રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.79

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ ભરતો નિષાદાધિપતિં ગુહમ્
પ્રત્યુવાચ મહાપ્રાજ્ઞો વાક્યં હેત્વર્થસંહિતમ્ ॥

ઊર્જિતઃ ખલુ તે કામઃ કૃતો મમ ગુરોઃ સખે
યો મે ત્વમ્ ઈદૃશીં સેનામ્ એકો ઽભ્યર્ચિતુમ્ ઇચ્છસિ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા તુ મહાતેજા ગુહં વચનમ્ ઉત્તમમ્
અબ્રવીદ્ ભરતઃ શ્રીમાન્ નિષાદાધિપતિં પુનઃ ॥

કતરેણ ગમિષ્યામિ ભરદ્વાજાશ્રમં ગુહ
ગહનો ઽયં ભૃશં દેશો ગઙ્ગાનૂપો દુરત્યયઃ ॥

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા રાજપુત્રસ્ય ધીમતઃ
અબ્રવીત્ પ્રાઞ્જલિર્ વાક્યં ગુહો ગહનગોચરઃ ॥

દાશાસ્ ત્વ્ અનુગમિષ્યન્તિ ધન્વિનઃ સુસમાહિતાઃ
અહં ચાનુગમિષ્યામિ રાજપુત્ર મહાયશઃ ॥

કચ્ચિન્ ન દુષ્ટો વ્રજસિ રામસ્યાક્લિષ્ટકર્મણઃ
ઇયં તે મહતી સેના શઙ્કાં જનયતીવ મે ॥

તમ્ એવમ્ અભિભાષન્તમ્ આકાશ ઇવ નિર્મલઃ
ભરતઃ શ્લક્ષ્ણયા વાચા ગુહં વચનમ્ અબ્રવીત્ ॥

મા ભૂત્ સ કાલો યત્ કષ્ટં ન માં શઙ્કિતુમ્ અર્હસિ
રાઘવઃ સ હિ મે ભ્રાતા જ્યેષ્ઠઃ પિતૃસમો મમ ॥

તં નિવર્તયિતું યામિ કાકુત્સ્થં વનવાસિનમ્
બુદ્ધિર્ અન્યા ન તે કાર્યા ગુહ સત્યં બ્રવીમિ તે ॥

સ તુ સંહૃષ્ટવદનઃ શ્રુત્વા ભરતભાષિતમ્
પુનર્ એવાબ્રવીદ્ વાક્યં ભરતં પ્રતિ હર્ષિતઃ ॥

ધન્યસ્ ત્વં ન ત્વયા તુલ્યં પશ્યામિ જગતીતલે
અયત્નાદ્ આગતં રાજ્યં યસ્ ત્વં ત્યક્તુમ્ ઇહેચ્છસિ ॥

શાશ્વતી ખલુ તે કીર્તિર્ લોકાન્ અનુચરિષ્યતિ
યસ્ ત્વં કૃચ્છ્રગતં રામં પ્રત્યાનયિતુમ્ ઇચ્છસિ ॥

એવં સમ્ભાષમાણસ્ય ગુહસ્ય ભરતં તદા
બભૌ નષ્ટપ્રભઃ સૂર્યો રજની ચાભ્યવર્તત ॥

સંનિવેશ્ય સ તાં સેનાં ગુહેન પરિતોષિતઃ
શત્રુઘ્નેન સહ શ્રીમાઞ્ શયનં પુનર્ આગમત્ ॥

રામચિન્તામયઃ શોકો ભરતસ્ય મહાત્મનઃ
ઉપસ્થિતો હ્ય્ અનર્હસ્ય ધર્મપ્રેક્ષસ્ય તાદૃશઃ ॥

અન્તર્દાહેન દહનઃ સંતાપયતિ રાઘવમ્
વનદાહાભિસંતપ્તં ગૂઢો ઽગ્નિર્ ઇવ પાદપમ્ ॥

પ્રસ્રુતઃ સર્વગાત્રેભ્યઃ સ્વેદઃ શોકાગ્નિસમ્ભવઃ
યથા સૂર્યાંશુસંતપ્તો હિમવાન્ પ્રસ્રુતો હિમમ્ ॥

ધ્યાનનિર્દરશૈલેન વિનિઃશ્વસિતધાતુના
દૈન્યપાદપસંઘેન શોકાયાસાધિશૃઙ્ગિણા ॥

પ્રમોહાનન્તસત્ત્વેન સંતાપૌષધિવેણુના
આક્રાન્તો દુઃખશૈલેન મહતા કૈકયીસુતઃ ॥

ગુહેન સાર્ધં ભરતઃ સમાગતો મહાનુભાવઃ સજનઃ સમાહિતઃ
સુદુર્મનાસ્ તં ભરતં તદા પુનર્ ગુહઃ સમાશ્વાસયદ્ અગ્રજં પ્રતિ ॥