રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.77

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 77
તતઃ સમુત્થિતઃ કાલ્યમ્ આસ્થાય સ્યન્દનોત્તમમ્ ।
પ્રયયૌ ભરતઃ શીઘ્રં રામદર્શનકાઙ્ક્ષયા

અગ્રતઃ પ્રયયુસ્ તસ્ય સર્વે મન્ત્રિપુરોધસઃ ।
અધિરુહ્ય હયૈર્ યુક્તાન્ રથાન્ સૂર્યરથોપમાન્

નવનાગસહસ્રાણિ કલ્પિતાનિ યથાવિધિ ।
અન્વયુર્ ભરતં યાન્તમ્ ઇક્ષ્વાકુકુલનન્દનમ્

ષષ્ઠી રથસહસ્રાણિ ધન્વિનો વિવિધાયુધાઃ ।
અન્વયુર્ ભરતં યાન્તં રાજપુત્રં યશસ્વિનમ્

શતં સહસ્રાણ્ય્ અશ્વાનાં સમારૂઢાનિ રાઘવમ્ ।
અન્વયુર્ ભરતં યાન્તં રાજપુત્રં યશસ્વિનમ્

કૈકેયી ચ સુમિત્રા ચ કૌસલ્યા ચ યશસ્વિની ।
રામાનયનસંહૃષ્ટા યયુર્ યાનેન ભાસ્વતા

પ્રયાતાશ્ ચાર્યસંઘાતા રામં દ્રષ્ટું સલક્ષ્મણમ્ ।
તસ્યૈવ ચ કથાશ્ ચિત્રાઃ કુર્વાણા હૃષ્ટમાનસાઃ

મેઘશ્યામં મહાબાહું સ્થિરસત્ત્વં દૃઢવ્રતમ્ ।
કદા દ્રક્ષ્યામહે રામં જગતઃ શોકનાશનમ્

દૃષ્ટ એવ હિ નઃ શોકમ્ અપનેષ્યતિ રાઘવઃ ।
તમઃ સર્વસ્ય લોકસ્ય સમુદ્યન્ન્ ઇવ ભાસ્કરઃ

ઇત્ય્ એવં કથયન્તસ્ તે સમ્પ્રહૃષ્ટાઃ કથાઃ શુભાઃ ।
પરિષ્વજાનાશ્ ચાન્યોન્યં યયુર્ નાગરિકાસ્ તદા

યે ચ તત્રાપરે સર્વે સંમતા યે ચ નૈગમાઃ ।
રામં પ્રતિ યયુર્ હૃષ્ટાઃ સર્વાઃ પ્રકૃતયસ્ તદા

મણિકારાશ્ ચ યે કેચિત્ કુમ્ભકારાશ્ ચ શોભનાઃ ।
સૂત્રકર્મકૃતશ્ ચૈવ યે ચ શસ્ત્રોપજીવિનઃ

માયૂરકાઃ ક્રાકચિકા રોચકા વેધકાસ્ તથા ।
દન્તકારાઃ સુધાકારાસ્ તથા ગન્ધોપજીવિનઃ

સુવર્ણકારાઃ પ્રખ્યાતાસ્ તથા કમ્બલધાવકાઃ ।
સ્નાપકાચ્છાદકા વૈદ્યા ધૂપકાઃ શૌણ્ડિકાસ્ તથા

રજકાસ્ તુન્નવાયાશ્ ચ ગ્રામઘોષમહત્તરાઃ ।
શૈલૂષાશ્ ચ સહ સ્ત્રીભિર્ યાન્તિ કૈવર્તકાસ્ તથા

સમાહિતા વેદવિદો બ્રાહ્મણા વૃત્તસંમતાઃ ।
ગોરથૈર્ ભરતં યાન્તમ્ અનુજગ્મુઃ સહસ્રશઃ

સુવેષાઃ શુદ્ધવસનાસ્ તામ્રમૃષ્ટાનુલેપનાઃ ।
સર્વે તે વિવિધૈર્ યાનૈઃ શનૈર્ ભરતમ્ અન્વયુઃ

પ્રહૃષ્ટમુદિતા સેના સાન્વયાત્ કૈકયીસુતમ્ ।
વ્યવાતિષ્ઠત સા સેના ભરતસ્યાનુયાયિની

નિરીક્ષ્યાનુગતાં સેનાં તાં ચ ગઙ્ગાં શિવોદકામ્ ।
ભરતઃ સચિવાન્ સર્વાન્ અબ્રવીદ્ વાક્યકોવિદઃ

નિવેશયત મે સૈન્યમ્ અભિપ્રાયેણ સર્વશઃ ।
વિશ્રાન્તાઃ પ્રતરિષ્યામઃ શ્વ ઇદાનીં મહાનદીમ્

દાતું ચ તાવદ્ ઇચ્છામિ સ્વર્ ગતસ્ય મહીપતેઃ ।
ઔર્ધ્વદેહનિમિત્તાર્થમ્ અવતીર્યોદકં નદીમ્

તસ્યૈવં બ્રુવતો ઽમાત્યાસ્ તથેત્ય્ ઉક્ત્વા સમાહિતાઃ ।
ન્યવેશયંસ્ તાંશ્ છન્દેન સ્વેન સ્વેન પૃથક્પૃથક્

નિવેશ્ય ગઙ્ગામ્ અનુ તાં મહાનદીં ચમૂં વિધાનૈઃ પરિબર્હશોભિનીમ્ ।
ઉવાસ રામસ્ય તદા મહાત્મનો વિચિન્તયાનો ભરતો નિવર્તનમ્