રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.48

તં શબ્દમ્ અવસુપ્તસ્ય જટાયુર્ અથ શુશ્રુવે
નિરૈક્ષદ્ રાવણં ક્ષિપ્રં વૈદેહીં ચ દદર્શ સઃ ॥

તતઃ પર્વતકૂટાભસ્ તીક્ષ્ણતુણ્ડઃ ખગોત્તમઃ
વનસ્પતિગતઃ શ્રીમાન્ વ્યાજહાર શુભાં ગિરમ્ ॥

દશગ્રીવ સ્થિતો ધર્મે પુરાણે સત્યસંશ્રયઃ
જટાયુર્ નામ નામ્નાહં ગૃધ્રરાજો મહાબલઃ ॥

રાજા સર્વસ્ય લોકસ્ય મહેન્દ્રવરુણોપમઃ
લોકાનાં ચ હિતે યુક્તો રામો દશરથાત્મજઃ ॥

તસ્યૈષા લોકનાથસ્ય ધર્મપત્ની યશસ્વિની
સીતા નામ વરારોહા યાં ત્વં હર્તુમ્ ઇહેચ્છસિ ॥

કથં રાજા સ્થિતો ધર્મે પરદારાન્ પરામૃશેત્
રક્ષણીયા વિશેષેણ રાજદારા મહાબલ
નિવર્તય મતિં નીચાં પરદારાભિમર્શનમ્ ॥

ન તત્ સમાચરેદ્ ધીરો યત્ પરો ઽસ્ય વિગર્હયેત્
યથાત્મનસ્ તથાન્યેષાં દારા રક્ષ્યા વિમર્શનાત્ ॥

અર્થં વા યદિ વા કામં શિષ્ટાઃ શાસ્ત્રેષ્વનાગતમ્
વ્યવસ્યન્ત્ય્ અનુ રાજાનં ધર્મં પૌલસ્ત્યનન્દન ॥

રાજા ધર્મશ્ ચ કામશ્ ચ દ્રવ્યાણાં ચોત્તમો નિધિઃ
ધર્મઃ શુભં વા પાપં વા રાજમૂલં પ્રવર્તતે ॥

પાપસ્વભાવશ્ ચપલઃ કથં ત્વં રક્ષસાં વર
ઐશ્વર્યમ્ અભિસમ્પ્રાપ્તો વિમાનમ્ ઇવ દુષ્કૃતિઃ ॥

કામસ્વભાવો યો યસ્ય ન સ શક્યઃ પ્રમાર્જિતુમ્
ન હિ દુષ્ટાત્મનામ્ આર્યમ્ આવસત્ય્ આલયે ચિરમ્ ॥

વિષયે વા પુરે વા તે યદા રામો મહાબલઃ
નાપરાધ્યતિ ધર્માત્મા કથં તસ્યાપરાધ્યસિ ॥

યદિ શૂર્પણખાહેતોર્ જનસ્થાનગતઃ ખરઃ
અતિવૃત્તો હતઃ પૂર્વં રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા ॥

અત્ર બ્રૂહિ યથાસત્યં કો રામસ્ય વ્યતિક્રમઃ
યસ્ય ત્વં લોકનાથસ્ય હૃત્વા ભાર્યાં ગમિષ્યસિ ॥

ક્ષિપ્રં વિસૃજ વૈદેહીં મા ત્વા ઘોરેણ ચક્ષુષા
દહેદ્ દહનભૂતેન વૃત્રમ્ ઇન્દ્રાશનિર્ યથા ॥

સર્પમ્ આશીવિષં બદ્ધ્વા વસ્ત્રાન્તે નાવબુધ્યસે
ગ્રીવાયાં પ્રતિમુક્તં ચ કાલપાશં ન પશ્યસિ ॥

સ ભારઃ સૌમ્ય ભર્તવ્યો યો નરં નાવસાદયેત્
તદ્ અન્નમ્ ઉપભોક્તવ્યં જીર્યતે યદ્ અનામયમ્ ॥

યત્ કૃત્વા ન ભવેદ્ ધર્મો ન કીર્તિર્ ન યશો ભુવિ
શરીરસ્ય ભવેત્ ખેદઃ કસ્ તત્ કર્મ સમાચરેત્ ॥

ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ મમ જાતસ્ય રાવણ
પિતૃપૈતામહં રાજ્યં યથાવદ્ અનુતિષ્ઠતઃ ॥

વૃદ્ધો ઽહં ત્વં યુવા ધન્વી સરથઃ કવચી શરી
તથાપ્ય્ આદાય વૈદેહીં કુશલી ન ગમિષ્યસિ ॥

ન શક્તસ્ ત્વં બલાદ્ધર્તું વૈદેહીં મમ પશ્યતઃ
હેતુભિર્ ન્યાયસંયુક્તૈર્ ધ્રુવાં વેદશ્રુતિમ્ ઇવ ॥

યુધ્યસ્વ યદિ શૂરો ઽસિ મુહૂર્તં તિષ્ઠ રાવણ
શયિષ્યસે હતો ભૂમૌ યથાપૂર્વં ખરસ્ તથા ॥

અસકૃત્ સંયુગે યેન નિહતા દૈત્યદાનવાઃ
નચિરાચ્ ચીરવાસાસ્ ત્વાં રામો યુધિ વધિષ્યતિ ॥

કિં નુ શક્યં મયા કર્તું ગતૌ દૂરં નૃપાત્મજૌ
ક્ષિપ્રં ત્વં નશ્યસે નીચ તયોર્ ભીતો ન સંશયઃ ॥

ન હિ મે જીવમાનસ્ય નયિષ્યસિ શુભામ્ ઇમામ્
સીતાં કમલપત્ત્રાક્ષીં રામસ્ય મહિષીં પ્રિયામ્ ॥

અવશ્યં તુ મયા કાર્યં પ્રિયં તસ્ય મહાત્મનઃ
જીવિતેનાપિ રામસ્ય તથા દશરથસ્ય ચ ॥

તિષ્ઠ તિષ્ઠ દશગ્રીવ મુહૂર્તં પશ્ય રાવણ
યુદ્ધાતિથ્યં પ્રદાસ્યામિ યથાપ્રાણં નિશાચર
વૃન્તાદ્ ઇવ ફલં ત્વાં તુ પાતયેયં રથોત્તમાત્ ॥