રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.28

ખરં તુ વિરથં રામો ગદાપાણિમ્ અવસ્થિતમ્
મૃદુપૂર્વં મહાતેજાઃ પરુષં વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ॥

ગજાશ્વરથસમ્બાધે બલે મહતિ તિષ્ઠતા
કૃતં સુદારુણં કર્મ સર્વલોકજુગુપ્સિતમ્ ॥

ઉદ્વેજનીયો ભૂતાનાં નૃશંસઃ પાપકર્મકૃત્
ત્રયાણામ્ અપિ લોકાનામ્ ઈશ્વરો ઽપિ ન તિષ્ઠતિ ॥

કર્મ લોકવિરુદ્ધં તુ કુર્વાણં ક્ષણદાચર
તીક્ષ્ણં સર્વજનો હન્તિ સર્પં દુષ્ટમ્ ઇવાગતમ્ ॥

લોભાત્ પાપાનિ કુર્વાણઃ કામાદ્ વા યો ન બુધ્યતે
ભ્રષ્ટઃ પશ્યતિ તસ્યાન્તં બ્રાહ્મણી કરકાદ્ ઇવ ॥

વસતો દણ્ડકારણ્યે તાપસાન્ ધર્મચારિણઃ
કિં નુ હત્વા મહાભાગાન્ ફલં પ્રાપ્સ્યસિ રાક્ષસ ॥

ન ચિરં પાપકર્માણઃ ક્રૂરા લોકજુગુપ્સિતાઃ
ઐશ્વર્યં પ્રાપ્ય તિષ્ઠન્તિ શીર્ણમૂલા ઇવ દ્રુમાઃ ॥

અવશ્યં લભતે કર્તા ફલં પાપસ્ય કર્મણઃ
ઘોરં પર્યાગતે કાલે દ્રુમઃ પુષ્પમ્ ઇવાર્તવમ્ ॥

નચિરાત્ પ્રાપ્યતે લોકે પાપાનાં કર્મણાં ફલમ્
સવિષાણામ્ ઇવાન્નાનાં ભુક્તાનાં ક્ષણદાચર ॥

પાપમ્ આચરતાં ઘોરં લોકસ્યાપ્રિયમ્ ઇચ્છતામ્
અહમ્ આસાદિતો રાજા પ્રાણાન્ હન્તું નિશાચર ॥

અદ્ય હિ ત્વાં મયા મુક્તાઃ શરાઃ કાઞ્ચનભૂષણાઃ
વિદાર્ય નિપતિષ્યન્તિ વલ્મીકમ્ ઇવ પન્નગાઃ ॥

યે ત્વયા દણ્ડકારણ્યે ભક્ષિતા ધર્મચારિણઃ
તાન્ અદ્ય નિહતઃ સંખ્યે સસૈન્યો ઽનુગમિષ્યસિ ॥

અદ્ય ત્વાં નિહતં બાણૈઃ પશ્યન્તુ પરમર્ષયઃ
નિરયસ્થં વિમાનસ્થા યે ત્વયા હિંસિતાઃ પુરા ॥

પ્રહર ત્વં યથાકામં કુરુ યત્નં કુલાધમ
અદ્ય તે પાતયિષ્યામિ શિરસ્ તાલફલં યથા ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રામેણ ક્રુદ્ધઃ સંરક્તલોચનઃ
પ્રત્યુવાચ તતો રામં પ્રહસન્ ક્રોધમૂર્છિતઃ ॥

પ્રાકૃતાન્ રાક્ષસાન્ હત્વા યુદ્ધે દશરથાત્મજ
આત્મના કથમ્ આત્માનમ્ અપ્રશસ્યં પ્રશંસસિ ॥

વિક્રાન્તા બલવન્તો વા યે ભવન્તિ નરર્ષભાઃ
કથયન્તિ ન તે કિંચિત્ તેજસા સ્વેન ગર્વિતાઃ ॥

પ્રાકૃતાસ્ ત્વ્ અકૃતાત્માનો લોકે ક્ષત્રિયપાંસનાઃ
નિરર્થકં વિકત્થન્તે યથા રામ વિકત્થસે ॥

કુલં વ્યપદિશન્ વીરઃ સમરે કો ઽભિધાસ્યતિ
મૃત્યુકાલે હિ સમ્પ્રાપ્તે સ્વયમ્ અપ્રસ્તવે સ્તવમ્ ॥

સર્વથા તુ લઘુત્વં તે કત્થનેન વિદર્શિતમ્
સુવર્ણપ્રતિરૂપેણ તપ્તેનેવ કુશાગ્નિના ॥

ન તુ મામ્ ઇહ તિષ્ઠન્તં પશ્યસિ ત્વં ગદાધરમ્
ધરાધરમ્ ઇવાકમ્પ્યં પર્વતં ધાતુભિશ્ ચિતમ્ ॥

પર્યાપ્તો ઽહં ગદાપાણિર્ હન્તું પ્રાણાન્ રણે તવ
ત્રયાણામ્ અપિ લોકાનાં પાશહસ્ત ઇવાન્તકઃ ॥

કામં બહ્વ્ અપિ વક્તવ્યં ત્વયિ વક્ષ્યામિ ન ત્વ્ અહમ્
અસ્તં ગચ્છેદ્ધિ સવિતા યુદ્ધવિઘ્નસ્ તતો ભવેત્ ॥

ચતુર્દશ સહસ્રાણિ રાક્ષસાનાં હતાનિ તે
ત્વદ્વિનાશાત્ કરોમ્ય્ અદ્ય તેષામ્ અશ્રુપ્રમાર્જનમ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પરમક્રુદ્ધસ્ તાં ગદાં પરમાઙ્ગદઃ
ખરશ્ ચિક્ષેપ રામાય પ્રદીપ્તામ્ અશનિં યથા ॥

ખરબાહુપ્રમુક્તા સા પ્રદીપ્તા મહતી ગદા
ભસ્મ વૃક્ષાંશ્ ચ ગુલ્માંશ્ ચ કૃત્વાગાત્ તત્સમીપતઃ ॥

તામ્ આપતન્તીં જ્વલિતાં મૃત્યુપાશોપમાં ગદામ્
અન્તરિક્ષગતાં રામશ્ ચિછેદ બહુધા શરૈઃ ॥

સા વિશીર્ણા શરૈર્ ભિન્ના પપાત ધરણીતલે
ગદામન્ત્રૌષધિબલૈર્ વ્યાલીવ વિનિપાતિતા ॥