રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.4

હત્વા તુ તં ભીમબલં વિરાધં રાક્ષસં વને
તતઃ સીતાં પરિષ્વજ્ય સમાશ્વાસ્ય ચ વીર્યવાન્
અબ્રવીલ્ લક્ષ્મણં રામો ભ્રાતરં દીપ્તતેજસમ્ ॥

કષ્ટં વનમ્ ઇદં દુર્ગં ન ચ સ્મો વનગોચરાઃ
અભિગચ્છામહે શીઘ્રં શરભઙ્ગં તપોધનમ્ ॥

આશ્રમં શરભઙ્ગસ્ય રાઘવો ઽભિજગામ હ ॥

તસ્ય દેવપ્રભાવસ્ય તપસા ભાવિતાત્મનઃ
સમીપે શરભઙ્ગસ્ય દદર્શ મહદ્ અદ્ભુતમ્ ॥

વિભ્રાજમાનં વપુષા સૂર્યવૈશ્વાનરોપમમ્
અસંસ્પૃશન્તં વસુધાં દદર્શ વિબુધેશ્વરમ્ ॥

સુપ્રભાભરણં દેવં વિરજોઽમ્બરધારિણમ્
તદ્વિધૈર્ એવ બહુભિઃ પૂજ્યમાનં મહાત્મભિઃ ॥

હરિભિર્ વાજિભિર્ યુક્તમ્ અન્તરિક્ષગતં રથમ્
દદર્શાદૂરતસ્ તસ્ય તરુણાદિત્યસંનિભમ્ ॥

પાણ્ડુરાભ્રઘનપ્રખ્યં ચન્દ્રમણ્ડલસંનિભમ્
અપશ્યદ્ વિમલં છત્ત્રં ચિત્રમાલ્યોપશોભિતમ્ ॥

ચામરવ્યજને ચાગ્ર્યે રુક્મદણ્ડે મહાધને
ગૃહીતે વનનારીભ્યાં ધૂયમાને ચ મૂર્ધનિ ॥

ગન્ધર્વામરસિદ્ધાશ્ ચ બહવઃ પરમર્ષયઃ
અન્તરિક્ષગતં દેવં વાગ્ભિર્ અગ્ર્યાભિર્ ઈડિરે ॥

દૃષ્ટ્વા શતક્રતું તત્ર રામો લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્
યે હયાઃ પુરુહૂતસ્ય પુરા શક્રસ્ય નઃ શ્રુતાઃ
અન્તરિક્ષગતા દિવ્યાસ્ ત ઇમે હરયો ધ્રુવમ્ ॥

ઇમે ચ પુરુષવ્યાઘ્ર યે તિષ્ઠન્ત્ય્ અભિતો રથમ્
શતં શતં કુણ્ડલિનો યુવાનઃ ખડ્ગપાણયઃ ॥

ઉરોદેશેષુ સર્વેષાં હારા જ્વલનસંનિભાઃ
રૂપં બિભ્રતિ સૌમિત્રે પઞ્ચવિંશતિવાર્ષિકમ્ ॥

એતદ્ધિ કિલ દેવાનાં વયો ભવતિ નિત્યદા
યથેમે પુરુષવ્યાઘ્રા દૃશ્યન્તે પ્રિયદર્શનાઃ ॥

ઇહૈવ સહ વૈદેહ્યા મુહૂર્તં તિષ્ઠ લક્ષ્મણ
યાવજ્ જનામ્ય્ અહં વ્યક્તં ક એષ દ્યુતિમાન્ રથે ॥

તમ્ એવમ્ ઉક્ત્વા સૌમિત્રિમ્ ઇહૈવ સ્થીયતામ્ ઇતિ
અભિચક્રામ કાકુત્સ્થઃ શરભઙ્ગાશ્રમં પ્રતિ ॥

તતઃ સમભિગચ્છન્તં પ્રેક્ષ્ય રામં શચીપતિઃ
શરભઙ્ગમ્ અનુજ્ઞાપ્ય વિબુધાન્ ઇદમ્ અબ્રવીત્ ॥

ઇહોપયાત્ય્ અસૌ રામો યાવન્ માં નાભિભાષતે
નિષ્ઠાં નયત તાવત્ તુ તતો માં દ્રષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥

જિતવન્તં કૃતાર્થં ચ દ્રષ્ટાહમ્ અચિરાદ્ ઇમમ્
કર્મ હ્ય્ અનેન કર્તવ્યં મહદ્ અન્યૈઃ સુદુષ્કરમ્ ॥

ઇતિ વજ્રી તમ્ આમન્ત્ર્ય માનયિત્વા ચ તાપસમ્
રથેન હરિયુક્તેન યયૌ દિવમ્ અરિંદમઃ ॥

પ્રયાતે તુ સહસ્રાક્ષે રાઘવઃ સપરિચ્છદઃ
અગ્નિહોત્રમ્ ઉપાસીનં શરભઙ્ગમ્ ઉપાગમત્ ॥

તસ્ય પાદૌ ચ સંગૃહ્ય રામઃ સીતા ચ લક્ષ્મણઃ
નિષેદુસ્ તદનુજ્ઞાતા લબ્ધવાસા નિમન્ત્રિતાઃ ॥

તતઃ શક્રોપયાનં તુ પર્યપૃચ્છત્ સ રાઘવઃ
શરભઙ્ગશ્ ચ તત્ સર્વં રાઘવાય ન્યવેદયત્ ॥

મામ્ એષ વરદો રામ બ્રહ્મલોકં નિનીષતિ
જિતમ્ ઉગ્રેણ તપસા દુષ્પ્રાપમ્ અકૃતાત્મભિઃ ॥

અહં જ્ઞાત્વા નરવ્યાઘ્ર વર્તમાનમ્ અદૂરતઃ
બ્રહ્મલોકં ન ગચ્છામિ ત્વામ્ અદૃષ્ટ્વા પ્રિયાતિથિમ્ ॥

સમાગમ્ય ગમિષ્યામિ ત્રિદિવં દેવસેવિતમ્
અક્ષયા નરશાર્દૂલ જિતા લોકા મયા શુભાઃ
બ્રાહ્મ્યાશ્ ચ નાકપૃષ્ઠ્યાશ્ ચ પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ મામકાન્ ॥

એવમ્ ઉક્તો નરવ્યાઘ્રઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ
ઋષિણા શરભઙ્ગેન રાઘવો વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ॥

અહમ્ એવાહરિષ્યામિ સર્વાંલ્ લોકાન્ મહામુને
આવાસં ત્વ્ અહમ્ ઇચ્છામિ પ્રદિષ્ટમ્ ઇહ કાનને ॥

રાઘવેણૈવમ્ ઉક્તસ્ તુ શક્રતુલ્યબલેન વૈ
શરભઙ્ગો મહાપ્રાજ્ઞઃ પુનર્ એવાબ્રવીદ્ વચઃ ॥

સુતીક્ષ્ણમ્ અભિગચ્છ ત્વં શુચૌ દેશે તપસ્વિનમ્
રમણીયે વનોદ્દેશે સ તે વાસં વિધાસ્યતિ ॥

એષ પન્થા નરવ્યાઘ્ર મુહૂર્તં પશ્ય તાત મામ્
યાવજ્ જહામિ ગાત્રાણિ જીર્ણાં ત્વચમ્ ઇવોરગઃ ॥

તતો ઽગ્નિં સ સમાધાય હુત્વા ચાજ્યેન મન્ત્રવિત્
શરભઙ્ગો મહાતેજાઃ પ્રવિવેશ હુતાશનમ્ ॥

તસ્ય રોમાણિ કેશાંશ્ ચ દદાહાગ્નિર્ મહાત્મનઃ
જીર્ણાં ત્વચં તથાસ્થીનિ યચ્ ચ માંસં ચ શોણિતમ્ ॥

સ ચ પાવકસંકાશઃ કુમારઃ સમપદ્યત
ઉત્થાયાગ્નિચયાત્ તસ્માચ્ છરભઙ્ગો વ્યરોચત ॥

સ લોકાન્ આહિતાગ્નીનામ્ ઋષીણાં ચ મહાત્મનામ્
દેવાનાં ચ વ્યતિક્રમ્ય બ્રહ્મલોકં વ્યરોહત ॥

સ પુણ્યકર્મા ભુવને દ્વિજર્ષભઃ પિતામહં સાનુચરં દદર્શ હ
પિતામહશ્ ચાપિ સમીક્ષ્ય તં દ્વિજં નનન્દ સુસ્વાગતમ્ ઇત્ય્ ઉવાચ હ ॥