રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.80

આચચક્ષે ઽથ સદ્ભાવં લક્ષ્મણસ્ય મહાત્મનઃ
ભરતાયાપ્રમેયાય ગુહો ગહનગોચરઃ ॥

તં જાગ્રતં ગુણૈર્ યુક્તં વરચાપેષુધારિણમ્
ભ્રાતૃગુપ્ત્યર્થમ્ અત્યન્તમ્ અહં લક્ષ્મણમ્ અબ્રુવમ્ ॥

ઇયં તાત સુખા શય્યા ત્વદર્થમ્ ઉપકલ્પિતા
પ્રત્યાશ્વસિહિ શેષ્વાસ્યાં સુખં રાઘવનન્દન ॥

ઉચિતો ઽયં જનઃ સર્વો દુઃખાનાં ત્વં સુખોચિતઃ
ધર્માત્મંસ્ તસ્ય ગુપ્ત્યર્થં જાગરિષ્યામહે વયમ્ ॥

ન હિ રામાત્ પ્રિયતરો મમાસ્તિ ભુવિ કશ્ચન
મોત્સુકો ભૂર્ બ્રવીમ્ય્ એતદ્ અપ્ય્ અસત્યં તવાગ્રતઃ ॥

અસ્ય પ્રસાદાદ્ આશંસે લોકે ઽસ્મિન્ સુમહદ્ યશઃ
ધર્માવાપ્તિં ચ વિપુલામ્ અર્થાવાપ્તિં ચ કેવલામ્ ॥

સો ઽહં પ્રિયસખં રામં શયાનં સહ સીતયા
રક્ષિષ્યામિ ધનુષ્પાણિઃ સર્વૈઃ સ્વૈર્ જ્ઞાતિભિઃ સહ ॥

ન હિ મે ઽવિદિતં કિંચિદ્ વને ઽસ્મિંશ્ ચરતઃ સદા
ચતુરઙ્ગં હ્ય્ અપિ બલં પ્રસહેમ વયં યુધિ ॥

એવમ્ અસ્માભિર્ ઉક્તેન લક્ષ્મણેન મહાત્મના
અનુનીતા વયં સર્વે ધર્મમ્ એવાનુપશ્યતા ॥

કથં દાશરથૌ ભૂમૌ શયાને સહ સીતયા
શક્યા નિદ્રા મયા લબ્ધું જીવિતં વા સુખાનિ વા ॥

યો ન દેવાસુરૈઃ સર્વૈઃ શક્યઃ પ્રસહિતું યુધિ
તં પશ્ય ગુહ સંવિષ્ટં તૃણેષુ સહ સીતયા ॥

મહતા તપસા લબ્ધો વિવિધૈશ્ ચ પરિશ્રમૈઃ
એકો દશરથસ્યૈષ પુત્રઃ સદૃશલક્ષણઃ ॥

અસ્મિન્ પ્રવ્રાજિતે રાજા ન ચિરં વર્તયિષ્યતિ
વિધવા મેદિની નૂનં ક્ષિપ્રમ્ એવ ભવિષ્યતિ ॥

વિનદ્ય સુમહાનાદં શ્રમેણોપરતાઃ સ્ત્રિયઃ
નિર્ઘોષોપરતં નૂનમ્ અદ્ય રાજનિવેશનમ્ ॥

કૌસલ્યા ચૈવ રાજા ચ તથૈવ જનની મમ
નાશંસે યદિ તે સર્વે જીવેયુઃ શર્વરીમ્ ઇમામ્ ॥

જીવેદ્ અપિ હિ મે માતા શત્રુઘ્નસ્યાન્વવેક્ષયા
દુઃખિતા યા તુ કૌસલ્યા વીરસૂર્ વિનશિષ્યતિ ॥

અતિક્રાન્તમ્ અતિક્રાન્તમ્ અનવાપ્ય મનોરથમ્
રાજ્યે રામમ્ અનિક્ષિપ્ય પિતા મે વિનશિષ્યતિ ॥

સિદ્ધાર્થાઃ પિતરં વૃત્તં તસ્મિન્ કાલે હ્ય્ ઉપસ્થિતે
પ્રેતકાર્યેષુ સર્વેષુ સંસ્કરિષ્યન્તિ ભૂમિપમ્ ॥

રમ્યચત્વરસંસ્થાનાં સુવિભક્તમહાપથામ્
હર્મ્યપ્રાસાદસમ્પન્નાં સર્વરત્નવિભૂષિતામ્ ॥

ગજાશ્વરથસમ્બાધાં તૂર્યનાદવિનાદિતામ્
સર્વકલ્યાણસમ્પૂર્ણાં હૃષ્ટપુષ્ટજનાકુલામ્ ॥

આરામોદ્યાનસમ્પૂર્ણાં સમાજોત્સવશાલિનીમ્
સુખિતા વિચરિષ્યન્તિ રાજધાનીં પિતુર્ મમ ॥

અપિ સત્યપ્રતિજ્ઞેન સાર્ધં કુશલિના વયમ્
નિવૃત્તે સમયે હ્ય્ અસ્મિન્ સુખિતાઃ પ્રવિશેમહિ ॥

પરિદેવયમાનસ્ય તસ્યૈવં સુમહાત્મનઃ
તિષ્ઠતો રાજપુત્રસ્ય શર્વરી સાત્યવર્તત ॥

પ્રભાતે વિમલે સૂર્યે કારયિત્વા જટા ઉભૌ
અસ્મિન્ ભાગીરથીતીરે સુખં સંતારિતૌ મયા ॥

જટાધરૌ તૌ દ્રુમચીરવાસસૌ મહાબલૌ કુઞ્જરયૂથપોપમૌ
વરેષુચાપાસિધરૌ પરંતપૌ વ્યવેક્ષમાણૌ સહ સીતયા ગતૌ ॥