રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.25

તદ્ દ્રુમાણાં શિલાનાં ચ વર્ષં પ્રાણહરં મહત્
પ્રતિજગ્રાહ ધર્માત્મા રાઘવસ્ તીક્ષ્ણસાયકૈઃ ॥

પ્રતિગૃહ્ય ચ તદ્ વરં નિમીલિત ઇવર્ષભઃ
રામઃ ક્રોધં પરં ભેજે વધાર્થં સર્વરક્ષસામ્ ॥

તતઃ ક્રોધસમાવિષ્ટઃ પ્રદીપ્ત ઇવ તેજસા
શરૈર્ અભ્યકિરત્ સૈન્યં સર્વતઃ સહદૂષણમ્ ॥

તતઃ સેનાપતિઃ ક્રુદ્ધો દૂષણઃ શત્રુદૂષણઃ
જગ્રાહ ગિરિશૃઙ્ગાભં પરિઘં રોમહર્ષણમ્ ॥

વેષ્ટિતં કાઞ્ચનૈઃ પટ્ટૈર્ દેવસૈન્યાભિમર્દનમ્
આયસૈઃ શઙ્કુભિસ્ તીક્ષ્ણૈઃ કીર્ણં પરવસોક્ષિતમ્ ॥

વજ્રાશનિસમસ્પર્શં પરગોપુરદારણમ્
તં મહોરગસંકાશં પ્રગૃહ્ય પરિઘં રણે
દૂષણો ઽભ્યપતદ્ રામં ક્રૂરકર્મા નિશાચરઃ ॥

તસ્યાભિપતમાનસ્ય દૂષણસ્ય સ રાઘવઃ
દ્વાભ્યાં શરાભ્યાં ચિછેદ સહસ્તાભરણૌ ભુજૌ ॥

ભ્રષ્ટસ્ તસ્ય મહાકાયઃ પપાત રણમૂર્ધનિ
પરિઘશ્ છિન્નહસ્તસ્ય શક્રધ્વજ ઇવાગ્રતઃ ॥

સ કરાભ્યાં વિકીર્ણાભ્યાં પપાત ભુવિ દૂષણઃ
વિષાણાભ્યાં વિશીર્ણાભ્યાં મનસ્વીવ મહાગજઃ ॥

દૃષ્ટ્વા તં પતિતં ભૂમૌ દૂષણં નિહતં રણે
સાધુ સાધ્વ્ ઇતિ કાકુત્સ્થં સર્વભૂતાન્ય્ અપૂજયન્ ॥

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે ક્રુદ્ધાસ્ ત્રયઃ સેનાગ્રયાયિનઃ
સંહત્યાભ્યદ્રવન્ રામં મૃત્યુપાશાવપાશિતાઃ
મહાકપાલઃ સ્થૂલાક્ષઃ પ્રમાથી ચ મહાબલઃ ॥

મહાકપાલો વિપુલં શૂલમ્ ઉદ્યમ્ય રાક્ષસઃ
સ્થૂલાક્ષઃ પટ્ટિશં ગૃહ્ય પ્રમાથી ચ પરશ્વધમ્ ॥

દૃષ્ટ્વૈવાપતતસ્ તાંસ્ તુ રાઘવઃ સાયકૈઃ શિતૈઃ
તીક્ષ્ણાગ્રૈઃ પ્રતિજગ્રાહ સમ્પ્રાપ્તાન્ અતિથીન્ ઇવ ॥

મહાકપાલસ્ય શિરશ્ ચિછેદ રઘુનન્દનઃ
અસંખ્યેયૈસ્ તુ બાણૌઘૈઃ પ્રમમાથ પ્રમાથિનમ્ ॥

સ્થૂલાક્ષસ્યાક્ષિણી તીક્ષ્ણૈઃ પૂરયામાસ સાયકૈઃ
સ પપાત હતો ભૂમૌ વિટપીવ મહાદ્રુમઃ ॥

તતઃ પાવકસંકાશૈર્ હેમવજ્રવિભૂષિતૈઃ
જઘનશેષં તેજસ્વી તસ્ય સૈન્યસ્ય સાયકૈઃ ॥

તે રુક્મપુઙ્ખા વિશિખાઃ સધૂમા ઇવ પાવકાઃ
નિજઘ્નુસ્ તાનિ રક્ષાંસિ વજ્રા ઇવ મહાદ્રુમાન્ ॥

રક્ષસાં તુ શતં રામઃ શતેનૈકેન કર્ણિના
સહસ્રં ચ સહસ્રેણ જઘાન રણમૂર્ધનિ ॥

તૈર્ ભિન્નવર્માભરણાશ્ છિન્નભિન્નશરાસનાઃ
નિપેતુઃ શોણિતાદિગ્ધા ધરણ્યાં રજનીચરાઃ ॥

તૈર્ મુક્તકેશૈઃ સમરે પતિતૈઃ શોણિતોક્ષિતૈઃ
આસ્તીર્ણા વસુધા કૃત્સ્ના મહાવેદિઃ કુશૈર્ ઇવ ॥

ક્ષણેન તુ મહાઘોરં વનં નિહતરાક્ષસમ્
બભૂવ નિરયપ્રખ્યં માંસશોણિતકર્દમમ્ ॥

ચતુર્દશ સહસ્રાણિ રક્ષસાં ભીમકર્મણામ્
હતાન્ય્ એકેન રામેણ માનુષેણ પદાતિના ॥

તસ્ય સૈન્યસ્ય સર્વસ્ય ખરઃ શેષો મહારથઃ
રાક્ષસસ્ ત્રિશિરાશ્ ચૈવ રામશ્ ચ રિપુસૂદનઃ ॥

તતસ્ તુ તદ્ ભીમબલં મહાહવે સમીક્ષ્ય રામેણ હતં બલીયસા
રથેન રામં મહતા ખરસ્ તતઃ સમાસસાદેન્દ્ર ઇવોદ્યતાશનિઃ ॥