ગ્રંથ પાઠ

રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.42

2.42.1

અનુગમ્ય નિવૃત્તાનાં રામં નગરવાસિનામ્
ઉદ્ગતાનીવ સત્ત્વાનિ બભૂવુર્ અમનસ્વિનામ્ ॥

2.42.2

સ્વં સ્વં નિલયમ્ આગમ્ય પુત્રદારૈઃ સમાવૃતાઃ
અશ્રૂણિ મુમુચુઃ સર્વે બાષ્પેણ પિહિતાનનાઃ ॥

2.42.3

ન ચાહૃષ્યન્ ન ચામોદન્ વણિજો ન પ્રસારયન્
ન ચાશોભન્ત પણ્યાનિ નાપચન્ ગૃહમેધિનઃ ॥

2.42.4

નષ્ટં દૃષ્ટ્વા નાભ્યનન્દન્ વિપુલં વા ધનાગમમ્
પુત્રં પ્રથમજં લબ્ધ્વા જનની નાભ્યનન્દત ॥

2.42.5

ગૃહે ગૃહે રુદન્ત્યશ્ ચ ભર્તારં ગૃહમ્ આગતમ્
વ્યગર્હયન્ત દુઃખાર્તા વાગ્ભિસ્ તોત્રૈર્ ઇવ દ્વિપાન્ ॥

2.42.6

કિં નુ તેષાં ગૃહૈઃ કાર્યં કિં દારૈઃ કિં ધનેન વા
પુત્રૈર્ વા કિં સુખૈર્ વાપિ યે ન પશ્યન્તિ રાઘવમ્ ॥

2.42.7

એકઃ સત્પુરુષો લોકે લક્ષ્મણઃ સહ સીતયા
યો ઽનુગચ્છતિ કાકુત્સ્થં રામં પરિચરન્ વને ॥

2.42.8

આપગાઃ કૃતપુણ્યાસ્ તાઃ પદ્મિન્યશ્ ચ સરાંસિ ચ
યેષુ સ્નાસ્યતિ કાકુત્સ્થો વિગાહ્ય સલિલં શુચિ ॥

2.42.9

શોભયિષ્યન્તિ કાકુત્સ્થમ્ અટવ્યો રમ્યકાનનાઃ
આપગાશ્ ચ મહાનૂપાઃ સાનુમન્તશ્ ચ પર્વતાઃ ॥

2.42.10

કાનનં વાપિ શૈલં વા યં રામો ઽભિગમિષ્યતિ
પ્રિયાતિથિમ્ ઇવ પ્રાપ્તં નૈનં શક્ષ્યન્ત્ય્ અનર્ચિતુમ્ ॥

2.42.11

વિચિત્રકુસુમાપીડા બહુમઞ્જરિધારિણઃ
અકાલે ચાપિ મુખ્યાનિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ
દર્શયિષ્યન્ત્ય્ અનુક્રોશાદ્ ગિરયો રામમ્ આગતમ્ ॥

2.42.12

વિદર્શયન્તો વિવિધાન્ ભૂયશ્ ચિત્રાંશ્ ચ નિર્ઝરાન્
પાદપાઃ પર્વતાગ્રેષુ રમયિષ્યન્તિ રાઘવમ્ ॥

2.42.13

યત્ર રામો ભયં નાત્ર નાસ્તિ તત્ર પરાભવઃ
સ હિ શૂરો મહાબાહુઃ પુત્રો દશરથસ્ય ચ ॥

2.42.14

પુરા ભવતિ નો દૂરાદ્ અનુગચ્છામ રાઘવમ્
પાદચ્છાયા સુખા ભર્તુસ્ તાદૃશસ્ય મહાત્મનઃ
સ હિ નાથો જનસ્યાસ્ય સ ગતિઃ સ પરાયણમ્ ॥

2.42.15

વયં પરિચરિષ્યામઃ સીતાં યૂયં તુ રાઘવમ્
ઇતિ પૌરસ્ત્રિયો ભર્તૄન્ દુઃખાર્તાસ્ તત્ તદ્ અબ્રુવન્ ॥

2.42.16

યુષ્માકં રાઘવો ઽરણ્યે યોગક્ષેમં વિધાસ્યતિ
સીતા નારીજનસ્યાસ્ય યોગક્ષેમં કરિષ્યતિ ॥

2.42.17

કો ન્વ્ અનેનાપ્રતીતેન સોત્કણ્ઠિતજનેન ચ
સંપ્રીયેતામનોજ્ઞેન વાસેન હૃતચેતસા ॥

2.42.18

કૈકેય્યા યદિ ચેદ્ રાજ્યં સ્યાદ્ અધર્મ્યમ્ અનાથવત્
ન હિ નો જીવિતેનાર્થઃ કુતઃ પુત્રૈઃ કુતો ધનૈઃ ॥

2.42.19

યયા પુત્રશ્ ચ ભર્તા ચ ત્યક્તાવ્ ઐશ્વર્યકારણાત્
કં સા પરિહરેદ્ અન્યં કૈકેયી કુલપાંસની ॥

2.42.20

કૈકેય્યા ન વયં રાજ્યે ભૃતકા નિવસેમ હિ
જીવન્ત્યા જાતુ જીવન્ત્યઃ પુત્રૈર્ અપિ શપામહે ॥

2.42.21

યા પુત્રં પાર્થિવેન્દ્રસ્ય પ્રવાસયતિ નિર્ઘૃણા
કસ્ તાં પ્રાપ્ય સુખં જીવેદ્ અધર્મ્યાં દુષ્ટચારિણીમ્ ॥

2.42.22

ન હિ પ્રવ્રજિતે રામે જીવિષ્યતિ મહીપતિઃ
મૃતે દશરથે વ્યક્તં વિલોપસ્ તદનન્તરમ્ ॥

2.42.23

તે વિષં પિબતાલોડ્ય ક્ષીણપુણ્યાઃ સુદુર્ગતાઃ
રાઘવં વાનુગચ્છધ્વમ્ અશ્રુતિં વાપિ ગચ્છત ॥

2.42.24

મિથ્યા પ્રવ્રાજિતો રામઃ સભાર્યઃ સહલક્ષ્મણઃ
ભરતે સંનિસૃષ્ટાઃ સ્મઃ સૌનિકે પશવો યથા ॥

2.42.25

તાસ્ તથા વિલપન્ત્યસ્ તુ નગરે નાગરસ્ત્રિયઃ
ચુક્રુશુર્ ભૃશસંતપ્તા મૃત્યોર્ ઇવ ભયાગમે ॥

2.42.26

તથા સ્ત્રિયો રામનિમિત્તમ્ આતુરા યથા સુતે ભ્રાતરિ વા વિવાસિતે
વિલપ્ય દીના રુરુદુર્ વિચેતસઃ સુતૈર્ હિ તાસામ્ અધિકો હિ સો ઽભવત્ ॥

મૂળ પાઠ: Rāmāyaṇa-rev-2-3 · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0