રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 3.14

તતઃ પઞ્ચવટીં ગત્વા નાનાવ્યાલમૃગાયુતામ્
ઉવાચ ભ્રાતરં રામો લક્ષ્મણં દીપ્તતેજસમ્ ॥

આગતાઃ સ્મ યથોદ્દિષ્ટમ્ અમું દેશં મહર્ષિણા
અયં પઞ્ચવટીદેશઃ સૌમ્ય પુષ્પિતકાનનઃ ॥

સર્વતશ્ ચાર્યતાં દૃષ્ટિઃ કાનને નિપુણો હ્ય્ અસિ
આશ્રમઃ કતરસ્મિન્ નો દેશે ભવતિ સંમતઃ ॥

રમતે યત્ર વૈદેહી ત્વમ્ અહં ચૈવ લક્ષ્મણ
તાદૃશો દૃશ્યતાં દેશઃ સંનિકૃષ્ટજલાશયઃ ॥

વનરામણ્યકં યત્ર જલરામણ્યકં તથા
સંનિકૃષ્ટં ચ યત્ર સ્યાત્ સમિત્પુષ્પકુશોદકમ્ ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રામેણ લક્ષ્મણઃ સંયતાઞ્જલિઃ
સીતાસમક્ષં કાકુત્સ્થમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્ ॥

પરવાન્ અસ્મિ કાકુત્સ્થ ત્વયિ વર્ષશતં સ્થિતે
સ્વયં તુ રુચિરે દેશે ક્રિયતામ્ ઇતિ માં વદ ॥

સુપ્રીતસ્ તેન વાક્યેન લક્ષ્મણસ્ય મહાદ્યુતિઃ
વિમૃશન્ રોચયામાસ દેશં સર્વગુણાન્વિતમ્ ॥

સ તં રુચિરમ્ આક્રમ્ય દેશમ્ આશ્રમકર્મણિ
હસ્તૌ ગૃહીત્વા હસ્તેન રામઃ સૌમિત્રિમ્ અબ્રવીત્ ॥

અયં દેશઃ સમઃ શ્રીમાન્ પુષ્પિતૈસ્ તરુભિર્ વૃતઃ
ઇહાશ્રમપદં સૌમ્ય યથાવત્ કર્તુમ્ અર્હસિ ॥

ઇયમ્ આદિત્યસંકાશૈઃ પદ્મૈઃ સુરભિગન્ધિભિઃ
અદૂરે દૃશ્યતે રમ્યા પદ્મિની પદ્મશોભિતા ॥

યથાખ્યાતમ્ અગસ્ત્યેન મુનિના ભાવિતાત્મના
ઇયં ગોદાવરી રમ્યા પુષ્પિતૈસ્ તરુભિર્ વૃતા ॥

હંસકારણ્ડવાકીર્ણા ચક્રવાકોપશોભિતા
નાતિદૂરે ન ચાસન્ને મૃગયૂથનિપીડિતા ॥

મયૂરનાદિતા રમ્યાઃ પ્રાંશવો બહુકન્દરાઃ
દૃશ્યન્તે ગિરયઃ સૌમ્ય ફુલ્લૈસ્ તરુભિર્ આવૃતાઃ ॥

સૌવર્ણે રાજતૈસ્ તામ્રૈર્ દેશે દેશે ચ ધાતુભિઃ
ગવાક્ષિતા ઇવાભાન્તિ ગજાઃ પરમભક્તિભિઃ ॥

સાલૈસ્ તાલૈસ્ તમાલૈશ્ ચ ખર્જૂરૈઃ પનસામ્રકૈઃ
નીવારૈસ્ તિમિશૈશ્ ચૈવ પુંનાગૈશ્ ચોપશોભિતાઃ ॥

ચૂતૈર્ અશોકૈસ્ તિલકૈશ્ ચમ્પકૈઃ કેતકૈર્ અપિ
પુષ્પગુલ્મલતોપેતૈસ્ તૈસ્ તૈસ્ તરુભિર્ આવૃતાઃ ॥

ચન્દનૈઃ સ્યન્દનૈર્ નીપૈઃ પનસૈર્ લકુચૈર્ અપિ
ધવાશ્વકર્ણખદિરૈઃ શમીકિંશુકપાટલૈઃ ॥

ઇદં પુણ્યમ્ ઇદં મેધ્યમ્ ઇદં બહુમૃગદ્વિજમ્
ઇહ વત્સ્યામ સૌમિત્રે સાર્ધમ્ એતેન પક્ષિણા ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રામેણ લક્ષ્મણઃ પરવીરહા
અચિરેણાશ્રમં ભ્રાતુશ્ ચકાર સુમહાબલઃ ॥

પર્ણશાલાં સુવિપુલાં તત્ર સંઘાતમૃત્તિકામ્
સુસ્તમ્ભાં મસ્કરૈર્ દીર્ઘૈઃ કૃતવંશાં સુશોભનામ્ ॥

સ ગત્વા લક્ષ્મણઃ શ્રીમાન્ નદીં ગોદાવરીં તદા
સ્નાત્વા પદ્માનિ ચાદાય સફલઃ પુનર્ આગતઃ ॥

તતઃ પુષ્પબલિં કૃત્વા શાન્તિં ચ સ યથાવિધિ
દર્શયામાસ રામાય તદ્ આશ્રમપદં કૃતમ્ ॥

સ તં દૃષ્ટ્વા કૃતં સૌમ્યમ્ આશ્રમં સહ સીતયા
રાઘવઃ પર્ણશાલાયાં હર્ષમ્ આહારયત્ પરમ્ ॥

સુસંહૃષ્ટઃ પરિષ્વજ્ય બાહુભ્યાં લક્ષ્મણં તદા
અતિસ્નિગ્ધં ચ ગાઢં ચ વચનં ચેદમ્ અબ્રવીત્ ॥

પ્રીતો ઽસ્મિ તે મહત્ કર્મ ત્વયા કૃતમ્ ઇદં પ્રભો
પ્રદેયો યન્નિમિત્તં તે પરિષ્વઙ્ગો મયા કૃતઃ ॥

ભાવજ્ઞેન કૃતજ્ઞેન ધર્મજ્ઞેન ચ લક્ષ્મણ
ત્વયા પુત્રેણ ધર્માત્મા ન સંવૃત્તઃ પિતા મમ ॥

એવં લક્ષ્મણમ્ ઉક્ત્વા તુ રાઘવો લક્ષ્મિવર્ધનઃ
તસ્મિન્ દેશે બહુફલે ન્યવસત્ સ સુખં વશી ॥

કંચિત્ કાલં સ ધર્માત્મા સીતયા લક્ષ્મણેન ચ
અન્વાસ્યમાનો ન્યવસત્ સ્વર્ગલોકે યથામરઃ ॥