રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.23

આશ્રમં પ્રતિયાતે તુ ખરે ખરપરાક્રમે
તાન્ એવૌત્પાતિકાન્ રામઃ સહ ભ્રાત્રા દદર્શ હ ॥

તાન્ ઉત્પાતાન્ મહાઘોરાન્ ઉત્થિતાન્ રોમહર્ષણાન્
પ્રજાનામ્ અહિતાન્ દૃષ્ટ્વા વાક્યં લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્ ॥

ઇમાન્ પશ્ય મહાબાહો સર્વભૂતાપહારિણઃ
સમુત્થિતાન્ મહોત્પાતાન્ સંહર્તું સર્વરાક્ષસાન્ ॥

અમી રુધિરધારાસ્ તુ વિસૃજન્તઃ ખરસ્વનાન્
વ્યોમ્નિ મેઘા વિવર્તન્તે પરુષા ગર્દભારુણાઃ ॥

સધૂમાશ્ ચ શરાઃ સર્વે મમ યુદ્ધાભિનન્દિનઃ
રુક્મપૃષ્ઠાનિ ચાપાનિ વિવેષ્ટન્તે ચ લક્ષ્મણ ॥

યાદૃશા ઇહ કૂજન્તિ પક્ષિણો વનચારિણઃ
અગ્રતો નો ભયં પ્રાપ્તં સંશયો જીવિતસ્ય ચ ॥

સમ્પ્રહારસ્ તુ સુમહાન્ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ
અયમ્ આખ્યાતિ મે બાહુઃ સ્ફુરમાણો મુહુર્ મુહુઃ ॥

સંનિકર્ષે તુ નઃ શૂર જયં શત્રોઃ પરાજયમ્
સુપ્રભં ચ પ્રસન્નં ચ તવ વક્ત્રં હિ લક્ષ્યતે ॥

ઉદ્યતાનાં હિ યુદ્ધાર્થં યેષાં ભવતિ લક્ષ્મણઃ
નિષ્પ્રભં વદનં તેષાં ભવત્ય્ આયુઃપરિક્ષયઃ ॥

અનાગતવિધાનં તુ કર્તવ્યં શુભમ્ ઇચ્છતા
આપદં શઙ્કમાનેન પુરુષેણ વિપશ્ચિતા ॥

તસ્માદ્ ગૃહીત્વા વૈદેહીં શરપાણિર્ ધનુર્ધરઃ
ગુહામ્ આશ્રય શૈલસ્ય દુર્ગાં પાદપસંકુલામ્ ॥

પ્રતિકૂલિતુમ્ ઇચ્છામિ ન હિ વાક્યમ્ ઇદં ત્વયા
શાપિતો મમ પાદાભ્યાં ગમ્યતાં વત્સ માચિરમ્ ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રામેણ લક્ષ્મણઃ સહ સીતયા
શરાન્ આદાય ચાપં ચ ગુહાં દુર્ગાં સમાશ્રયત્ ॥

તસ્મિન્ પ્રવિષ્ટે તુ ગુહાં લક્ષ્મણે સહ સીતયા
હન્ત નિર્યુક્તમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા રામઃ કવચમ્ આવિશત્ ॥

સ તેનાગ્નિનિકાશેન કવચેન વિભૂષિતઃ
બભૂવ રામસ્ તિમિરે વિધૂમો ઽગ્નિર્ ઇવોત્થિતઃ ॥

સ ચાપમ્ ઉદ્યમ્ય મહચ્ છરાન્ આદાય વીર્યવાન્
બભૂવાવસ્થિતસ્ તત્ર જ્યાસ્વનૈઃ પૂરયન્ દિશઃ ॥

તતો દેવાઃ સગન્ધર્વાઃ સિદ્ધાશ્ ચ સહ ચારણૈઃ
ઊચુઃ પરમસંત્રસ્તા ગુહ્યકાશ્ ચ પરસ્પરમ્ ॥

ચતુર્દશ સહસ્રાણિ રક્ષસાં ભીમકર્મણામ્
એકશ્ ચ રામો ધર્માત્મા કથં યુદ્ધં ભવિષ્યતિ ॥

તતો ગમ્ભીરનિર્હ્રાદં ઘોરવર્માયુધધ્વજમ્
અનીકં યાતુધાનાનાં સમન્તાત્ પ્રત્યદૃશ્યત ॥

સિંહનાદં વિસૃજતામ્ અન્યોન્યમ્ અભિગર્જતામ્
ચાપાનિ વિસ્ફારયતાં જૃમ્ભતાં ચાપ્ય્ અભીક્ષ્ણશઃ ॥

વિપ્રઘુષ્ટસ્વનાનાં ચ દુન્દુભીંશ્ ચાપિ નિઘ્નતામ્
તેષાં સુતુમુલઃ શબ્દઃ પૂરયામાસ તદ્ વનમ્ ॥

તેન શબ્દેન વિત્રસ્તાઃ શ્વાપદા વનચારિણઃ
દુદ્રુવુર્ યત્ર નિઃશબ્દં પૃષ્ઠતો નાવલોકયન્ ॥

તત્ ત્વ્ અનીકં મહાવેગં રામં સમુપસર્પત
ધૃતનાનાપ્રહરણં ગમ્ભીરં સાગરોપમમ્ ॥

રામો ઽપિ ચારયંશ્ ચક્ષુઃ સર્વતો રણપણ્ડિતઃ
દદર્શ ખરસૈન્યં તદ્ યુદ્ધાભિમુખમ્ ઉદ્યતમ્ ॥

વિતત્ય ચ ધનુર્ ભીમં તૂણ્યાશ્ ચોદ્ધૃત્ય સાયકાન્
ક્રોધમ્ આહારયત્ તીવ્રં વધાર્થં સર્વરક્ષસામ્ ॥

દુષ્પ્રેક્ષ્યઃ સો ઽભવત્ ક્રુદ્ધો યુગાન્તાગ્નિર્ ઇવ જ્વલન્
તં દૃષ્ટ્વા તેજસાવિષ્ટં પ્રાવ્યથન્ વનદેવતાઃ ॥

તસ્ય ક્રુદ્ધસ્ય રૂપં તુ રામસ્ય દદૃશે તદા
દક્ષસ્યેવ ક્રતું હન્તુમ્ ઉદ્યતસ્ય પિનાકિનઃ ॥