રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.26

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 26
એતત્ તુ વચનં શ્રુત્વા સીતા રામસ્ય દુઃખિતા ।
પ્રસક્તાશ્રુમુખી મન્દમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

યે ત્વયા કીર્તિતા દોષા વને વસ્તવ્યતાં પ્રતિ ।
ગુણાન્ ઇત્ય્ એવ તાન્ વિદ્ધિ તવ સ્નેહપુરસ્કૃતાન્

ત્વયા ચ સહ ગન્તવ્યં મયા ગુરુજનાજ્ઞયા ।
ત્વદ્વિયોગેન મે રામ ત્યક્તવ્યમ્ ઇહ જીવિતમ્

ન ચ માં ત્વત્સમીપસ્થામ્ અપિ શક્નોતિ રાઘવ ।
સુરાણામ્ ઈશ્વરઃ શક્રઃ પ્રધર્ષયિતુમ્ ઓજસા

પતિહીના તુ યા નારી ન સા શક્ષ્યતિ જીવિતુમ્ ।
કામમ્ એવંવિધં રામ ત્વયા મમ વિદર્શિતમ્

અથ ચાપિ મહાપ્રાજ્ઞ બ્રાહ્મણાનાં મયા શ્રુતમ્ ।
પુરા પિતૃગૃહે સત્યં વસ્તવ્યં કિલ મે વને

લક્ષણિભ્યો દ્વિજાતિભ્યઃ શ્રુત્વાહં વચનં ગૃહે ।
વનવાસકૃતોત્સાહા નિત્યમ્ એવ મહાબલ

આદેશો વનવાસસ્ય પ્રાપ્તવ્યઃ સ મયા કિલ ।
સા ત્વયા સહ તત્રાહં યાસ્યામિ પ્રિય નાન્યથા

કૃતાદેશા ભવિષ્યામિ ગમિષ્યામિ સહ ત્વયા ।
કાલશ્ ચાયં સમુત્પન્નઃ સત્યવાગ્ ભવતુ દ્વિજઃ

વનવાસે હિ જાનામિ દુઃખાનિ બહુધા કિલ ।
પ્રાપ્યન્તે નિયતં વીર પુરુષૈર્ અકૃતાત્મભિઃ

કન્યયા ચ પિતુર્ ગેહે વનવાસઃ શ્રુતો મયા ।
ભિક્ષિણ્યાઃ સાધુવૃત્તાયા મમ માતુર્ ઇહાગ્રતઃ

પ્રસાદિતશ્ ચ વૈ પૂર્વં ત્વં વૈ બહુવિધં પ્રભો ।
ગમનં વનવાસસ્ય કાઙ્ક્ષિતં હિ સહ ત્વયા

કૃતક્ષણાહં ભદ્રં તે ગમનં પ્રતિ રાઘવ ।
વનવાસસ્ય શૂરસ્ય ચર્યા હિ મમ રોચતે

શુદ્ધાત્મન્ પ્રેમભાવાદ્ ધિ ભવિષ્યામિ વિકલ્મષા ।
ભર્તારમ્ અનુગચ્છન્તી ભર્તા હિ મમ દૈવતમ્

પ્રેત્યભાવે ઽપિ કલ્યાણઃ સંગમો મે સહ ત્વયા ।
શ્રુતિર્ હિ શ્રૂયતે પુણ્યા બ્રાહ્મણાનાં યશસ્વિનામ્

ઇહ લોકે ચ પિતૃભિર્ યા સ્ત્રી યસ્ય મહામતે ।
અદ્ભિર્ દત્તા સ્વધર્મેણ પ્રેત્યભાવે ઽપિ તસ્ય સા

એવમ્ અસ્માત્ સ્વકાં નારીં સુવૃત્તાં હિ પતિવ્રતામ્ ।
નાભિરોચયસે નેતું ત્વં માં કેનેહ હેતુના

ભક્તાં પતિવ્રતાં દીનાં માં સમાં સુખદુઃખયોઃ ।
નેતુમ્ અર્હસિ કાકુત્સ્થ સમાનસુખદુઃખિનીમ્

યદિ માં દુઃખિતામ્ એવં વનં નેતું ન ચેચ્છસિ ।
વિષમ્ અગ્નિં જલં વાહમ્ આસ્થાસ્યે મૃત્યુકારણાત્

એવં બહુવિધં તં સા યાચતે ગમનં પ્રતિ ।
નાનુમેને મહાબાહુસ્ તાં નેતું વિજનં વનમ્

એવમ્ ઉક્તા તુ સા ચિન્તાં મૈથિલી સમુપાગતા ।
સ્નાપયન્તીવ ગામ્ ઉષ્ણૈર્ અશ્રુભિર્ નયનચ્યુતૈઃ

ચિન્તયન્તીં તથા તાં તુ નિવર્તયિતુમ્ આત્મવાન્ ।
ક્રોધાવિષ્ટાં તુ વૈદેહીં કાકુત્સ્થો બહ્વ્ અસાન્ત્વયત્