહન્ત્યો જનમ્ આરૂઢં તદા સંપેતુર્ આશુગાઃ

નારીણામ્ અભિપૂર્ણાસ્ તુ કાશ્ચિત્ કાશ્ચિત્ તુ વાજિનામ્ ।
કશ્ચિત્ તત્ર વહન્તિ સ્મ યાનયુગ્યં મહાધનમ્

તાઃ સ્મ ગત્વા પરં તીરમ્ અવરોપ્ય ચ તં જનમ્ ।
નિવૃત્તાઃ કાણ્ડચિત્રાણિ ક્રિયન્તે દાશબન્ધુભિઃ

સવૈજયન્તાસ્ તુ ગજા ગજારોહૈઃ પ્રચોદિતાઃ ।
તરન્તઃ સ્મ પ્રકાશન્તે સધ્વજા ઇવ પર્વતાઃ

નાવશ્ ચારુરુહુસ્ ત્વ્ અન્યે પ્લવૈસ્ તેરુસ્ તથાપરે ।
અન્યે કુમ્ભઘટૈસ્ તેરુર્ અન્યે તેરુશ્ ચ બાહુભિઃ

સા પુણ્યા ધ્વજિની ગઙ્ગાં દાશૈઃ સંતારિતા સ્વયમ્ ।
મૈત્રે મુહૂર્તે પ્રયયૌ પ્રયાગવનમ્ ઉત્તમમ્

આશ્વાસયિત્વા ચ ચમૂં મહાત્મા નિવેશયિત્વા ચ યથોપજોષમ્ ।
દ્રષ્ટું ભરદ્વાજમ્ ઋષિપ્રવર્યમ્ ઋત્વિગ્વૃતઃ સન્ ભરતઃ પ્રતસ્થે