રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.53

સંદિશ્ય રાક્ષસાન્ ઘોરાન્ રાવણો ઽષ્ટૌ મહાબલાન્
આત્માનં બુદ્ધિવૈક્લવ્યાત્ કૃતકૃત્યમ્ અમન્યત ॥

સ ચિન્તયાનો વૈદેહીં કામબાણસમર્પિતઃ
પ્રવિવેશ ગૃહં રમ્યં સીતાં દ્રષ્ટુમ્ અભિત્વરન્ ॥

સ પ્રવિશ્ય તુ તદ્વેશ્મ રાવણો રાક્ષસાધિપઃ
અપશ્યદ્ રાક્ષસીમધ્યે સીતાં શોકપરાયણામ્ ॥

અશ્રુપૂર્ણમુખીં દીનાં શોકભારાવપીડિતામ્
વાયુવેગૈર્ ઇવાક્રાન્તાં મજ્જન્તીં નાવમ્ અર્ણવે ॥

મૃગયૂથપરિભ્રષ્ટાં મૃગીં શ્વભિર્ ઇવાવૃતામ્
અધોમુખમુખીં દીનામ્ અભ્યેત્ય ચ નિશાચરઃ ॥

તાં તુ શોકવશાં દીનામ્ અવશાં રાક્ષસાધિપઃ
સ બલાદ્ દર્શયામાસ ગૃહં દેવગૃહોપમમ્ ॥

હર્મ્યપ્રાસાદસમ્બાધં સ્ત્રીસહસ્રનિષેવિતમ્
નાનાપક્ષિગણૈર્ જુષ્ટં નાનારત્નસમન્વિતમ્ ॥

કાઞ્ચનૈસ્ તાપનીયૈશ્ ચ સ્ફાટિકૈ રાજતૈસ્ તથા
વજ્રવૈડૂર્યચિત્રૈશ્ ચ સ્તમ્ભૈર્ દૃષ્ટિમનોહરૈઃ ॥

દિવ્યદુન્દુભિનિર્હ્રાદં તપ્તકાઞ્ચનતોરણમ્
સોપાનં કાઞ્ચનં ચિત્રમ્ આરુરોહ તયા સહ ॥

દાન્તકા રાજતાશ્ ચૈવ ગવાક્ષાઃ પ્રિયદર્શનાઃ
હેમજાલાવૃતાશ્ ચાસંસ્ તત્ર પ્રાસાદપઙ્ક્તયઃ ॥

સુધામણિવિચિત્રાણિ ભૂમિભાગાનિ સર્વશઃ
દશગ્રીવઃ સ્વભવને પ્રાદર્શયત મૈથિલીમ્ ॥

દીર્ઘિકાઃ પુષ્કરિણ્યશ્ ચ નાનાપુષ્પસમાવૃતાઃ
રાવણો દર્શયામાસ સીતાં શોકપરાયણામ્ ॥

દર્શયિત્વા તુ વૈદેહીં કૃત્સ્નં તદ્ ભવનોત્તમમ્
ઉવાચ વાક્યં પાપાત્મા રાવણો જનકાત્મજામ્ ॥

દશરાક્ષસકોટ્યશ્ ચ દ્વાવિંશતિર્ અથાપરાઃ
વર્જયિત્વા જરાવૃદ્ધાન્ બાલાંશ્ ચ રજનીચરાન્ ॥

તેષાં પ્રભુર્ અહં સીતે સર્વેષાં ભીમકર્મણામ્
સહસ્રમ્ એકમ્ એકસ્ય મમ કાર્યપુરઃસરમ્ ॥

યદ્ ઇદં રાજ્યતન્ત્રં મે ત્વયિ સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્
જીવિતં ચ વિશાલાક્ષિ ત્વં મે પ્રાણૈર્ ગરીયસી ॥

બહૂનાં સ્ત્રીસહસ્રાણાં મમ યો ઽસૌ પરિગ્રહઃ
તાસાં ત્વમ્ ઈશ્વરી સીતે મમ ભાર્યા ભવ પ્રિયે ॥

સાધુ કિં તે ઽન્યયા બુદ્ધ્યા રોચયસ્વ વચો મમ
ભજસ્વ માભિતપ્તસ્ય પ્રસાદં કર્તુમ્ અર્હસિ ॥

પરિક્ષિપ્તા સમુદ્રેણ લઙ્કેયં શતયોજના
નેયં ધર્ષયિતું શક્યા સેન્દ્રૈર્ અપિ સુરાસુરૈઃ ॥

ન દેવેષુ ન યક્ષેષુ ન ગન્ધર્વેષુ નર્ષિષુ
અહં પશ્યામિ લોકેષુ યો મે વીર્યસમો ભવેત્ ॥

રાજ્યભ્રષ્ટેન દીનેન તાપસેન ગતાયુષા
કિં કરિષ્યસિ રામેણ માનુષેણાલ્પતેજસા ॥

ભજસ્વ સીતે મામ્ એવ ભર્તાહં સદૃશસ્ તવ
યૌવનં હ્ય્ અધ્રુવં ભીરુ રમસ્વેહ મયા સહ ॥

દર્શને મા કૃથા બુદ્ધિં રાઘવસ્ય વરાનને
કાસ્ય શક્તિર્ ઇહાગન્તુમ્ અપિ સીતે મનોરથૈઃ ॥

ન શક્યો વાયુર્ આકાશે પાશૈર્ બદ્ધં મહાજવઃ
દીપ્યમાનસ્ય વાપ્ય્ અગ્નેર્ ગ્રહીતું વિમલાં શિખામ્ ॥

ત્રયાણામ્ અપિ લોકાનાં ન તં પશ્યામિ શોભને
વિક્રમેણ નયેદ્ યસ્ ત્વાં મદ્બાહુપરિપાલિતામ્ ॥

લઙ્કાયાં સુમહદ્ રાજ્યમ્ ઇદં ત્વમ્ અનુપાલય
અભિષેકોદકક્લિન્ના તુષ્ટા ચ રમયસ્વ મામ્ ॥

દુષ્કૃતં યત્ પુરા કર્મ વનવાસેન તદ્ ગતમ્
યશ્ ચ તે સુકૃતો ધર્મસ્ તસ્યેહ ફલમ્ આપ્નુહિ ॥

ઇહ સર્વાણિ માલ્યાનિ દિવ્યગન્ધાનિ મૈથિલિ
ભૂષણાનિ ચ મુખ્યાનિ તાનિ સેવ મયા સહ ॥

પુષ્પકં નામ સુશ્રોણિ ભ્રાતુર્ વૈશ્રવણસ્ય મે
વિમાનં રમણીયં ચ તદ્ વિમાનં મનોજવમ્ ॥

તત્ર સીતે મયા સાર્ધં વિહરસ્વ યથાસુખમ્
વદનં પદ્મસંકાશં વિમલં ચારુદર્શનમ્ ॥

શોકાર્તં તુ વરારોહે ન ભ્રાજતિ વરાનને
અલં વ્રીડેન વૈદેહિ ધર્મલોપકૃતેન તે ॥

આર્ષો ઽયં દૈવનિસ્યન્દો યસ્ ત્વામ્ અભિગમિષ્યતિ
એતૌ પાદૌ મયા સ્નિગ્ધૌ શિરોભિઃ પરિપીડિતૌ ॥

પ્રસાદં કુરુ મે ક્ષિપ્રં વશ્યો દાસો ઽહમ્ અસ્મિ તે
નેમાઃ શૂન્યા મયા વાચઃ શુષ્યમાણેન ભાષિતાઃ ॥

ન ચાપિ રાવણઃ કાંચિન્ મૂર્ધ્ના સ્ત્રીં પ્રણમેત હ
એવમ્ ઉક્ત્વા દશગ્રીવો મૈથિલીં જનકાત્મજામ્ ॥