રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.52

હ્રિયમાણા તુ વૈદેહી કંચિન્ નાથમ્ અપશ્યતી
દદર્શ ગિરિશૃઙ્ગસ્થાન્ પઞ્ચવાનરપુંગવાન્ ॥

તેષાં મધ્યે વિશાલાક્ષી કૌશેયં કનકપ્રભમ્
ઉત્તરીયં વરારોહા શુભાન્ય્ આભરણાનિ ચ
મુમોચ યદિ રામાય શંસેયુર્ ઇતિ મૈથિલી ॥

વસ્ત્રમ્ ઉત્સૃજ્ય તન્મધ્યે વિનિક્ષિપ્તં સભૂષણમ્
સમ્ભ્રમાત્ તુ દશગ્રીવસ્ તત્ કર્મ ન ચ બુદ્ધવાન્ ॥

પિઙ્ગાક્ષાસ્ તાં વિશાલાક્ષીં નેત્રૈર્ અનિમિષૈર્ ઇવ
વિક્રોશન્તીં તદા સીતાં દદૃશુર્ વાનરર્ષભાઃ ॥

સ ચ પમ્પામ્ અતિક્રમ્ય લઙ્કામ્ અભિમુખઃ પુરીમ્
જગામ રુદતીં ગૃહ્ય મૈથિલીં રાક્ષસેશ્વરઃ ॥

તાં જહાર સુસંહૃષ્ટો રાવણો મૃત્યુમ્ આત્મનઃ
ઉત્સઙ્ગેનૈવ ભુજગીં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રાં મહાવિષામ્ ॥

વનાનિ સરિતઃ શૈલાન્ સરાંસિ ચ વિહાયસા
સ ક્ષિપ્રં સમતીયાય શરશ્ ચાપાદ્ ઇવ ચ્યુતઃ ॥

તિમિનક્રનિકેતં તુ વરુણાલયમ્ અક્ષયમ્
સરિતાં શરણં ગત્વા સમતીયાય સાગરમ્ ॥

સમ્ભ્રમાત્ પરિવૃત્તોર્મી રુદ્ધમીનમહોરગઃ
વૈદેહ્યાં હ્રિયમાણાયાં બભૂવ વરુણાલયઃ ॥

અન્તરિક્ષગતા વાચઃ સસૃજુશ્ ચારણાસ્ તદા
એતદન્તો દશગ્રીવ ઇતિ સિદ્ધાસ્ તદાબ્રુવન્ ॥

સ તુ સીતાં વિવેષ્ટન્તીમ્ અઙ્કેનાદાય રાવણઃ
પ્રવિવેશ પુરીં લઙ્કાં રૂપિણીં મૃત્યુમ્ આત્મનઃ ॥

સો ઽભિગમ્ય પુરીં લઙ્કાં સુવિભક્તમહાપથામ્
સંરૂઢકક્ષ્યાબહુલં સ્વમ્ અન્તઃપુરમ્ આવિશત્ ॥

તત્ર તામ્ અસિતાપાઙ્ગીં શોકમોહપરાયણામ્
નિદધે રાવણઃ સીતાં મયો માયામ્ ઇવાસુરીમ્ ॥

અબ્રવીચ્ ચ દશગ્રીવઃ પિશાચીર્ ઘોરદર્શનાઃ
યથા નૈનાં પુમાન્ સ્ત્રી વા સીતાં પશ્યત્ય્ અસંમતઃ ॥

મુક્તામણિસુવર્ણાનિ વસ્ત્રાણ્ય્ આભરણાનિ ચ
યદ્ યદ્ ઇચ્છેત્ તદ્ એવાસ્યા દેયં મચ્છન્દતો યથા ॥

યા ચ વક્ષ્યતિ વૈદેહીં વચનં કિંચિદ્ અપ્રિયમ્
અજ્ઞાનાદ્ યદિ વા જ્ઞાનાન્ ન તસ્યા જીવિતં પ્રિયમ્ ॥

તથોક્ત્વા રાક્ષસીસ્ તાસ્ તુ રાક્ષસેન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્
નિષ્ક્રમ્યાન્તઃપુરાત્ તસ્માત્ કિં કૃત્યમ્ ઇતિ ચિન્તયન્
દદર્શાષ્ટૌ મહાવીર્યાન્ રાક્ષસાન્ પિશિતાશનાન્ ॥

સ તાન્ દૃષ્ટ્વા મહાવીર્યો વરદાનેન મોહિતઃ
ઉવાચૈતાન્ ઇદં વાક્યં પ્રશસ્ય બલવીર્યતઃ ॥

નાનાપ્રહરણાઃ ક્ષિપ્રમ્ ઇતો ગચ્છત સત્વરાઃ
જનસ્થાનં હતસ્થાનં ભૂતપૂર્વં ખરાલયમ્ ॥

તત્રોષ્યતાં જનસ્થાને શૂન્યે નિહતરાક્ષસે
પૌરુષં બલમ્ આશ્રિત્ય ત્રાસમ્ ઉત્સૃજ્ય દૂરતઃ ॥

બલં હિ સુમહદ્ યન્ મે જનસ્થાને નિવેશિતમ્
સદૂષણખરં યુદ્ધે હતં તદ્ રામસાયકૈઃ ॥

તતઃ ક્રોધો મમાપૂર્વો ધૈર્યસ્યોપરિ વર્ધતે
વૈરં ચ સુમહજ્જાતં રામં પ્રતિ સુદારુણમ્ ॥

નિર્યાતયિતુમ્ ઇચ્છામિ તચ્ ચ વૈરમ્ અહં રિપોઃ
ન હિ લપ્સ્યામ્ય્ અહં નિદ્રામ્ અહત્વા સંયુગે રિપુમ્ ॥

તં ત્વ્ ઇદાનીમ્ અહં હત્વા ખરદૂષણઘાતિનમ્
રામં શર્મોપલપ્સ્યામિ ધનં લબ્ધ્વેવ નિર્ધનઃ ॥

જનસ્થાને વસદ્ભિસ્ તુ ભવદ્ભી રામમ્ આશ્રિતા
પ્રવૃત્તિર્ ઉપનેતવ્યા કિં કરોતીતિ તત્ત્વતઃ ॥

અપ્રમાદાચ્ ચ ગન્તવ્યં સર્વૈર્ એવ નિશાચરૈઃ
કર્તવ્યશ્ ચ સદા યત્નો રાઘવસ્ય વધં પ્રતિ ॥

યુષ્માકં હિ બલજ્ઞો ઽહં બહુશો રણમૂર્ધનિ
અતશ્ ચાસ્મિઞ્ જનસ્થાને મયા યૂયં નિયોજિતાઃ ॥

તતઃ પ્રિયં વાક્યમ્ ઉપેત્ય રાક્ષસા મહાર્થમ્ અષ્ટાવ્ અભિવાદ્ય રાવણમ્
વિહાય લઙ્કાં સહિતાઃ પ્રતસ્થિરે યતો જનસ્થાનમ્ અલક્ષ્યદર્શનાઃ ॥

તતસ્ તુ સીતામ્ ઉપલભ્ય રાવણઃ સુસમ્પ્રહૃષ્ટઃ પરિગૃહ્ય મૈથિલીમ્
પ્રસજ્ય રામેણ ચ વૈરમ્ ઉત્તમં બભૂવ મોહાન્ મુદિતઃ સ રાક્ષસઃ ॥