રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.1

પ્રવિશ્ય તુ મહારણ્યં દણ્ડકારણ્યમ્ આત્મવાન્
દદર્શ રામો દુર્ધર્ષસ્ તાપસાશ્રમમણ્ડલમ્ ॥

કુશચીરપરિક્ષિપ્તં બ્રાહ્મ્યા લક્ષ્મ્યા સમાવૃતમ્
યથા પ્રદીપ્તં દુર્ધર્ષં ગગને સૂર્યમણ્ડલમ્ ॥

શરણ્યં સર્વભૂતાનાં સુસંમૃષ્ટાજિરં સદા
પૂજિતં ચોપનૃત્તં ચ નિત્યમ્ અપ્સરસાં ગણૈઃ ॥

વિશાલૈર્ અગ્નિશરણૈઃ સ્રુગ્ભાણ્ડૈર્ અજિનૈઃ કુશૈઃ
સમિદ્ભિસ્ તોયકલશૈઃ ફલમૂલૈશ્ ચ શોભિતમ્ ॥

આરણ્યૈશ્ ચ મહાવૃક્ષૈઃ પુણ્યૈઃ સ્વાદુફલૈર્ વૃતમ્
બલિહોમાર્ચિતં પુણ્યં બ્રહ્મઘોષનિનાદિતમ્ ॥

પુષ્પૈર્ વન્યૈઃ પરિક્ષિપ્તં પદ્મિન્યા ચ સપદ્મયા
ફલમૂલાશનૈર્ દાન્તૈશ્ ચીરકૃષ્ણાજિનામ્બરૈઃ ॥

સૂર્યવૈશ્વાનરાભૈશ્ ચ પુરાણૈર્ મુનિભિર્ વૃતમ્
પુણ્યૈશ્ ચ નિયતાહારૈઃ શોભિતં પરમર્ષિભિઃ ॥

તદ્ બ્રહ્મભવનપ્રખ્યં બ્રહ્મઘોષનિનાદિતમ્
બ્રહ્મવિદ્ભિર્ મહાભાગૈર્ બ્રાહ્મણૈર્ ઉપશોભિતમ્ ॥

તદ્ દૃષ્ટ્વા રાઘવઃ શ્રીમાંસ્ તાપસાશ્રમમણ્ડલમ્
અભ્યગચ્છન્ મહાતેજા વિજ્યં કૃત્વા મહદ્ ધનુઃ ॥

દિવ્યજ્ઞાનોપપન્નાસ્ તે રામં દૃષ્ટ્વા મહર્ષયઃ
અભ્યગચ્છંસ્ તદા પ્રીતા વૈદેહીં ચ યશસ્વિનીમ્ ॥

તે તં સોમમ્ ઇવોદ્યન્તં દૃષ્ટ્વા વૈ ધર્મચારિણઃ
મઙ્ગલાનિ પ્રયુઞ્જાનાઃ પ્રત્યગૃહ્ણન્ દૃઢવ્રતાઃ ॥

રૂપસંહનનં લક્ષ્મીં સૌકુમાર્યં સુવેષતામ્
દદૃશુર્ વિસ્મિતાકારા રામસ્ય વનવાસિનઃ ॥

વૈદેહીં લક્ષ્મણં રામં નેત્રૈર્ અનિમિષૈર્ ઇવ
આશ્ચર્યભૂતાન્ દદૃશુઃ સર્વે તે વનચારિણઃ ॥

અત્રૈનં હિ મહાભાગાઃ સર્વભૂતહિતે રતાઃ
અતિથિં પર્ણશાલાયાં રાઘવં સંન્યવેશયન્ ॥

તતો રામસ્ય સત્કૃત્ય વિધિના પાવકોપમાઃ
આજહ્રુસ્ તે મહાભાગાઃ સલિલં ધર્મચારિણઃ ॥

મૂલં પુષ્પં ફલં વન્યમ્ આશ્રમં ચ મહાત્મનઃ
નિવેદયિત્વા ધર્મજ્ઞાસ્ તતઃ પ્રાઞ્જલયો ઽબ્રુવન્ ॥

ધર્મપાલો જનસ્યાસ્ય શરણ્યશ્ ચ મહાયશાઃ
પૂજનીયશ્ ચ માન્યશ્ ચ રાજા દણ્ડધરો ગુરુઃ ॥

ઇન્દ્રસ્યેવ ચતુર્ભાગઃ પ્રજા રક્ષતિ રાઘવ
રાજા તસ્માદ્ વરાન્ ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે લોકનમસ્કૃતઃ ॥

તે વયં ભવતા રક્ષ્યા ભવદ્વિષયવાસિનઃ
નગરસ્થો વનસ્થો વા ત્વં નો રાજા જનેશ્વરઃ ॥

ન્યસ્તદણ્ડા વયં રાજઞ્ જિતક્રોધા જિતેન્દ્રિયાઃ
રક્ષિતવ્યાસ્ ત્વયા શશ્વદ્ ગર્ભભૂતાસ્ તપોધનાઃ ॥

એવમ્ ઉક્ત્વા ફલૈર્ મૂલૈઃ પુષ્પૈર્ વન્યૈશ્ ચ રાઘવમ્
અન્યૈશ્ ચ વિવિધાહારૈઃ સલક્ષ્મણમ્ અપૂજયન્ ॥

તથાન્યે તાપસાઃ સિદ્ધા રામં વૈશ્વાનરોપમાઃ
ન્યાયવૃત્તા યથાન્યાયં તર્પયામાસુર્ ઈશ્વરમ્ ॥