રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.3

અથોવાચ પુનર્ વાક્યં વિરાધઃ પૂરયન્ વનમ્
આત્માનં પૃચ્છતે બ્રૂતં કૌ યુવાં ક્વ ગમિષ્યથઃ ॥

તમ્ ઉવાચ તતો રામો રાક્ષસં જ્વલિતાનનમ્
પૃચ્છન્તં સુમહાતેજા ઇક્ષ્વાકુકુલમ્ આત્મનઃ ॥

ક્ષત્રિયૌ વૃત્તસમ્પન્નૌ વિદ્ધિ નૌ વનગોચરૌ
ત્વાં તુ વેદિતુમ્ ઇચ્છાવઃ કસ્ ત્વં ચરસિ દણ્ડકાન્ ॥

તમ્ ઉવાચ વિરાધસ્ તુ રામં સત્યપરાક્રમમ્
હન્ત વક્ષ્યામિ તે રાજન્ નિબોધ મમ રાઘવ ॥

પુત્રઃ કિલ જયસ્યાહં માતા મમ શતહ્રદા
વિરાધ ઇતિ મામ્ આહુઃ પૃથિવ્યાં સર્વરાક્ષસાઃ ॥

તપસા ચાપિ મે પ્રાપ્તા બ્રહ્મણો હિ પ્રસાદજા
શસ્ત્રેણાવધ્યતા લોકે ઽચ્છેદ્યાભેદ્યત્વમ્ એવ ચ ॥

ઉત્સૃજ્ય પ્રમદામ્ એનામ્ અનપેક્ષૌ યથાગતમ્
ત્વરમાણૌ પાલયેથાં ન વાં જીવિતમ્ આદદે ॥

તં રામઃ પ્રત્યુવાચેદં કોપસંરક્તલોચનઃ
રાક્ષસં વિકૃતાકારં વિરાધં પાપચેતસમ્ ॥

ક્ષુદ્ર ધિક્ ત્વાં તુ હીનાર્થં મૃત્યુમ્ અન્વેષસે ધ્રુવમ્
રણે સમ્પ્રાપ્સ્યસે તિષ્ઠ ન મે જીવન્ ગમિષ્યસિ ॥

તતઃ સજ્યં ધનુઃ કૃત્વા રામઃ સુનિશિતાઞ્ શરાન્
સુશીઘ્રમ્ અભિસંધાય રાક્ષસં નિજઘાન હ ॥

ધનુષા જ્યાગુણવતા સપ્તબાણાન્ મુમોચ હ
રુક્મપુઙ્ખાન્ મહાવેગાન્ સુપર્ણાનિલતુલ્યગાન્ ॥

તે શરીરં વિરાધસ્ય ભિત્ત્વા બર્હિણવાસસઃ
નિપેતુઃ શોણિતાદિગ્ધા ધરણ્યાં પાવકોપમાઃ ॥

સ વિનદ્ય મહાનાદં શૂલં શક્રધ્વજોપમમ્
પ્રગૃહ્યાશોભત તદા વ્યાત્તાનન ઇવાન્તકઃ ॥

તચ્ છૂલં વજ્રસંકાશં ગગને જ્વલનોપમમ્
દ્વાભ્યાં શરાભ્યાં ચિછેદ રામઃ શસ્ત્રભૃતાં વરઃ ॥

તસ્ય રૌદ્રસ્ય સૌમિત્રિર્ બાહું સવ્યં બભઞ્જ હ
રામસ્ તુ દક્ષિણં બાહું તરસા તસ્ય રક્ષસઃ ॥

સ ભગ્નબાહુઃ સંવિગ્નો નિપપાતાશુ રાક્ષસઃ
ધરણ્યાં મેઘસંકાશો વજ્રભિન્ન ઇવાચલઃ
ઇદં પ્રોવાચ કાકુત્સ્થં વિરાધઃ પુરુષર્ષભમ્ ॥

કૌસલ્યા સુપ્રજાસ્ તાત રામસ્ ત્વં વિદિતો મયા
વૈદેહી ચ મહાભાગા લક્ષ્મણશ્ ચ મહાયશાઃ ॥

અભિશાપાદ્ અહં ઘોરાં પ્રવિષ્ટો રાક્ષસીં તનુમ્
તુમ્બુરુર્ નામ ગન્ધર્વઃ શપ્તો વૈશ્રવણેન હિ ॥

પ્રસાદ્યમાનશ્ ચ મયા સો ઽબ્રવીન્ માં મહાયશાઃ
યદા દાશરથી રામસ્ ત્વાં વધિષ્યતિ સંયુગે ॥

તદા પ્રકૃતિમ્ આપન્નો ભવાન્ સ્વર્ગં ગમિષ્યતિ
ઇતિ વૈશ્રવણો રાજા રમ્ભાસક્તમ્ ઉવાચ હ ॥

અનુપસ્થીયમાનો માં સંક્રુદ્ધો વ્યાજહાર હ
તવ પ્રસાદાન્ મુક્તો ઽહમ્ અભિશાપાત્ સુદારુણાત્
ભવનં સ્વં ગમિષ્યામિ સ્વસ્તિ વો ઽસ્તુ પરંતપ ॥

ઇતો વસતિ ધર્માત્મા શરભઙ્ગઃ પ્રતાપવાન્
અધ્યર્ધયોજને તાત મહર્ષિઃ સૂર્યસંનિભઃ ॥

તં ક્ષિપ્રમ્ અભિગચ્છ ત્વં સ તે શ્રેયો વિધાસ્યતિ
અવટે ચાપિ માં રામ નિક્ષિપ્ય કુશલી વ્રજ ॥

રક્ષસાં ગતસત્ત્વાનામ્ એષ ધર્મઃ સનાતનઃ
અવટે યે નિધીયન્તે તેષાં લોકાઃ સનાતનાઃ ॥

એવમ્ ઉક્ત્વા તુ કાકુત્સ્થં વિરાધઃ શરપીડિતઃ
બભૂવ સ્વર્ગસમ્પ્રાપ્તો ન્યસ્તદેહો મહાબલઃ ॥

તં મુક્તકણ્ઠમ્ ઉત્ક્ષિપ્ય શઙ્કુકર્ણં મહાસ્વનમ્
વિરાધં પ્રાક્ષિપચ્ છ્વભ્રે નદન્તં ભૈરવસ્વનમ્ ॥

તતસ્ તુ તૌ કાઞ્ચનચિત્રકાર્મુકૌ નિહત્ય રક્ષઃ પરિગૃહ્ય મૈથિલીમ્
વિજહ્રતુસ્ તૌ મુદિતૌ મહાવને દિવિ સ્થિતૌ ચન્દ્રદિવાકરાવ્ ઇવ ॥