રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.73

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 73
તતઃ પ્રભાતસમયે દિવસે ઽથ ચતુર્દશે ।
સમેત્ય રાજકર્તારો ભરતં વાક્યમ્ અબ્રુવન્

ગતો દશરથઃ સ્વર્ગં યો નો ગુરુતરો ગુરુઃ ।
રામં પ્રવ્રાજ્ય વૈ જ્યેષ્ઠં લક્ષ્મણં ચ મહાબલમ્

ત્વમ્ અદ્ય ભવ નો રાજા રાજપુત્ર મહાયશઃ ।
સંગત્યા નાપરાધ્નોતિ રાજ્યમ્ એતદ્ અનાયકમ્

આભિષેચનિકં સર્વમ્ ઇદમ્ આદાય રાઘવ ।
પ્રતીક્ષતે ત્વાં સ્વજનઃ શ્રેણયશ્ ચ નૃપાત્મજ

રાજ્યં ગૃહાણ ભરત પિતૃપૈતામહં મહત્ ।
અભિષેચય ચાત્માનં પાહિ ચાસ્માન્ નરર્ષભ

આભિષેચનિકં ભાણ્ડં કૃત્વા સર્વં પ્રદક્ષિણમ્ ।
ભરતસ્ તં જનં સર્વં પ્રત્યુવાચ ધૃતવ્રતઃ

જ્યેષ્ઠસ્ય રાજતા નિત્યમ્ ઉચિતા હિ કુલસ્ય નઃ ।
નૈવં ભવન્તો માં વક્તુમ્ અર્હન્તિ કુશલા જનાઃ

રામઃ પૂર્વો હિ નો ભ્રાતા ભવિષ્યતિ મહીપતિઃ ।
અહં ત્વ્ અરણ્યે વત્સ્યામિ વર્ષાણિ નવ પઞ્ચ ચ

યુજ્યતાં મહતી સેના ચતુરઙ્ગમહાબલા ।
આનયિષ્યામ્ય્ અહં જ્યેષ્ઠં ભ્રાતરં રાઘવં વનાત્

આભિષેચનિકં ચૈવ સર્વમ્ એતદ્ ઉપસ્કૃતમ્ ।
પુરસ્કૃત્ય ગમિષ્યામિ રામહેતોર્ વનં પ્રતિ

તત્રૈવ તં નરવ્યાઘ્રમ્ અભિષિચ્ય પુરસ્કૃતમ્ ।
આનેષ્યામિ તુ વૈ રામં હવ્યવાહમ્ ઇવાધ્વરાત્

ન સકામાં કરિષ્યામિ સ્વામ્ ઇમાં માતૃગન્ધિનીમ્ ।
વને વત્સ્યામ્ય્ અહં દુર્ગે રામો રાજા ભવિષ્યતિ

ક્રિયતાં શિલ્પિભિઃ પન્થાઃ સમાનિ વિષમાણિ ચ ।
રક્ષિણશ્ ચાનુસંયાન્તુ પથિ દુર્ગવિચારકાઃ

એવં સમ્ભાષમાણં તં રામહેતોર્ નૃપાત્મજમ્ ।
પ્રત્યુવાચ જનઃ સર્વઃ શ્રીમદ્વાક્યમ્ અનુત્તમમ્

એવં તે ભાષમાણસ્ય પદ્મા શ્રીર્ ઉપતિષ્ઠતામ્ ।
યસ્ ત્વં જ્યેષ્ઠે નૃપસુતે પૃથિવીં દાતુમ્ ઇચ્છસિ

અનુત્તમં તદ્ વચનં નૃપાત્મજ પ્રભાષિતં સંશ્રવણે નિશમ્ય ચ ।
પ્રહર્ષજાસ્ તં પ્રતિ બાષ્પબિન્દવો નિપેતુર્ આર્યાનનનેત્રસમ્ભવાઃ

ઊચુસ્ તે વચનમ્ ઇદં નિશમ્ય હૃષ્ટાઃ સામાત્યાઃ સપરિષદો વિયાતશોકાઃ ।
પન્થાનં નરવરભક્તિમાઞ્ જનશ્ ચ વ્યાદિષ્ટસ્ તવ વચનાચ્ ચ શિલ્પિવર્ગઃ