રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.17

તાં તુ શૂર્પણખાં રામઃ કામપાશાવપાશિતામ્
સ્વચ્છયા શ્લક્ષ્ણયા વાચા સ્મિતપૂર્વમ્ અથાબ્રવીત્ ॥

કૃતદારો ઽસ્મિ ભવતિ ભાર્યેયં દયિતા મમ
ત્વદ્વિધાનાં તુ નારીણાં સુદુઃખા સસપત્નતા ॥

અનુજસ્ ત્વ્ એષ મે ભ્રાતા શીલવાન્ પ્રિયદર્શનઃ
શ્રીમાન્ અકૃતદારશ્ ચ લક્ષ્મણો નામ વીર્યવાન્ ॥

અપૂર્વી ભાર્યયા ચાર્થી તરુણઃ પ્રિયદર્શનઃ
અનુરૂપશ્ ચ તે ભર્તા રૂપસ્યાસ્ય ભવિષ્યતિ ॥

એનં ભજ વિશાલાક્ષિ ભર્તારં ભ્રાતરં મમ
અસપત્ના વરારોહે મેરુમ્ અર્કપ્રભા યથા ॥

ઇતિ રામેણ સા પ્રોક્તા રાક્ષસી કામમોહિતા
વિસૃજ્ય રામં સહસા તતો લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્ ॥

અસ્ય રૂપસ્ય તે યુક્તા ભાર્યાહં વરવર્ણિની
મયા સહ સુખં સર્વાન્ દણ્ડકાન્ વિચરિષ્યસિ ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ સૌમિત્રી રાક્ષસ્યા વાક્યકોવિદઃ
તતઃ શૂર્પણખીં સ્મિત્વા લક્ષ્મણો યુક્તમ્ અબ્રવીત્ ॥

કથં દાસસ્ય મે દાસી ભાર્યા ભવિતુમ્ ઇચ્છસિ
સો ઽહમ્ આર્યેણ પરવાન્ ભ્રાત્રા કમલવર્ણિનિ ॥

સમૃદ્ધાર્થસ્ય સિદ્ધાર્થા મુદિતામલવર્ણિની
આર્યસ્ય ત્વં વિશાલાક્ષિ ભાર્યા ભવ યવીયસી ॥

એતાં વિરૂપામ્ અસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્
ભાર્યાં વૃદ્ધાં પરિત્યજ્ય ત્વામ્ એવૈષ ભજિષ્યતિ ॥

કો હિ રૂપમ્ ઇદં શ્રેષ્ઠં સંત્યજ્ય વરવર્ણિનિ
માનુષેષુ વરારોહે કુર્યાદ્ ભાવં વિચક્ષણઃ ॥

ઇતિ સા લક્ષ્મણેનોક્તા કરાલા નિર્ણતોદરી
મન્યતે તદ્ વચઃ સત્યં પરિહાસાવિચક્ષણા ॥

સા રામં પર્ણશાલાયામ્ ઉપવિષ્ટં પરંતપમ્
સીતયા સહ દુર્ધર્ષમ્ અબ્રવીત્ કામમોહિતા ॥

ઇમાં વિરૂપામ્ અસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્
વૃદ્ધાં ભાર્યામ્ અવષ્ટભ્ય ન માં ત્વં બહુ મન્યસે ॥

અદ્યેમાં ભક્ષયિષ્યામિ પશ્યતસ્ તવ માનુષીમ્
ત્વયા સહ ચરિષ્યામિ નિઃસપત્ના યથાસુખમ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા મૃગશાવાક્ષીમ્ અલાતસદૃશેક્ષણા
અભ્યધાવત્ સુસંક્રુદ્ધા મહોલ્કા રોહિણીમ્ ઇવ ॥

તાં મૃત્યુપાશપ્રતિમામ્ આપતન્તીં મહાબલઃ
નિગૃહ્ય રામઃ કુપિતસ્ તતો લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્ ॥

ક્રૂરૈર્ અનાર્યૈઃ સૌમિત્રે પરિહાસઃ કથંચન
ન કાર્યઃ પશ્ય વૈદેહીં કથંચિત્ સૌમ્ય જીવતીમ્ ॥

ઇમાં વિરૂપામ્ અસતીમ્ અતિમત્તાં મહોદરીમ્
રાક્ષસીં પુરુષવ્યાઘ્ર વિરૂપયિતુમ્ અર્હસિ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તો લક્ષ્મણસ્ તસ્યાઃ ક્રુદ્ધો રામસ્ય પશ્યતઃ
ઉદ્ધૃત્ય ખડ્ગં ચિછેદ કર્ણનાસં મહાબલઃ ॥

નિકૃત્તકર્ણનાસા તુ વિસ્વરં સા વિનદ્ય ચ
યથાગતં પ્રદુદ્રાવ ઘોરા શૂર્પણખા વનમ્ ॥

સા વિરૂપા મહાઘોરા રાક્ષસી શોણિતોક્ષિતા
નનાદ વિવિધાન્ નાદાન્ યથા પ્રાવૃષિ તોયદઃ ॥

સા વિક્ષરન્તી રુધિરં બહુધા ઘોરદર્શના
પ્રગૃહ્ય બાહૂ ગર્જન્તી પ્રવિવેશ મહાવનમ્ ॥

તતસ્ તુ સા રાક્ષસસંઘસંવૃતં ખરં જનસ્થાનગતં વિરૂપિતા
ઉપેત્ય તં ભ્રાતરમ્ ઉગ્રતેજસં પપાત ભૂમૌ ગગનાદ્ યથાશનિઃ ॥

તતઃ સભાર્યં ભયમોહમૂર્છિતા સલક્ષ્મણં રાઘવમ્ આગતં વનમ્
વિરૂપણં ચાત્મનિ શોણિતોક્ષિતા શશંસ સર્વં ભગિની ખરસ્ય સા ॥