રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.16

કૃતાભિષેકો રામસ્ તુ સીતા સૌમિત્રિર્ એવ ચ
તસ્માદ્ ગોદાવરીતીરાત્ તતો જગ્મુઃ સ્વમ્ આશ્રમમ્ ॥

આશ્રમં તમ્ ઉપાગમ્ય રાઘવઃ સહલક્ષ્મણઃ
કૃત્વા પૌર્વાહ્ણિકં કર્મ પર્ણશાલામ્ ઉપાગમત્ ॥

સ રામઃ પર્ણશાલાયામ્ આસીનઃ સહ સીતયા
વિરરાજ મહાબાહુશ્ ચિત્રયા ચન્દ્રમા ઇવ
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા ચકાર વિવિધાઃ કથાઃ ॥

તદાસીનસ્ય રામસ્ય કથાસંસક્તચેતસઃ
તં દેશં રાક્ષસી કાચિદ્ આજગામ યદૃચ્છયા ॥

સા તુ શૂર્પણખા નામ દશગ્રીવસ્ય રક્ષસઃ
ભગિની રામમ્ આસાદ્ય દદર્શ ત્રિદશોપમમ્ ॥

સિંહોરસ્કં મહાબાહું પદ્મપત્ત્રનિભેક્ષણમ્
સુકુમારં મહાસત્ત્વં પાર્થિવવ્યઞ્જનાન્વિતમ્ ॥

રામમ્ ઇન્દીવરશ્યામં કન્દર્પસદૃશપ્રભમ્
બભૂવેન્દ્રોપમં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસી કામમોહિતા ॥

સુમુખં દુર્મુખી રામં વૃત્તમધ્યં મહોદરી
વિશાલાક્ષં વિરૂપાક્ષી સુકેશં તામ્રમૂર્ધજા ॥

પ્રિયરૂપં વિરૂપા સા સુસ્વરં ભૈરવસ્વરા
તરુણં દારુણા વૃદ્ધા દક્ષિણં વામભાષિણી ॥

ન્યાયવૃત્તં સુદુર્વૃત્તા પ્રિયમ્ અપ્રિયદર્શના
શરીરજસમાવિષ્ટા રાક્ષસી રામમ્ અબ્રવીત્ ॥

જટી તાપસરૂપેણ સભાર્યઃ શરચાપધૃક્
આગતસ્ ત્વમ્ ઇમં દેશં કથં રાક્ષસસેવિતમ્ ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રાક્ષસ્યા શૂર્પણખ્યા પરંતપઃ
ઋજુબુદ્ધિતયા સર્વમ્ આખ્યાતુમ્ ઉપચક્રમે ॥

આસીદ્ દશરથો નામ રાજા ત્રિદશવિક્રમઃ
તસ્યાહમ્ અગ્રજઃ પુત્રો રામો નામ જનૈઃ શ્રુતઃ ॥

ભ્રાતાયં લક્ષ્મણો નામ યવીયાન્ મામ્ અનુવ્રતઃ
ઇયં ભાર્યા ચ વૈદેહી મમ સીતેતિ વિશ્રુતા ॥

નિયોગાત્ તુ નરેન્દ્રસ્ય પિતુર્ માતુશ્ ચ યન્ત્રિતઃ
ધર્માર્થં ધર્મકાઙ્ક્ષી ચ વનં વસ્તુમ્ ઇહાગતઃ ॥

ત્વાં તુ વેદિતુમ્ ઇચ્છામિ કથ્યતાં કાસિ કસ્ય વા
ઇહ વા કિંનિમિત્તં ત્વમ્ આગતા બ્રૂહિ તત્ત્વતઃ ॥

સાબ્રવીદ્ વચનં શ્રુત્વા રાક્ષસી મદનાર્દિતા
શ્રૂયતાં રામ વક્ષ્યામિ તત્ત્વાર્થં વચનં મમ ॥

અહં શૂર્પણખા નામ રાક્ષસી કામરૂપિણી
અરણ્યં વિચરામીદમ્ એકા સર્વભયંકરા ॥

રાવણો નામ મે ભ્રાતા રાક્ષસો રાક્ષસેશ્વરઃ
પ્રવૃદ્ધનિદ્રશ્ ચ સદા કુમ્ભકર્ણો મહાબલઃ ॥

વિભીષણસ્ તુ ધર્માત્મા ન તુ રાક્ષસચેષ્ટિતઃ
પ્રખ્યાતવીર્યૌ ચ રણે ભ્રાતરૌ ખરદૂષણૌ ॥

તાન્ અહં સમતિક્રાન્તા રામ ત્વા પૂર્વદર્શનાત્
સમુપેતાસ્મિ ભાવેન ભર્તારં પુરુષોત્તમમ્
ચિરાય ભવ ભર્તા મે સીતયા કિં કરિષ્યસિ ॥

વિકૃતા ચ વિરૂપા ચ ન સેયં સદૃશી તવ
અહમ્ એવાનુરૂપા તે ભાર્યા રૂપેણ પશ્ય મામ્ ॥

ઇમાં વિરૂપામ્ અસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્
અનેન સહ તે ભ્રાત્રા ભક્ષયિષ્યામિ માનુષીમ્ ॥

તતઃ પર્વતશૃઙ્ગાણિ વનાનિ વિવિધાનિ ચ
પશ્યન્ સહ મયા કાન્ત દણ્ડકાન્ વિચરિષ્યસિ ॥

ઇત્ય્ એવમ્ ઉક્તઃ કાકુત્સ્થઃ પ્રહસ્ય મદિરેક્ષણામ્
ઇદં વચનમ્ આરેભે વક્તું વાક્યવિશારદઃ ॥