રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.2

કૃતાતિથ્યો ઽથ રામસ્ તુ સૂર્યસ્યોદયનં પ્રતિ
આમન્ત્ર્ય સ મુનીન્ સર્વાન્ વનમ્ એવાન્વગાહત ॥

નાનામૃગગણાકીર્ણં શાર્દૂલવૃકસેવિતમ્
ધ્વસ્તવૃક્ષલતાગુલ્મં દુર્દર્શસલિલાશયમ્ ॥

નિષ્કૂજનાનાશકુનિ ઝિલ્લિકાગણનાદિતમ્
લક્ષ્મણાનુગતો રામો વનમધ્યં દદર્શ હ ॥

વનમધ્યે તુ કાકુત્સ્થસ્ તસ્મિન્ ઘોરમૃગાયુતે
દદર્શ ગિરિશૃઙ્ગાભં પુરુષાદં મહાસ્વનમ્ ॥

ગભીરાક્ષં મહાવક્ત્રં વિકટં વિષમોદરમ્
બીભત્સં વિષમં દીર્ઘં વિકૃતં ઘોરદર્શનમ્ ॥

વસાનં ચર્મ વૈયાઘ્રં વસાર્દ્રં રુધિરોક્ષિતમ્
ત્રાસનં સર્વભૂતાનાં વ્યાદિતાસ્યમ્ ઇવાન્તકમ્ ॥

ત્રીન્ સિંહાંશ્ ચતુરો વ્યાઘ્રાન્ દ્વૌ વૃકૌ પૃષતાન્ દશ
સવિષાણં વસાદિગ્ધં ગજસ્ય ચ શિરો મહત્ ॥

અવસજ્યાયસે શૂલે વિનદન્તં મહાસ્વનમ્
સ રામં લક્ષ્મણં ચૈવ સીતાં દૃષ્ટ્વા ચ મૈથિલીમ્ ॥

અભ્યધાવત્ સુસંક્રુદ્ધઃ પ્રજાઃ કાલ ઇવાન્તકઃ
સ કૃત્વા ભૈરવં નાદં ચાલયન્ન્ ઇવ મેદિનીમ્ ॥

અઙ્ગેનાદાય વૈદેહીમ્ અપક્રમ્ય તતો ઽબ્રવીત્
યુવાં જટાચીરધરૌ સભાર્યૌ ક્ષીણજીવિતૌ ॥

પ્રવિષ્ટૌ દણ્ડકારણ્યં શરચાપાસિધારિણૌ
કથં તાપસયોર્ વાં ચ વાસઃ પ્રમદયા સહ ॥

અધર્મચારિણૌ પાપૌ કૌ યુવાં મુનિદૂષકૌ
અહં વનમ્ ઇદં દુર્ગં વિરાધો નામ રાક્ષસઃ ॥

ચરામિ સાયુધો નિત્યમ્ ઋષિમાંસાનિ ભક્ષયન્
ઇયં નારી વરારોહા મમ ભાર્યા ભવિષ્યતિ
યુવયોઃ પાપયોશ્ ચાહં પાસ્યામિ રુધિરં મૃધે ॥

તસ્યૈવં બ્રુવતો ધૃષ્ટં વિરાધસ્ય દુરાત્મનઃ
શ્રુત્વા સગર્વિતં વાક્યં સંભ્રાન્તા જનકાત્મજા
સીતા પ્રાવેપતોદ્વેગાત્ પ્રવાતે કદલી યથા ॥

તાં દૃષ્ટ્વા રાઘવઃ સીતાં વિરાધાઙ્કગતાં શુભામ્
અબ્રવીલ્ લક્ષ્મણં વાક્યં મુખેન પરિશુષ્યતા ॥

પશ્ય સૌમ્ય નરેન્દ્રસ્ય જનકસ્યાત્મસમ્ભવામ્
મમ ભાર્યાં શુભાચારાં વિરાધાઙ્કે પ્રવેશિતામ્
અત્યન્તસુખસંવૃદ્ધાં રાજપુત્રીં યશસ્વિનીમ્ ॥

યદ્ અભિપ્રેતમ્ અસ્માસુ પ્રિયં વરવૃતં ચ યત્
કૈકેય્યાસ્ તુ સુસંવૃત્તં ક્ષિપ્રમ્ અદ્યૈવ લક્ષ્મણ ॥

યા ન તુષ્યતિ રાજ્યેન પુત્રાર્થે દીર્ઘદર્શિની
યયાહં સર્વભૂતાનાં હિતઃ પ્રસ્થાપિતો વનમ્
અદ્યેદાનીં સકામા સા યા માતા મમ મધ્યમા ॥

પરસ્પર્શાત્ તુ વૈદેહ્યા ન દુઃખતરમ્ અસ્તિ મે
પિતુર્ વિનાશાત્ સૌમિત્રે સ્વરાજ્યહરણાત્ તથા ॥

ઇતિ બ્રુવતિ કાકુત્સ્થે બાષ્પશોકપરિપ્લુતે
અબ્રવીલ્ લક્ષ્મણઃ ક્રુદ્ધો રુદ્ધો નાગ ઇવ શ્વસન્ ॥

અનાથ ઇવ ભૂતાનાં નાથસ્ ત્વં વાસવોપમઃ
મયા પ્રેષ્યેણ કાકુત્સ્થ કિમર્થં પરિતપ્યસે ॥

શરેણ નિહતસ્યાદ્ય મયા ક્રુદ્ધેન રક્ષસઃ
વિરાધસ્ય ગતાસોર્ હિ મહી પાસ્યતિ શોણિતમ્ ॥

રાજ્યકામે મમ ક્રોધો ભરતે યો બભૂવ હ
તં વિરાધે વિમોક્ષ્યામિ વજ્રી વજ્રમ્ ઇવાચલે ॥

મમ ભુજબલવેગવેગિતઃ પતતુ શરો ઽસ્ય મહાન્ મહોરસિ
વ્યપનયતુ તનોશ્ ચ જીવિતં પતતુ તતશ્ ચ મહીં વિઘૂર્ણિતઃ ॥