રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.22

તત્ પ્રયાતં બલં ઘોરમ્ અશિવં શોણિતોદકમ્
અભ્યવર્ષન્ મહામેઘસ્ તુમુલો ગર્દભારુણઃ ॥

નિપેતુસ્ તુરગાસ્ તસ્ય રથયુક્તા મહાજવાઃ
સમે પુષ્પચિતે દેશે રાજમાર્ગે યદૃચ્છયા ॥

શ્યામં રુધિરપર્યન્તં બભૂવ પરિવેષણમ્
અલાતચક્રપ્રતિમં પ્રતિગૃહ્ય દિવાકરમ્ ॥

તતો ધ્વજમ્ ઉપાગમ્ય હેમદણ્ડં સમુચ્છ્રિતમ્
સમાક્રમ્ય મહાકાયસ્ તસ્થૌ ગૃધ્રઃ સુદારુણઃ ॥

જનસ્થાનસમીપે ચ સમાક્રમ્ય ખરસ્વનાઃ
વિસ્વરાન્ વિવિધાંશ્ ચક્રુર્ માંસાદા મૃગપક્ષિણઃ ॥

વ્યાજહ્રુશ્ ચ પ્રદીપ્તાયાં દિશિ વૈ ભૈરવસ્વનમ્
અશિવં યાતુધાનાનાં શિવા ઘોરા મહાસ્વનાઃ ॥

પ્રભિન્નગિરિસંકાશાસ્ તોયશોષિતધારિણઃ
આકાશં તદ્ અનાકાશં ચક્રુર્ ભીમા બલાહકાઃ ॥

બભૂવ તિમિરં ઘોરમ્ ઉદ્ધતં રોમહર્ષણમ્
દિશો વા વિદિશો વાપિ સુવ્યક્તં ન ચકાશિરે ॥

ક્ષતજાર્દ્રસવર્ણાભા સંધ્યાકાલં વિના બભૌ
ખરસ્યાભિમુખં નેદુસ્ તદા ઘોરા મૃગાઃ ખગાઃ ॥

નિત્યાશિવકરા યુદ્ધે શિવા ઘોરનિદર્શનાઃ
નેદુર્ બલસ્યાભિમુખં જ્વાલોદ્ગારિભિર્ આનનૈઃ ॥

કબન્ધઃ પરિઘાભાસો દૃશ્યતે ભાસ્કરાન્તિકે
જગ્રાહ સૂર્યં સ્વર્ભાનુર્ અપર્વણિ મહાગ્રહઃ ॥

પ્રવાતિ મારુતઃ શીઘ્રં નિષ્પ્રભો ઽભૂદ્ દિવાકરઃ
ઉત્પેતુશ્ ચ વિના રાત્રિં તારાઃ ખદ્યોતસપ્રભાઃ ॥

સંલીનમીનવિહગા નલિન્યઃ પુષ્પપઙ્કજાઃ
તસ્મિન્ ક્ષણે બભૂવુશ્ ચ વિના પુષ્પફલૈર્ દ્રુમાઃ ॥

ઉદ્ધૂતશ્ ચ વિના વાતં રેણુર્ જલધરારુણઃ
વીચીકૂચીતિ વાશ્યન્તો બભૂવુસ્ તત્ર સારિકાઃ ॥

ઉલ્કાશ્ ચાપિ સનિર્ઘોષા નિપેતુર્ ઘોરદર્શનાઃ
પ્રચચાલ મહી ચાપિ સશૈલવનકાનના ॥

ખરસ્ય ચ રથસ્થસ્ય નર્દમાનસ્ય ધીમતઃ
પ્રાકમ્પત ભુજઃ સવ્યઃ ખરશ્ ચાસ્યાવસજ્જત ॥

સાસ્રા સંપદ્યતે દૃષ્ટિઃ પશ્યમાનસ્ય સર્વતઃ
લલાટે ચ રુજા જાતા ન ચ મોહાન્ ન્યવર્તત ॥

તાન્ સમીક્ષ્ય મહોત્પાતાન્ ઉત્થિતાન્ રોમહર્ષણાન્
અબ્રવીદ્ રાક્ષસાન્ સર્વાન્ પ્રહસન્ સ ખરસ્ તદા ॥

મહોત્પાતાન્ ઇમાન્ સર્વાન્ ઉત્થિતાન્ ઘોરદર્શનાન્
ન ચિન્તયામ્ય્ અહં વીર્યાદ્ બલવાન્ દુર્બલાન્ ઇવ ॥

તારા અપિ શરૈસ્ તીક્ષ્ણૈઃ પાતયેયં નભસ્તલાત્
મૃત્યું મરણધર્મેણ સંક્રુદ્ધો યોજયામ્ય્ અહમ્ ॥

રાઘવં તં બલોત્સિક્તં ભ્રાતરં ચાપિ લક્ષ્મણમ્
અહત્વા સાયકૈસ્ તીક્ષ્ણૈર્ નોપાવર્તિતુમ્ ઉત્સહે ॥

સકામા ભગિની મે ઽસ્તુ પીત્વા તુ રુધિરં તયોઃ
યન્નિમિત્તં તુ રામસ્ય લક્ષ્મણસ્ય વિપર્યયઃ ॥

ન ક્વચિત્ પ્રાપ્તપૂર્વો મે સંયુગેષુ પરાજયઃ
યુષ્માકમ્ એતત્ પ્રત્યક્ષં નાનૃતં કથયામ્ય્ અહમ્ ॥

દેવરાજમ્ અપિ ક્રુદ્ધો મત્તૈરાવતયાયિનમ્
વજ્રહસ્તં રણે હન્યાં કિં પુનસ્ તૌ ચ માનુષૌ ॥

સા તસ્ય ગર્જિતં શ્રુત્વા રાક્ષસસ્ય મહાચમૂઃ
પ્રહર્ષમ્ અતુલં લેભે મૃત્યુપાશાવપાશિતા ॥

સમેયુશ્ ચ મહાત્માનો યુદ્ધદર્શનકાઙ્ક્ષિણઃ
ઋષયો દેવગન્ધર્વાઃ સિદ્ધાશ્ ચ સહ ચારણૈઃ ॥

સમેત્ય ચોચુઃ સહિતાસ્ તે ઽન્યોન્યં પુણ્યકર્મણઃ
સ્વસ્તિ ગોબ્રાહ્મણેભ્યો ઽસ્તુ લોકાનાં યે ચ સંમતાઃ ॥

જયતાં રાઘવો યુદ્ધે પૌલસ્ત્યાન્ રજનીચરાન્
ચક્રહસ્તો યથા યુદ્ધે સર્વાન્ અસુરપુંગવાન્ ॥

એતચ્ ચાન્યચ્ ચ બહુશો બ્રુવાણાઃ પરમર્ષયઃ
દદૃશુર્ વાહિનીં તેષાં રાક્ષસાનાં ગતાયુષામ્ ॥

રથેન તુ ખરો વેગાત્ સૈન્યસ્યાગ્રાદ્ વિનિઃસૃતઃ
તં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસં ભૂયો રાક્ષસાશ્ ચ વિનિઃસૃતાઃ ॥

શ્યેનગામી પૃથુગ્રીવો યજ્ઞશત્રુર્ વિહંગમઃ
દુર્જયઃ કરવીરાક્ષઃ પરુષઃ કાલકાર્મુકઃ ॥

મેઘમાલી મહામાલી સર્પાસ્યો રુધિરાશનઃ
દ્વાદશૈતે મહાવીર્યાઃ પ્રતસ્થુર્ અભિતઃ ખરમ્ ॥

મહાકપાલઃ સ્થૂલાક્ષઃ પ્રમાથી ત્રિશિરાસ્ તથા
ચત્વાર એતે સેનાગ્ર્યા દૂષણં પૃષ્ઠતો ઽન્વયુઃ ॥

સા ભીમવેગા સમરાભિકામા સુદારુણા રાક્ષસવીરસેના
તૌ રાજપુત્રૌ સહસાભ્યુપેતા માલા ગ્રહાણામ્ ઇવ ચન્દ્રસૂર્યૌ ॥