રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.45

તં જાગ્રતમ્ અદમ્ભેન ભ્રાતુર્ અર્થાય લક્ષ્મણમ્
ગુહઃ સંતાપસંતપ્તો રાઘવં વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ॥

ઇયં તાત સુખા શય્યા ત્વદર્થમ્ ઉપકલ્પિતા
પ્રત્યાશ્વસિહિ સાધ્વ્ અસ્યાં રાજપુત્ર યથાસુખમ્ ॥

ઉચિતો ઽયં જનઃ સર્વઃ ક્લેશાનાં ત્વં સુખોચિતઃ
ગુપ્ત્યર્થં જાગરિષ્યામઃ કાકુત્સ્થસ્ય વયં નિશામ્ ॥

ન હિ રામાત્ પ્રિયતરો મમાસ્તિ ભુવિ કશ્ચન
બ્રવીમ્ય્ એતદ્ અહં સત્યં સત્યેનૈવ ચ તે શપે ॥

અસ્ય પ્રસાદાદ્ આશંસે લોકે ઽસ્મિન્ સુમહદ્ યશઃ
ધર્માવાપ્તિં ચ વિપુલામ્ અર્થાવાપ્તિં ચ કેવલામ્ ॥

સો ઽહં પ્રિયસખં રામં શયાનં સહ સીતયા
રક્ષિષ્યામિ ધનુષ્પાણિઃ સર્વતો જ્ઞાતિભિઃ સહ ॥

ન હિ મે ઽવિદિતં કિંચિદ્ વને ઽસ્મિંશ્ ચરતઃ સદા
ચતુરઙ્ગં હ્ય્ અપિ બલં સુમહત્ પ્રસહેમહિ ॥

લક્ષ્મણસ્ તં તદોવાચ રક્ષ્યમાણાસ્ ત્વયાનઘ
નાત્ર ભીતા વયં સર્વે ધર્મમ્ એવાનુપશ્યતા ॥

કથં દાશરથૌ ભૂમૌ શયાને સહ સીતયા
શક્યા નિદ્રા મયા લબ્ધું જીવિતં વા સુખાનિ વા ॥

યો ન દેવાસુરૈઃ સર્વૈઃ શક્યઃ પ્રસહિતું યુધિ
તં પશ્ય સુખસંવિષ્ટં તૃણેષુ સહ સીતયા ॥

યો મન્ત્રતપસા લબ્ધો વિવિધૈશ્ ચ પરિશ્રમૈઃ
એકો દશરથસ્યૈષ પુત્રઃ સદૃશલક્ષણઃ ॥

અસ્મિન્ પ્રવ્રજિતો રાજા ન ચિરં વર્તયિષ્યતિ
વિધવા મેદિની નૂનં ક્ષિપ્રમ્ એવ ભવિષ્યતિ ॥

વિનદ્ય સુમહાનાદં શ્રમેણોપરતાઃ સ્ત્રિયઃ
નિર્ઘોષોપરતં તાત મન્યે રાજનિવેશનમ્ ॥

કૌસલ્યા ચૈવ રાજા ચ તથૈવ જનની મમ
નાશંસે યદિ જીવન્તિ સર્વે તે શર્વરીમ્ ઇમામ્ ॥

જીવેદ્ અપિ હિ મે માતા શત્રુઘ્નસ્યાન્વવેક્ષયા
તદ્ દુઃખં યત્ તુ કૌસલ્યા વીરસૂર્ વિનશિષ્યતિ ॥

અનુરક્તજનાકીર્ણા સુખાલોકપ્રિયાવહા
રાજવ્યસનસંસૃષ્ટા સા પુરી વિનશિષ્યતિ ॥

અતિક્રાન્તમ્ અતિક્રાન્તમ્ અનવાપ્ય મનોરથમ્
રાજ્યે રામમ્ અનિક્ષિપ્ય પિતા મે વિનશિષ્યતિ ॥

સિદ્ધાર્થાઃ પિતરં વૃત્તં તસ્મિન્ કાલે હ્ય્ ઉપસ્થિતે
પ્રેતકાર્યેષુ સર્વેષુ સંસ્કરિષ્યન્તિ ભૂમિપમ્ ॥

રમ્યચત્વરસંસ્થાનાં સુવિભક્તમહાપથામ્
હર્મ્યપ્રાસાદસમ્પન્નાં ગણિકાવરશોભિતામ્ ॥

રથાશ્વગજસમ્બાધાં તૂર્યનાદવિનાદિતામ્
સર્વકલ્યાણસમ્પૂર્ણાં હૃષ્ટપુષ્ટજનાકુલામ્ ॥

આરામોદ્યાનસમ્પન્નાં સમાજોત્સવશાલિનીમ્
સુખિતા વિચરિષ્યન્તિ રાજધાનીં પિતુર્ મમ ॥

અપિ સત્યપ્રતિજ્ઞેન સાર્ધં કુશલિના વયમ્
નિવૃત્તે વનવાસે ઽસ્મિન્ન્ અયોધ્યાં પ્રવિશેમહિ ॥

પરિદેવયમાનસ્ય દુઃખાર્તસ્ય મહાત્મનઃ
તિષ્ઠતો રાજપુત્રસ્ય શર્વરી સાત્યવર્તત ॥

તથા હિ સત્યં બ્રુવતિ પ્રજાહિતે નરેન્દ્રપુત્રે ગુરુસૌહૃદાદ્ ગુહઃ
મુમોચ બાષ્પં વ્યસનાભિપીડિતો જ્વરાતુરો નાગ ઇવ વ્યથાતુરઃ ॥