રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.50

અથ રાત્ર્યાં વ્યતીતાયામ્ અવસુપ્તમ્ અનન્તરમ્
પ્રબોધયામાસ શનૈર્ લક્ષ્મણં રઘુનન્દનઃ ॥

સૌમિત્રે શૃણુ વન્યાનાં વલ્ગુ વ્યાહરતાં સ્વનમ્
સમ્પ્રતિષ્ઠામહે કાલઃ પ્રસ્થાનસ્ય પરંતપ ॥

સ સુપ્તઃ સમયે ભ્રાત્રા લક્ષ્મણઃ પ્રતિબોધિતઃ
જહૌ નિદ્રાં ચ તન્દ્રીં ચ પ્રસક્તં ચ પથિ શ્રમમ્ ॥

તત ઉત્થાય તે સર્વે સ્પૃષ્ટ્વા નદ્યાઃ શિવં જલમ્
પન્થાનમ્ ઋષિણોદ્દિષ્ટં ચિત્રકૂટસ્ય તં યયુઃ ॥

તતઃ સમ્પ્રસ્થિતઃ કાલે રામઃ સૌમિત્રિણા સહ
સીતાં કમલપત્ત્રાક્ષીમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્ ॥

આદીપ્તાન્ ઇવ વૈદેહિ સર્વતઃ પુષ્પિતાન્ નગાન્
સ્વૈઃ પુષ્પૈઃ કિંશુકાન્ પશ્ય માલિનઃ શિશિરાત્યયે ॥

પશ્ય ભલ્લાતકાન્ ફુલ્લાન્ નરૈર્ અનુપસેવિતાન્
ફલપત્ત્રૈર્ અવનતાન્ નૂનં શક્ષ્યામિ જીવિતુમ્ ॥

પશ્ય દ્રોણપ્રમાણાનિ લમ્બમાનાનિ લક્ષ્મણ
મધૂનિ મધુકારીભિઃ સંભૃતાનિ નગે નગે ॥

એષ ક્રોશતિ નત્યૂહસ્ તં શિખી પ્રતિકૂજતિ
રમણીયે વનોદ્દેશે પુષ્પસંસ્તરસંકટે ॥

માતંગયૂથાનુસૃતં પક્ષિસંઘાનુનાદિતમ્
ચિત્રકૂટમ્ ઇમં પશ્ય પ્રવૃદ્ધશિખરં ગિરિમ્ ॥

તતસ્ તૌ પાદચારેણ ગચ્છન્તૌ સહ સીતયા
રમ્યમ્ આસેદતુઃ શૈલં ચિત્રકૂટં મનોરમમ્ ॥

તં તુ પર્વતમ્ આસાદ્ય નાનાપક્ષિગણાયુતમ્
અયં વાસો ભવેત્ તાવદ્ અત્ર સૌમ્ય રમેમહિ ॥

લક્ષ્મણાનય દારૂણિ દૃઢાનિ ચ વરાણિ ચ
કુરુષ્વાવસથં સૌમ્ય વાસે મે ઽભિરતં મનઃ ॥

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા સૌમિત્રિર્ વિવિધાન્ દ્રુમાન્
આજહાર તતશ્ ચક્રે પર્ણશાલામ્ અરિંદમઃ ॥

શુશ્રૂષમાણમ્ એકાગ્રમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્
ઐણેયં માંસમ્ આહૃત્ય શાલાં યક્ષ્યામહે વયમ્ ॥

સ લક્ષ્મણઃ કૃષ્ણમૃગં હત્વા મેધ્યં પ્રતાપવાન્
અથ ચિક્ષેપ સૌમિત્રિઃ સમિદ્ધે જાતવેદસિ ॥

તં તુ પક્વં સમાજ્ઞાય નિષ્ટપ્તં છિન્નશોણિતમ્
લક્ષ્મણઃ પુરુષવ્યાઘ્રમ્ અથ રાઘવમ્ અબ્રવીત્ ॥

અયં કૃષ્ણઃ સમાપ્તાઙ્ગઃ શૃતઃ કૃષ્ણમૃગો યથા
દેવતા દેવસંકાશ યજસ્વ કુશલો હ્ય્ અસિ ॥

રામઃ સ્નાત્વા તુ નિયતો ગુણવાઞ્ જપ્યકોવિદઃ
પાપસંશમનં રામશ્ ચકાર બલિમ્ ઉત્તમમ્ ॥

તાં વૃક્ષપર્ણચ્છદનાં મનોજ્ઞાં યથાપ્રદેશં સુકૃતાં નિવાતામ્
વાસાય સર્વે વિવિશુઃ સમેતાઃ સભાં યથા દેવગણાઃ સુધર્મામ્ ॥

અનેકનાનામૃગપક્ષિસંકુલે વિચિત્રપુષ્પસ્તબકૈર્ દ્રુમૈર્ યુતે
વનોત્તમે વ્યાલમૃગાનુનાદિતે તથા વિજહ્રુઃ સુસુખં જિતેન્દ્રિયાઃ ॥

સુરમ્યમ્ આસાદ્ય તુ ચિત્રકૂટં નદીં ચ તાં માલ્યવતીં સુતીર્થામ્
નનન્દ હૃષ્ટો મૃગપક્ષિજુષ્ટાં જહૌ ચ દુઃખં પુરવિપ્રવાસાત્ ॥