રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.35
તચ્ છ્રુત્વા રાક્ષસેન્દ્રસ્ય વાક્યં વાક્યવિશારદઃ
પ્રત્યુવાચ મહાપ્રાજ્ઞો મારીચો રાક્ષસેશ્વરમ્ ॥
સુલભાઃ પુરુષા રાજન્ સતતં પ્રિયવાદિનઃ
અપ્રિયસ્ય ચ પથ્યસ્ય વક્તા શ્રોતા ચ દુર્લભઃ ॥
ન નૂનં બુધ્યસે રામં મહાવીર્યં ગુણોન્નતમ્
અયુક્તચારશ્ ચપલો મહેન્દ્રવરુણોપમમ્ ॥
અપિ સ્વસ્તિ ભવેત્ તાત સર્વેષાં ભુવિ રક્ષસામ્
અપિ રામો ન સંક્રુદ્ધઃ કુર્યાલ્ લોકમ્ અરાક્ષસમ્ ॥
અપિ તે જીવિતાન્તાય નોત્પન્ના જનકાત્મજા
અપિ સીતા નિમિત્તં ચ ન ભવેદ્ વ્યસનં મહત્ ॥
અપિ ત્વામ્ ઈશ્વરં પ્રાપ્ય કામવૃત્તં નિરઙ્કુશમ્
ન વિનશ્યેત્ પુરી લઙ્કા ત્વયા સહ સરાક્ષસા ॥
ત્વદ્વિધઃ કામવૃત્તો હિ દુઃશીલઃ પાપમન્ત્રિતઃ
આત્માનં સ્વજનં રાષ્ટ્રં સ રાજા હન્તિ દુર્મતિઃ ॥
ન ચ પિત્રા પરિત્યક્તો નામર્યાદઃ કથંચન
ન લુબ્ધો ન ચ દુઃશીલો ન ચ ક્ષત્રિયપાંસનઃ ॥
ન ચ ધર્મગુણૈર્ હીનઃ કૌસલ્યાનન્દવર્ધનઃ
ન ચ તીક્ષ્ણો હિ ભૂતાનાં સર્વેષાં ચ હિતે રતઃ ॥
વઞ્ચિતં પિતરં દૃષ્ટ્વા કૈકેય્યા સત્યવાદિનમ્
કરિષ્યામીતિ ધર્માત્મા તતઃ પ્રવ્રજિતો વનમ્ ॥
કૈકેય્યાઃ પ્રિયકામાર્થં પિતુર્ દશરથસ્ય ચ
હિત્વા રાજ્યં ચ ભોગાંશ્ ચ પ્રવિષ્ટો દણ્ડકાવનમ્ ॥
ન રામઃ કર્કશસ્ તાત નાવિદ્વાન્ નાજિતેન્દ્રિયઃ
અનૃતં ન શ્રુતં ચૈવ નૈવ ત્વં વક્તુમ્ અર્હસિ ॥
રામો વિગ્રહવાન્ ધર્મઃ સાધુઃ સત્યપરાક્રમઃ
રાજા સર્વસ્ય લોકસ્ય દેવાનામ્ ઇવ વાસવઃ ॥
કથં ત્વં તસ્ય વૈદેહીં રક્ષિતાં સ્વેન તેજસા
ઇચ્છસિ પ્રસભં હર્તું પ્રભામ્ ઇવ વિવસ્વતઃ ॥
શરાર્ચિષમ્ અનાધૃષ્યં ચાપખડ્ગેન્ધનં રણે
રામાગ્નિં સહસા દીપ્તં ન પ્રવેષ્ટું ત્વમ્ અર્હસિ ॥
ધનુર્વ્યાદિતદીપ્તાસ્યં શરાર્ચિષમ્ અમર્ષણમ્
ચાપબાણધરં વીરં શત્રુસેનાપહારિણમ્ ॥
રાજ્યં સુખં ચ સંત્યજ્ય જીવિતં ચેષ્ટમ્ આત્મનઃ
નાત્યાસાદયિતું તાત રામાન્તકમ્ ઇહાર્હસિ ॥
અપ્રમેયં હિ તત્તેજો યસ્ય સા જનકાત્મજા
ન ત્વં સમર્થસ્ તાં હર્તું રામચાપાશ્રયાં વને ॥
પ્રાણેભ્યો ઽપિ પ્રિયતરા ભાર્યા નિત્યમ્ અનુવ્રતા
દીપ્તસ્યેવ હુતાશસ્ય શિખા સીતા સુમધ્યમા ॥
કિમ્ ઉદ્યમં વ્યર્થમ્ ઇમં કૃત્વા તે રાક્ષસાધિપ
દૃષ્ટશ્ ચેત્ ત્વં રણે તેન તદન્તં તવ જીવિતમ્
જીવિતં ચ સુખં ચૈવ રાજ્યં ચૈવ સુદુર્લભમ્ ॥
સ સર્વૈઃ સચિવૈઃ સાર્ધં વિભીષણપુરસ્કૃતૈઃ
મન્ત્રયિત્વા તુ ધર્મિષ્ઠૈઃ કૃત્વા નિશ્ચયમ્ આત્મનઃ ॥
દોષાણાં ચ ગુણાનાં ચ સમ્પ્રધાર્ય બલાબલમ્
આત્મનશ્ ચ બલં જ્ઞાત્વા રાઘવસ્ય ચ તત્ત્વતઃ
હિતં હિ તવ નિશ્ચિત્ય ક્ષમં ત્વં કર્તુમ્ અર્હસિ ॥
અહં તુ મન્યે તવ ન ક્ષમં રણે સમાગમં કોસલરાજસૂનુના
ઇદં હિ ભૂયઃ શૃણુ વાક્યમ્ ઉત્તમં ક્ષમં ચ યુક્તં ચ નિશાચરાધિપ ॥
મૂળ પાઠ: Rāmāyaṇa-rev-2-3 · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0