રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.30

દત્ત્વા તુ સહ વૈદેહ્યા બ્રાહ્મણેભ્યો ધનં બહુ
જગ્મતુઃ પિતરં દ્રષ્ટું સીતયા સહ રાઘવૌ ॥

તતો ગૃહીતે દુષ્પ્રેક્ષ્યે અશોભેતાં તદાયુધે
માલાદામભિર્ આસક્તે સીતયા સમલંકૃતે ॥

તતઃ પ્રાસાદહર્મ્યાણિ વિમાનશિખરાણિ ચ
અધિરુહ્ય જનઃ શ્રીમાન્ ઉદાસીનો વ્યલોકયત્ ॥

ન હિ રથ્યાઃ સ્મ શક્યન્તે ગન્તું બહુજનાકુલાઃ
આરુહ્ય તસ્માત્ પ્રાસાદાન્ દીનાઃ પશ્યન્તિ રાઘવમ્ ॥

પદાતિં વર્જિતચ્છત્ત્રં રામં દૃષ્ટ્વા તદા જનાઃ
ઊચુર્ બહુવિધા વાચઃ શોકોપહતચેતસઃ ॥

યં યાન્તમ્ અનુયાતિ સ્મ ચતુરઙ્ગબલં મહત્
તમ્ એકં સીતયા સાર્ધમ્ અનુયાતિ સ્મ લક્ષ્મણઃ ॥

ઐશ્વર્યસ્ય રસજ્ઞઃ સન્ કામિનાં ચૈવ કામદઃ
નેચ્છત્ય્ એવાનૃતં કર્તું પિતરં ધર્મગૌરવાત્ ॥

યા ન શક્યા પુરા દ્રષ્ટું ભૂતૈર્ આકાશગૈર્ અપિ
તામ્ અદ્ય સીતાં પશ્યન્તિ રાજમાર્ગગતા જનાઃ ॥

અઙ્ગરાગોચિતાં સીતાં રક્તચન્દનસેવિનીમ્
વર્ષમ્ ઉષ્ણં ચ શીતં ચ નેષ્યત્ય્ આશુ વિવર્ણતામ્ ॥

અદ્ય નૂનં દશરથઃ સત્ત્વમ્ આવિશ્ય ભાષતે
ન હિ રાજા પ્રિયં પુત્રં વિવાસયિતુમ્ અર્હતિ ॥

નિર્ગુણસ્યાપિ પુત્રસ્ય કથં સ્યાદ્ વિપ્રવાસનમ્
કિં પુનર્ યસ્ય લોકો ઽયં જિતો વૃત્તેન કેવલમ્ ॥

આનૃશંસ્યમ્ અનુક્રોશઃ શ્રુતં શીલં દમઃ શમઃ
રાઘવં શોભયન્ત્ય્ એતે ષડ્ગુણાઃ પુરુષોત્તમમ્ ॥

તસ્માત્ તસ્યોપઘાતેન પ્રજાઃ પરમપીડિતાઃ
ઔદકાનીવ સત્ત્વાનિ ગ્રીષ્મે સલિલસંક્ષયાત્ ॥

પીડયા પીડિતં સર્વં જગદ્ અસ્ય જગત્પતેઃ
મૂલસ્યેવોપઘાતેન વૃક્ષઃ પુષ્પફલોપગઃ ॥

તે લક્ષ્મણ ઇવ ક્ષિપ્રં સપત્ન્યઃ સહબાન્ધવાઃ
ગચ્છન્તમ્ અનુગચ્છામો યેન ગચ્છતિ રાઘવઃ ॥

ઉદ્યાનાનિ પરિત્યજ્ય ક્ષેત્રાણિ ચ ગૃહાણિ ચ
એકદુઃખસુખા રામમ્ અનુગચ્છામ ધાર્મિકમ્ ॥

સમુદ્ધૃતનિધાનાનિ પરિધ્વસ્તાજિરાણિ ચ
ઉપાત્તધનધાન્યાનિ હૃતસારાણિ સર્વશઃ ॥

રજસાભ્યવકીર્ણાનિ પરિત્યક્તાનિ દૈવતૈઃ
અસ્મત્ત્યક્તાનિ વેશ્માનિ કૈકેયી પ્રતિપદ્યતામ્ ॥

વનં નગરમ્ એવાસ્તુ યેન ગચ્છતિ રાઘવઃ
અસ્માભિશ્ ચ પરિત્યક્તં પુરં સંપદ્યતાં વનમ્ ॥

બિલાનિ દંષ્ટ્રિણઃ સર્વે સાનૂનિ મૃગપક્ષિણઃ
અસ્મત્ત્યક્તં પ્રપદ્યન્તાં સેવ્યમાનં ત્યજન્તુ ચ ॥

ઇત્ય્ એવં વિવિધા વાચો નાનાજનસમીરિતાઃ
શુશ્રાવ રામઃ શ્રુત્વા ચ ન વિચક્રે ઽસ્ય માનસમ્ ॥

પ્રતીક્ષમાણો ઽભિજનં તદાર્તમ્ અનાર્તરૂપઃ પ્રહસન્ન્ ઇવાથ
જગામ રામઃ પિતરં દિદૃક્ષુઃ પિતુર્ નિદેશં વિધિવચ્ ચિકીર્ષુઃ ॥

તત્ પૂર્વમ્ ઐક્ષ્વાકસુતો મહાત્મા રામો ગમિષ્યન્ વનમ્ આર્તરૂપમ્
વ્યતિષ્ઠત પ્રેક્ષ્ય તદા સુમન્ત્રં પિતુર્ મહાત્મા પ્રતિહારણાર્થમ્ ॥

પિતુર્ નિદેશેન તુ ધર્મવત્સલો વનપ્રવેશે કૃતબુદ્ધિનિશ્ચયઃ
સ રાઘવઃ પ્રેક્ષ્ય સુમન્ત્રમ્ અબ્રવીન્ નિવેદયસ્વાગમનં નૃપાય મે ॥