રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.56

સ દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મણં દીનં શૂન્યે દશરથાત્મજઃ
પર્યપૃચ્છત ધર્માત્મા વૈદેહીમ્ આગતં વિના ॥

પ્રસ્થિતં દણ્ડકારણ્યં યા મામ્ અનુજગામ હ
ક્વ સા લક્ષ્મણ વૈદેહી યાં હિત્વા ત્વમ્ ઇહાગતઃ ॥

રાજ્યભ્રષ્ટસ્ય દીનસ્ય દણ્ડકાન્ પરિધાવતઃ
ક્વ સા દુઃખસહાયા મે વૈદેહી તનુમધ્યમા ॥

યાં વિના નોત્સહે વીર મુહૂર્તમ્ અપિ જીવિતુમ્
ક્વ સા પ્રાણસહાયા મે સીતા સુરસુતોપમા ॥

પતિત્વમ્ અમરાણાં વા પૃથિવ્યાશ્ ચાપિ લક્ષ્મણ
વિના તાં તપનીયાભાં નેચ્છેયં જનકાત્મજામ્ ॥

કચ્ચિજ્ જીવતિ વૈદેહી પ્રાણૈઃ પ્રિયતરા મમ
કચ્ચિત્ પ્રવ્રાજનં સૌમ્ય ન મે મિથ્યા ભવિષ્યતિ ॥

સીતાનિમિત્તં સૌમિત્રે મૃતે મયિ ગતે ત્વયિ
કચ્ચિત્ સકામા સુખિતા કૈકેયી સા ભવિષ્યતિ ॥

સપુત્રરાજ્યાં સિદ્ધાર્થાં મૃતપુત્રા તપસ્વિની
ઉપસ્થાસ્યતિ કૌસલ્યા કચ્ચિત્ સૌમ્ય ન કૈકયીમ્ ॥

યદિ જીવતિ વૈદેહી ગમિષ્યામ્ય્ આશ્રમં પુનઃ
સુવૃત્તા યદિ વૃત્તા સા પ્રાણાંસ્ ત્યક્ષ્યામિ લક્ષ્મણ ॥

યદિ મામ્ આશ્રમગતં વૈદેહી નાભિભાષતે
પુનઃ પ્રહસિતા સીતા વિનશિષ્યામિ લક્ષ્મણ ॥

બ્રૂહિ લક્ષ્મણ વૈદેહી યદિ જીવતિ વા ન વા
ત્વયિ પ્રમત્તે રક્ષોભિર્ ભક્ષિતા વા તપસ્વિની ॥

સુકુમારી ચ બાલા ચ નિત્યં ચાદુઃખદર્શિની
મદ્વિયોગેન વૈદેહી વ્યક્તં શોચતિ દુર્મનાઃ ॥

સર્વથા રક્ષસા તેન જિહ્મેન સુદુરાત્મના
વદતા લક્ષ્મણેત્ય્ ઉચ્ચૈસ્ તવાપિ જનિતં ભયમ્ ॥

શ્રુતશ્ ચ શઙ્કે વૈદેહ્યા સ સ્વરઃ સદૃશો મમ
ત્રસ્તયા પ્રેષિતસ્ ત્વં ચ દ્રષ્ટું માં શીઘ્રમ્ આગતઃ ॥

સર્વથા તુ કૃતં કષ્ટં સીતામ્ ઉત્સૃજતા વને
પ્રતિકર્તું નૃશંસાનાં રક્ષસાં દત્તમ્ અન્તરમ્ ॥

દુઃખિતાઃ ખરઘાતેન રાક્ષસાઃ પિશિતાશનાઃ
તૈઃ સીતા નિહતા ઘોરૈર્ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥

અહો ઽસ્મિ વ્યસને મગ્નઃ સર્વથા રિપુનાશન
કિં ત્વ્ ઇદાનીં કરિષ્યામિ શઙ્કે પ્રાપ્તવ્યમ્ ઈદૃશમ્ ॥

ઇતિ સીતાં વરારોહાં ચિન્તયન્ન્ એવ રાઘવઃ
આજગામ જનસ્થાનં ત્વરયા સહલક્ષ્મણઃ ॥

વિગર્હમાણો ઽનુજમ્ આર્તરૂપં ક્ષુધા શ્રમાચ્ ચૈવ પિપાસયા ચ
વિનિઃશ્વસઞ્ શુષ્કમુખો વિષણ્ણઃ પ્રતિશ્રયં પ્રાપ્ય સમીક્ષ્ય શૂન્યમ્ ॥

સ્વમ્ આશ્રમં સંપ્રવિગાહ્ય વીરો વિહારદેશાન્ અનુસૃત્ય કાંશ્ચિત્
એતત્ તદ્ ઇત્ય્ એવ નિવાસભૂમૌ પ્રહૃષ્ટરોમા વ્યથિતો બભૂવ ॥