રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.27

નિહતં દૂષણં દૃષ્ટ્વા રણે ત્રિશિરસા સહ
ખરસ્યાપ્ય્ અભવત્ ત્રાસો દૃષ્ટ્વા રામસ્ય વિક્રમમ્ ॥

સ દૃષ્ટ્વા રાક્ષસં સૈન્યમ્ અવિષહ્યં મહાબલમ્
હતમ્ એકેન રામેણ દૂષણસ્ ત્રિશિરા અપિ ॥

તદ્ બલં હતભૂયિષ્ઠં વિમનાઃ પ્રેક્ષ્ય રાક્ષસઃ
આસસાદ ખરો રામં નમુચિર્ વાસવં યથા ॥

વિકૃષ્ય બલવચ્ ચાપં નારાચાન્ રક્તભોજનાન્
ખરશ્ ચિક્ષેપ રામાય ક્રુદ્ધાન્ આશીવિષાન્ ઇવ ॥

જ્યાં વિધુન્વન્ સુબહુશઃ શિક્ષયાસ્ત્રાણિ દર્શયન્
ચચાર સમરે માર્ગાઞ્ શરૈ રથગતઃ ખરઃ ॥

સ સર્વાશ્ ચ દિશો બાણૈઃ પ્રદિશશ્ ચ મહારથઃ
પૂરયામાસ તં દૃષ્ટ્વા રામો ઽપિ સુમહદ્ ધનુઃ ॥

સ સાયકૈર્ દુર્વિષહૈઃ સસ્ફુલિઙ્ગૈર્ ઇવાગ્નિભિઃ
નભશ્ ચકારાવિવરં પર્જન્ય ઇવ વૃષ્ટિભિઃ ॥

તદ્ બભૂવ શિતૈર્ બાણૈઃ ખરરામવિસર્જિતૈઃ
પર્યાકાશમ્ અનાકાશં સર્વતઃ શરસંકુલમ્ ॥

શરજાલાવૃતઃ સૂર્યો ન તદા સ્મ પ્રકાશતે
અન્યોન્યવધસંરમ્ભાદ્ ઉભયોઃ સમ્પ્રયુધ્યતોઃ ॥

તતો નાલીકનારાચૈસ્ તીક્ષ્ણાગ્રૈશ્ ચ વિકર્ણિભિઃ
આજઘાન રણે રામં તોત્રૈર્ ઇવ મહાદ્વિપમ્ ॥

તં રથસ્થં ધનુષ્પાણિં રાક્ષસં પર્યવસ્થિતમ્
દદૃશુઃ સર્વભૂતાનિ પાશહસ્તમ્ ઇવાન્તકમ્ ॥

તં સિંહમ્ ઇવ વિક્રાન્તં સિંહવિક્રાન્તગામિનમ્
દૃષ્ટ્વા નોદ્વિજતે રામઃ સિંહઃ ક્ષુદ્રમૃગં યથા ॥

તતઃ સૂર્યનિકાશેન રથેન મહતા ખરઃ
આસસાદ રણે રામં પતંગ ઇવ પાવકમ્ ॥

તતો ઽસ્ય સશરં ચાપં મુષ્ટિદેશે મહાત્મનઃ
ખરશ્ ચિછેદ રામસ્ય દર્શયન્ પાણિલાઘવમ્ ॥

સ પુનસ્ ત્વ્ અપરાન્ સપ્ત શરાન્ આદાય વર્મણિ
નિજઘાન રણે ક્રુદ્ધઃ શક્રાશનિસમપ્રભાન્ ॥

તતસ્ તત્ પ્રહતં બાણૈઃ ખરમુક્તૈઃ સુપર્વભિઃ
પપાત કવચં ભૂમૌ રામસ્યાદિત્યવર્ચસઃ ॥

સ શરૈર્ અર્પિતઃ ક્રુદ્ધઃ સર્વગાત્રેષુ રાઘવઃ
રરાજ સમરે રામો વિધૂમો ઽગ્નિર્ ઇવ જ્વલન્ ॥

તતો ગમ્ભીરનિર્હ્રાદં રામઃ શત્રુનિબર્હણઃ
ચકારાન્તાય સ રિપોઃ સજ્યમ્ અન્યન્ મહદ્ ધનુઃ ॥

સુમહદ્ વૈષ્ણવં યત્ તદ્ અતિસૃષ્ટં મહર્ષિણા
વરં તદ્ ધનુર્ ઉદ્યમ્ય ખરં સમભિધાવત ॥

તતઃ કનકપુઙ્ખૈસ્ તુ શરૈઃ સંનતપર્વભિઃ
ચિછેદ રામઃ સંક્રુદ્ધઃ ખરસ્ય સમરે ધ્વજમ્ ॥

સ દર્શનીયો બહુધા વિચ્છિન્નઃ કાઞ્ચનો ધ્વજઃ
જગામ ધરણીં સૂર્યો દેવતાનામ્ ઇવાજ્ઞયા ॥

તં ચતુર્ભિઃ ખરઃ ક્રુદ્ધો રામં ગાત્રેષુ માર્ગણૈઃ
વિવ્યાધ હૃદિ મર્મજ્ઞો માતંગમ્ ઇવ તોમરૈઃ ॥

સ રામો બહુભિર્ બાણૈઃ ખરકાર્મુકનિઃસૃતૈઃ
વિદ્ધો રુધિરસિક્તાઙ્ગો બભૂવ રુષિતો ભૃશમ્ ॥

સ ધનુર્ ધન્વિનાં શ્રેષ્ઠઃ પ્રગૃહ્ય પરમાહવે
મુમોચ પરમેષ્વાસઃ ષટ્ શરાન્ અભિલક્ષિતાન્ ॥

શિરસ્ય્ એકેન બાણેન દ્વાભ્યાં બાહ્વોર્ અથાર્પયત્
ત્રિભિશ્ ચન્દ્રાર્ધવક્ત્રૈશ્ ચ વક્ષસ્ય્ અભિજઘાન હ ॥

તતઃ પશ્ચાન્ મહાતેજા નારાચાન્ ભાસ્કરોપમાન્
જિઘાંસૂ રાક્ષસં ક્રુદ્ધસ્ ત્રયોદશ શિલાશિતાન્ ॥

તતો ઽસ્ય યુગમ્ એકેન ચતુર્ભિશ્ ચતુરો હયાન્
ષષ્ઠેન ચ શિરઃ સંખ્યે ચિછેદ ખરસારથેઃ ॥

ત્રિભિસ્ ત્રિવેણું બલવાન્ દ્વાભ્યામ્ અક્ષં મહાબલઃ
દ્વાદશેન તુ બાણેન ખરસ્ય સશરં ધનુઃ ॥

છિત્ત્વા વજ્રનિકાશેન રાઘવઃ પ્રહસન્ન્ ઇવ
ત્રયોદશેનેન્દ્રસમો બિભેદ સમરે ખરમ્ ॥

પ્રભગ્નધન્વા વિરથો હતાશ્વો હતસારથિઃ
ગદાપાણિર્ અવપ્લુત્ય તસ્થૌ ભૂમૌ ખરસ્ તદા ॥

તત્ કર્મ રામસ્ય મહારથસ્ય સમેત્ય દેવાશ્ ચ મહર્ષયશ્ ચ
અપૂજયન્ પ્રાઞ્જલયઃ પ્રહૃષ્ટાસ્ તદા વિમાનાગ્રગતાઃ સમેતાઃ ॥