રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.5

સંદિશ્ય રામં નૃપતિઃ શ્વોભાવિન્ય્ અભિષેચને
પુરોહિતં સમાહૂય વસિષ્ઠમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્ ॥

ગચ્છોપવાસં કાકુત્સ્થં કારયાદ્ય તપોધન
શ્રીયશોરાજ્યલાભાય વધ્વા સહ યતવ્રતમ્ ॥

તથેતિ ચ સ રાજાનમ્ ઉક્ત્વા વેદવિદાં વરઃ
સ્વયં વસિષ્ઠો ભગવાન્ યયૌ રામનિવેશનમ્ ॥

સ રામભવનં પ્રાપ્ય પાણ્ડુરાભ્રઘનપ્રભમ્
તિસ્રઃ કક્ષ્યા રથેનૈવ વિવેશ મુનિસત્તમઃ ॥

તમ્ આગતમ્ ઋષિં રામસ્ ત્વરન્ન્ ઇવ સસંભ્રમઃ
માનયિષ્યન્ સ માનાર્હં નિશ્ચક્રામ નિવેશનાત્ ॥

અભ્યેત્ય ત્વરમાણશ્ ચ રથાભ્યાશં મનીષિણઃ
તતો ઽવતારયામાસ પરિગૃહ્ય રથાત્ સ્વયમ્ ॥

સ ચૈનં પ્રશ્રિતં દૃષ્ટ્વા સમ્ભાષ્યાભિપ્રસાદ્ય ચ
પ્રિયાર્હં હર્ષયન્ રામમ્ ઇત્ય્ ઉવાચ પુરોહિતઃ ॥

પ્રસન્નસ્ તે પિતા રામ યૌવરાજ્યમ્ અવાપ્સ્યસિ
ઉપવાસં ભવાન્ અદ્ય કરોતુ સહ સીતયા ॥

પ્રાતસ્ ત્વામ્ અભિષેક્તા હિ યૌવરાજ્યે નરાધિપઃ
પિતા દશરથઃ પ્રીત્યા યયાતિં નહુષો યથા ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ તદા રામમ્ ઉપવાસં યતવ્રતમ્
મન્ત્રવત્ કારયામાસ વૈદેહ્યા સહિતં મુનિઃ ॥

તતો યથાવદ્ રામેણ સ રાજ્ઞો ગુરુર્ અર્ચિતઃ
અભ્યનુજ્ઞાપ્ય કાકુત્સ્થં યયૌ રામનિવેશનાત્ ॥

સુહૃદ્ભિસ્ તત્ર રામો ઽપિ તાન્ અનુજ્ઞાપ્ય સર્વશઃ
સભાજિતો વિવેશાથ તાન્ અનુજ્ઞાપ્ય સર્વશઃ ॥

હૃષ્ટનારીનરયુતં રામવેશ્મ તદા બભૌ
યથા મત્તદ્વિજગણં પ્રફુલ્લનલિનં સરઃ ॥

સ રાજભવનપ્રખ્યાત્ તસ્માદ્ રામનિવેશનાત્
નિર્ગત્ય દદૃશે માર્ગં વસિષ્ઠો જનસંવૃતમ્ ॥

વૃન્દવૃન્દૈર્ અયોધ્યાયાં રાજમાર્ગાઃ સમન્તતઃ
બભૂવુર્ અભિસંબાધાઃ કુતૂહલજનૈર્ વૃતાઃ ॥

જનવૃન્દોર્મિસંઘર્ષ હર્ષસ્વનવતસ્ તદા
બભૂવ રાજમાર્ગસ્ય સાગરસ્યેવ નિસ્વનઃ ॥

સિક્તસંમૃષ્ટરથ્યા હિ તદ્ અહર્ વનમાલિની
આસીદ્ અયોધ્યા નગરી સમુચ્છ્રિતગૃહધ્વજા ॥

તદા હ્ય્ અયોધ્યાનિલયઃ સસ્ત્રીબાલાબલો જનઃ
રામાભિષેકમ્ આકાઙ્ક્ષન્ન્ આકાઙ્ક્ષન્ન્ ઉદયં રવેઃ ॥

પ્રજાલંકારભૂતં ચ જનસ્યાનન્દવર્ધનમ્
ઉત્સુકો ઽભૂજ્ જનો દ્રષ્ટું તમ્ અયોધ્યામહોત્સવમ્ ॥

એવં તં જનસમ્બાધં રાજમાર્ગં પુરોહિતઃ
વ્યૂહન્ન્ ઇવ જનૌઘં તં શનૈ રાજકુલં યયૌ ॥

સિતાભ્રશિખરપ્રખ્યં પ્રાસાદમ્ અધિરુહ્ય સઃ
સમિયાય નરેન્દ્રેણ શક્રેણેવ બૃહસ્પતિઃ ॥

તમ્ આગતમ્ અભિપ્રેક્ષ્ય હિત્વા રાજાસનં નૃપઃ
પપ્રચ્છ સ ચ તસ્મૈ તત્ કૃતમ્ ઇત્ય્ અભ્યવેદયત્ ॥

ગુરુણા ત્વ્ અભ્યનુજ્ઞાતો મનુજૌઘં વિસૃજ્ય તમ્
વિવેશાન્તઃપુરં રાજા સિંહો ગિરિગુહામ્ ઇવ ॥

તદ્ અગ્ર્યવેષપ્રમદાજનાકુલં મહેન્દ્રવેશ્મપ્રતિમં નિવેશનમ્
વિદીપયંશ્ ચારુ વિવેશ પાર્થિવઃ શશીવ તારાગણસંકુલં નભઃ ॥