રાજનિઘણ્ટુ · ભાગ 6180

પઞ્ચાઙ્ગુલો વર્ધમાનો રુવુકો દ્વાદશાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_8.55
રક્તૈરણ્ડો ઽપરો વ્યાઘ્રો હસ્તિકર્ણો રુવુસ્ તથા ।
ઉરુવુકો નાગકર્ણશ્ ચઞ્ચુર્ ઉત્તાનપત્ત્રકઃ ॥ રજ્નિ_8.56
કરપર્ણો યાચનકઃ સ્નિગ્ધો વ્યાઘ્રદલસ્ તથા ।
તત્કરશ્ ચિત્રબીજશ્ ચ હ્રસ્વૈરણ્ડસ્ ત્રિપઞ્ચધા ॥ રજ્નિ_8.57
શ્વેતૈરણ્ડઃ સકટુકરસસ્ તિક્ત ઉષ્ણઃ કફાર્તિધ્વંસં ધત્તે જ્વરહરમરુત્કાસહારી રસાર્હઃ ।
રક્તૈરણ્ડઃ શ્વયથુપચનઃ વાન્તિરક્તાર્તિપાણ્ડુભ્રાન્તિશ્વાસજ્વરકફહરો ઽરોચકઘ્નો લઘુશ્ ચ ॥ રજ્નિ_8.58
સ્થૂલૈરણ્ડો મહૈરણ્ડો મહાપઞ્ચાઙ્ગુલાદિકઃ ।
સ્થૂલૈરણ્ડો ગુણાઢ્યઃ સ્યાદ્ રસવીર્યવિપક્તિષુ ॥ રજ્નિ_8.59
ઘોણ્ટા બદરિકા ઘોટી ગોલિકા શત્રુકણ્ટકઃ ।
કર્કટી ચ તુરંગી ચ તુરગાહ્વાષ્ટધા સ્મૃતા ॥ રજ્નિ_8.60
ઘોટિકા કટુકોષ્ણા ચ મધુરા વાતનાશની ।
વ્રણકણ્ડૂતિકુષ્ઠાસૃગ્દોષશ્વયથુહારિણી ॥ રજ્નિ_8.61
લતાકરઞ્જો દુઃસ્પર્શો વીરાસ્યો વજ્રવીરકઃ ।
ધનદાક્ષઃ કણ્ટફલઃ કુબેરાક્ષશ્ ચ સપ્તધા ॥ રજ્નિ_8.62
લતાકરઞ્જપત્ત્રં તુ કટૂષ્ણં કફવાતનુત્ ।
તદ્બીજં દીપનં પથ્યં શૂલગુલ્મવ્યથાપહમ્ ॥ રજ્નિ_8.63
કારી તુ કારિકા કાર્યા ગિરિજા કટુપત્ત્રિકા ।
તત્રૈકા કણ્ટકારી સ્યાદ્ અન્યા ત્વ્ આકર્ષકારિકા ॥ રજ્નિ_8.64
કારી કષાયમધુરા દ્વિવિધા પિત્તનાશની ।
દીપની ગ્રાહિણી રુચ્યા કણ્ઠશોધકરી ગુરુઃ ॥ રજ્નિ_8.65
મદનઃ શલ્યકૈડર્યઃ પિણ્ડી ધારાફલસ્ તથા ।
તરટઃ કરહાટશ્ ચ રાહુઃ પિણ્ડાતકઃ સ્મૃતઃ ॥ રજ્નિ_8.66
કણ્ટાલો વિષમુષ્ટિશ્ ચ છર્દનો વિષપુષ્પકઃ ।
ઘણ્ટાલો માદનો હર્ષો ઘણ્ટાખ્યો વસ્તિરોધનઃ ।
ગ્રન્થિફલો ગોલફલો મદનાહ્વશ્ ચ વિંશતિઃ ॥ રજ્નિ_8.67
મદનઃ કટુતિક્તોષ્ણઃ કફવાતવ્રણાપહઃ ।
શોફદોષાપહશ્ ચૈવ વમને ચ પ્રશસ્યતે ॥ રજ્નિ_8.68
વારાહો ઽન્યઃ કૃષ્ણવર્ણો મહાપિણ્ડીતકો મહાન્ ।
સ્નિગ્ધપિણ્ડીતકશ્ ચાન્યઃ સ્થૂલવૃક્ષફલસ્ તથા ॥ રજ્નિ_8.69
અન્યૌ ચ મદનૌ શ્રેષ્ઠૌ કટુતિક્તરસાન્વિતૌ ।
છર્દનૌ કફહૃદ્રોગપક્વામાશયશોધનૌ ॥ રજ્નિ_8.70
બિલ્વાન્તરશ્ ચીરવૃક્ષઃ ક્ષુધાકુશલસંજ્ઞકઃ ।
દીર્ઘમૂલો વીરવૃક્ષઃ કૃચ્છ્રારિશ્ ચ ષડાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_8.71
બિલ્વાન્તરઃ કટૂષ્ણશ્ ચ કૃચ્છ્રઘ્નઃ સંધિશૂલનુત્ ।
વહ્નિદીપ્તિકરઃ પથ્યો વાતામયવિનાશનઃ ॥ રજ્નિ_8.72
તરટી તારટી તીવ્રા ખર્બુરા રક્તબીજકા ।
તરટી તિક્તમધુરા ગુરુર્ બલ્યા કફાપહૃત્ ॥ રજ્નિ_8.73
શ્રીવલ્લી શિવવલ્લી ચ કણ્ટવલ્લી ચ શીતલા ।
અમ્લા કટુફલાશ્વત્થા દુરારોહા ચ સાષ્ટધા ॥ રજ્નિ_8.74

શ્રીવલ્લી કટુકામ્લા ચ વાતશોફકફાપહા ।
તત્ફલં તૈલલેપઘ્નમ્ અત્યમ્લં રુચિકૃત્ પરમ્ ॥ રજ્નિ_8.75
અન્યા નિકુઞ્જિકામ્લાખ્યા કુઞ્જિકા કુઞ્જવલ્લરી ।
નિકુઞ્જિકા બુધૈર્ ઉક્તા શ્રીવલ્લીસદૃશી ગુણૈઃ ॥ રજ્નિ_8.76
અપર્વદણ્ડો દીર્ઘશ્ ચ રામબાણો નૃપપ્રિયઃ ।
રામકાણ્ડો રામશરો રામસ્યેષુશ્ ચ સપ્તધા ॥ રજ્નિ_8.77
રામકાણ્ડજમૂલં સ્યાદ્ ઈષદ્ ઉષ્ણં રુચિપ્રદમ્ ।
રસે ચામ્લકષાયશ્ ચ પિત્તકૃત્ કફવાતહૃત્ ॥ રજ્નિ_8.78
યાવનાલો ઽથ નદીજો દૃઢત્વગ્ વારિસમ્ભવઃ ।
યાવનાલનિભશ્ ચૈવ ખરપત્ત્રઃ ષડાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_8.79
યાવનાલશરમૂલમ્ ઈષન્ મધુરરુચ્યકમ્ ।
શીતં પિત્તતૃષાપઘ્નં પશૂનામ્ અબલપ્રદમ્ ॥ રજ્નિ_8.80
શરો બાણ ઇષુઃ કાણ્ડ ઉત્કટઃ સાયકઃ ક્ષુરઃ ।
ઇક્ષુરઃ ક્ષુરિકાપત્ત્રો વિશિખશ્ ચ દશાભિધઃ ॥ રજ્નિ_8.81
સ્થૂલો ઽન્યઃ સ્થૂલશરો મહાશરઃ સ્થૂલસાયકમુખાખ્યઃ ।
ઇક્ષુરકઃ ક્ષુરપત્ત્રો બહુમૂલો દીર્ઘમૂલકો મુનિભિઃ ॥ રજ્નિ_8.82
શરદ્વયં સ્યાન્ મધુરં સુતિક્તં કોષ્ણં કફભ્રાન્તિમદાપહારિ ।
બલં ચ વીર્યં ચ કરોતિ નિત્યં નિષેવિતં વાતકરં ચ કિંચિત્ ॥ રજ્નિ_8.83
મુઞ્જો મૌઞ્જીતૃણાખ્યઃ સ્યાદ્ બ્રહ્મણ્યસ્ તેજનાહ્વયઃ ।
વાનીરજો મુઞ્જનકઃ શારી દર્ભાહ્વયશ્ ચ સઃ ॥ રજ્નિ_8.84
દૂરમૂલો દૃઢતૃણો દૃઢમૂલો બહુપ્રજઃ ।
રઞ્જનઃ શત્રુભઙ્ગશ્ ચ સ્યાચ્ ચતુર્દશસંજ્ઞકઃ ॥ રજ્નિ_8.85
મુઞ્જસ્ તુ મધુરઃ શીતઃ કફપિત્તજદોષજિત્ ।
ગ્રહરક્ષાસુ દીક્ષાસુ પાવનો ભૂતનાશનઃ ॥ રજ્નિ_8.86
કાશઃ કાણ્ડેક્ષુર્ ઇક્ષ્વારિઃ કાકેક્ષુર્ વાયસેક્ષુકઃ ।
ઇક્ષુરશ્ ચેક્ષુકાણ્ડશ્ ચ શારદઃ સિતપુષ્પકઃ ॥ રજ્નિ_8.87
નાદેયો દર્ભપત્ત્રશ્ ચ લેખનઃ કાણ્ડકાણ્ડકૌ ।
કણ્ઠાલંકારકશ્ ચૈવ જ્ઞેયઃ પઞ્ચદશાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_8.88
કાશશ્ ચ શિશિરો ગૌલ્યો રુચિકૃત્ પિત્તદાહનુત્ ।
તર્પણો બલકૃદ્ વૃષ્ય આમશોષક્ષયાપહઃ ॥ રજ્નિ_8.89
અન્યો ઽશિરી મિશિર્ ગણ્ડા અશ્વાલો નીરજઃ શરઃ ।
મિશિર્ મધુરશીતઃ સ્યાત્ પિત્તદાહક્ષયાપહઃ ॥ રજ્નિ_8.90
સિતદર્ભો હ્રસ્વકુમ્ભઃ પૂતો યજ્ઞિયપત્ત્રકઃ ।
વજ્રો બ્રહ્મપવિત્રશ્ ચ તીક્ષ્ણો યજ્ઞસ્ય ભૂષણઃ ।
સૂચીમુખઃ પુણ્યતૃણો વહ્નિઃ પૂતતૃણો દ્વિષટ્ ॥ રજ્નિ_8.91
દર્ભમૂલં હિમં રુચ્યં મધુરં પિત્તનાશનમ્ ।
રક્તજ્વરતૃષાશ્વાસકામલાદોષશોષકૃત્ ॥ રજ્નિ_8.92
કુશો ઽન્યઃ શરપત્ત્રશ્ ચ હરિદ્ગર્ભઃ પૃથુચ્છદઃ ।
શારી ચ રૂક્ષદર્ભશ્ ચ દીર્ઘપત્ત્રઃ પવિત્રકઃ ॥ રજ્નિ_8.93
દર્ભૌ દ્વૌ ચ ગુણે તુલ્યૌ તથાપિ ચ સિતો ઽધિકઃ ।

યદિ શ્વેતકુશાભાવસ્ ત્વ્ અપરં યોજયેત્ ભિષક્ ॥ રજ્નિ_8.94
બલ્વજા દૃઢપત્ત્રી ચ તૃણેક્ષુસ્ તૃણબલ્વજા ।
મૌઞ્જીપત્ત્રા દૃઢતૃણા પાનીયાશ્વા દૃઢક્ષુરા ॥ રજ્નિ_8.95
બલ્વજા મધુરા શીતા પિત્તદાહતૃષાપહા ।
વાતપ્રકોપણી રુચ્યા કણ્ઠશુદ્ધિકરી પરા ॥ રજ્નિ_8.96
કુતૃણં કત્તૃણં ભૂતિર્ ભૂતિકં રોહિષં તૃણમ્ ।
શ્યામકં ધ્યામકં પૂતિર્ મુદ્ગલં દવદગ્ધકમ્ ॥ રજ્નિ_8.97
કુતૃણં દશનામાઢ્યં કટુતિક્તકફાપહમ્ ।
શસ્ત્રશલ્યાદિદોષઘ્નં બાલગ્રહવિનાશનમ્ ॥ રજ્નિ_8.98
અન્યદ્ રોહિષકં દીર્ઘં દૃઢકાણ્ડો દૃઢચ્છદમ્ ।
દ્રાઘિષ્ઠં દીર્ઘનાલશ્ ચ તિક્તસારશ્ ચ કુત્સિતમ્ ॥ રજ્નિ_8.99
દીર્ઘરોહિષકં તિક્તં કટૂષ્ણં કફવાતજિત્ ।
ભૂતગ્રહવિષઘ્નશ્ ચ વ્રણક્ષતવિરોપણમ્ ॥ રજ્નિ_8.100
નાલો નડો નલશ્ ચૈવ કુક્ષિરન્ધ્રો ઽથ કીચકઃ ।
વંશાન્તરશ્ ચ ધમનઃ શૂન્યમધ્યો વિભીષણઃ ॥ રજ્નિ_8.101
છિદ્રાન્તો મૃદુપત્ત્રશ્ ચ રન્ધ્રપત્ત્રો મૃદુચ્છદઃ ।
નાલવંશઃ પોટગલ ઇત્ય્ અસ્યાહ્વાસ્ ત્રિપઞ્ચધા ॥ રજ્નિ_8.102
નલઃ શીતકષાયશ્ ચ મધુરો રુચિકારકઃ ।
રક્તપિત્તપ્રશમનો દીપનો વીર્યવૃદ્ધિદઃ ॥ રજ્નિ_8.103
અન્યો મહાનલો વન્યો દેવનલો નલોત્તમઃ ।
સ્થૂલનાલઃ સ્થૂલદણ્ડઃ સુરનાલઃ સુરદ્રુમઃ ॥ રજ્નિ_8.104
દેવનાલો ઽતિમધુરો વૃષ્ય ઈષત્ કષાયકઃ ।
નલઃ સ્યાદ્ અધિકો વીર્યે શસ્યતે રસકર્મણિ ॥ રજ્નિ_8.105
સ્યાન્ નીલદૂર્વા હરિતા ચ શામ્ભવી શ્યામા ચ શાન્તા શતપર્વિકામૃતા ।
પૂતા શતગ્રન્થિર્ અનુષ્ણવલ્લિકા શિવા શિવેષ્ટાપિ ચ મઙ્ગલા જયા ॥ રજ્નિ_8.106
સુભગા ભૂતહન્ત્રી ચ શતમૂલા મહૌષધી ।
અમૃતા વિજયા ગૌરી શાન્તા સ્યાદ્ એકવિંશતિઃ ॥ રજ્નિ_8.107
નીલદૂર્વા તુ મધુરા તિક્તા શિશિરરોચની ।
રક્તપિત્તાતિસારઘ્ની કફવાતજ્વરાપહા ॥ રજ્નિ_8.108
સ્યાદ્ ગોલોમી શ્વેતદૂર્વા સિતાખ્યા ચણ્ડા ભદ્રા ભાર્ગવી દુર્મરા ચ ।
ગૌરી વિઘ્નેશાનકાન્તાપ્ય્ અનન્તા શ્વેતા દિવ્યા શ્વેતકાણ્ડા પ્રચણ્ડા ॥ રજ્નિ_8.109
સહસ્રવીર્યા ચ સહસ્રકાણ્ડા સહસ્રપર્વા સુરવલ્લભા ચ ।
શુભા સુપર્વા ચ સિતચ્છદા ચ સ્વચ્છા ચ કચ્છાન્તરુહાબ્ધિહસ્તા ॥ રજ્નિ_8.110
શ્વેતદૂર્વાતિશિશિરા મધુરા વાન્તિપિત્તજિત્ ।
આમાતિસારકાસઘ્ની રુચ્યા દાહતૃષાપહા ॥ રજ્નિ_8.111
માલાદૂર્વા વલ્લિદૂર્વાલિદૂર્વા માલાગ્રન્થિર્ ગ્રન્થિલા ગ્રન્થિદૂર્વા ।
મૂલગ્રન્થિર્ વલ્લરી ગ્રન્થિમૂલા રોહત્પર્વા પર્વવલ્લી સિતાખ્યા ।
વલ્લિદૂર્વા સુમધુરા તિક્તા ચ શિશિરા ચ સા ।
પિત્તદોષપ્રશમની કફવાન્તિતૃષાપહા ॥ રજ્નિ_8.112
ગણ્ડાલી સ્યાદ્ ગણ્ડદૂર્વાતિતીવ્રા મત્સ્યાક્ષી સ્યાદ્ વારુણી મીનનેત્રા ।

શ્યામગ્રન્થિઃ ગ્રન્થિલા ગ્રન્થિપર્ણી સૂચીપત્ત્રા શ્યામકાણ્ડા જલસ્થા ॥ રજ્નિ_8.113
શકુલાક્ષી કલાયા ચ ચિત્રા પઞ્ચદશાહ્વયા ॥ રજ્નિ_8.114
ગણ્ડદૂર્વા તુ મધુરા વાતપિત્તજ્વરાપહા ।
શિશિરા દ્વંદ્વદોષઘ્ની ભ્રમતૃષ્ણાશ્રમાપહા ॥ રજ્નિ_8.115
દૂર્વાઃ કષાયા મધુરાશ્ ચ શીતાઃ પિત્તાત્તૃષારોચકવાન્તિહન્ત્ર્યઃ ।
સદાહમૂર્ચ્છાગ્રહભૂતશાન્તિશ્લેષ્મશ્રમધ્વંસનતૃપ્તિદાશ્ ચ ॥ રજ્નિ_8.116
કુન્દુરુઃ કન્દુરો રુણ્ડી દીર્ઘપત્ત્રઃ ખરચ્છદઃ ।
રસાભઃ ક્ષેત્રસમ્ભૂતઃ સુતૃષ્ણો મૃગવલ્લભઃ ॥ રજ્નિ_8.117
ગૌલ્યં કુન્દુરુમૂલં ચ શીતં પિત્તાતિસારનુત્ ।
પ્રશસ્તં શોધનાનાં ચ બલપુષ્ટિવિવર્ધનમ્ ॥ રજ્નિ_8.118
ભૂતૃણો રોહિણો ભૂતિર્ ભૂતિકો ઽથ કુટુમ્બકઃ ।
માલાતૃણં સુમાલી ચ છત્ત્રો ઽતિછત્ત્રકસ્ તથા ॥ રજ્નિ_8.119
ગુહ્યબીજઃ સુગન્ધશ્ ચ ગુલાલઃ પુંસ્ત્વવિગ્રહઃ ।
બધિરશ્ ચાતિગન્ધશ્ ચ શૃઙ્ગરોહઃ રસેન્દુકઃ ॥ રજ્નિ_8.120
ભૂતૃણં કટુતિક્તં ચ વાતસંતાપનાશનમ્ ।
હન્તિ ભૂતગ્રહાવેશાન્ વિષદોષાંશ્ ચ દારુણાન્ ॥ રજ્નિ_8.121
સુગન્ધભૂતૃણશ્ ચાન્યઃ સુરસઃ સુરભિસ્ તથા ।
ગન્ધતૃણઃ સુગન્ધશ્ ચ મુખવાસઃ ષડાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_8.122
ગન્ધતૃણં સુગન્ધિ સ્યાદ્ ઈષત્ તિક્તં રસાયનમ્ ।
સ્નિગ્ધં મધુરશીતં ચ કફપિત્તશ્રમાપહમ્ ॥ રજ્નિ_8.123
ઉખલો ભૂરિપત્ત્રશ્ ચ સુતૃણશ્ ચ તૃણોત્તમઃ ।
ઉખલો બલદો રુચ્યઃ પશૂનાં સર્વદા હિતઃ ॥ રજ્નિ_8.124
ઇક્ષુદર્ભા સુદર્ભા ચ પત્ત્રાલુસ્ તૃણપત્ત્રિકા ॥ રજ્નિ_8.125
ઇક્ષુદર્ભા સુમધુરા સ્નિગ્ધા ચેષત્ કષાયકા ।
કફપિત્તહરા રુચ્યા લઘુઃ સંતર્પણી સ્મૃતા ॥ રજ્નિ_8.126
ગોમૂત્રિકા રક્તતૃણા ક્ષેત્રજા કૃષ્ણભૂમિજા ।
ગોમૂત્રિકા તુ મધુરા વૃષ્યા ગોદુગ્ધદાયિની ॥ રજ્નિ_8.127
શિલ્પિકા શિલ્પિની શીતા ક્ષેત્રજા ચ મૃદુચ્છદા ।
શિલ્પિકા મધુરા શીતા તદ્બીજં બલવૃષ્યદમ્ ॥ રજ્નિ_8.128
નિઃશ્રેણિકા શ્રેણિકા ચ નીરસા વનવલ્લરી ।
નિઃશ્રેણિકા નીરસોષ્ણા પશૂનામ્ અબલપ્રદા ॥ રજ્નિ_8.129
ગર્મોટિકા સુનીલા ચ જરડી ચ જલાશ્રયા ॥ રજ્નિ_8.130
જરડી મધુરા શીતા સારણી દાહહારિણી ।
રક્તદોષહરા રુચ્યા પશૂનાં દુગ્ધદાયિની ॥ રજ્નિ_8.131
મજ્જરઃ પવનઃ પ્રોક્તઃ સુતૃણઃ સ્નિગ્ધપત્ત્રકઃ ।
મૃદુગ્રન્થિશ્ ચ મધુરો ધેનુદુગ્ધકરશ્ ચ સઃ ॥ રજ્નિ_8.132
તૃણાઢ્યં પર્વતતૃણં પત્ત્રાઢ્યં ચ મૃગપ્રિયમ્ ।
બલપુષ્ટિકરં રુચ્યં પશૂનાં સર્વદા હિતમ્ ॥ રજ્નિ_8.133
વંશપત્ત્રી વંશદલા જીરિકા જીર્ણપત્ત્રિકા ।
વંશપત્ત્રી સુમધુરા શિશિરા પિત્તનાશની ।

રક્તદોષહરા રુચ્યા પશૂનાં દુગ્ધદાયિની ॥ રજ્નિ_8.134
મન્થાનકસ્ તુ હરિતો દૃઢમૂલસ્ તૃણાધિપઃ ।
સ્નિગ્ધો ધેનુપ્રિયો દોગ્ધા મધુરો બહુવીર્યકઃ ॥ રજ્નિ_8.135
પલ્લિવાહો દીર્ઘતૃણઃ સુપત્ત્રસ્ તામ્રવર્ણકઃ ।
અદૃઢઃ શાકપત્ત્રાદિઃ પશૂનામ્ અબલપ્રદઃ ॥ રજ્નિ_8.136
લવણતૃણં લોણતૃણં તૃણામ્લં પટુતૃણકમ્ અમ્લકાણ્ડં ચ ।
કટુતૃણકં ક્ષારામ્લં કષાયસ્તન્યમ્ અશ્વવૃદ્ધિકરમ્ ॥ રજ્નિ_8.137
પણ્યાન્ધઃ કઙ્ગુનીપત્ત્રઃ પણ્યાન્ધા પણધા ચ સા ॥ રજ્નિ_8.138
પણ્યાન્ધા સમવીર્યા સ્યાત્ તિક્તા ક્ષારા ચ સારિણી ।
તત્કાલશસ્ત્રઘાતસ્ય વ્રણસંરોપણી પરા ॥ રજ્નિ_8.139
દીર્ઘા મધ્યા તથા હ્રસ્વા પણ્યાન્ધા ત્રિવિધા સ્મૃતા ।
રસવીર્યવિપાકે ચ મધ્યમા ગુણદાયિકા ॥ રજ્નિ_8.140
ગુણ્ડસ્ તુ કાણ્ડગુણ્ડઃ સ્યાદ્ દીર્ઘકાણ્ડસ્ ત્રિકોણકઃ ।
છત્ત્રગુચ્છો ઽસિપત્ત્રશ્ ચ નીલપત્ત્રસ્ ત્રિધારકઃ ॥ રજ્નિ_8.141
વૃત્તગુણ્ડો ઽપરો વૃત્તો દીર્ઘનાલો જલાશ્રયઃ ।
તત્ર સ્થૂલો લઘુશ્ ચાન્યસ્ ત્રિધાયં દ્વાદશાભિધઃ ॥ રજ્નિ_8.142
ગુણ્ડાસ્ તુ મધુરાઃ શીતાઃ કફપિત્તાતિસારહાઃ ।
દાહરક્તહરાસ્ તેષાં મધ્યે સ્થૂલતરો ઽધિકઃ ॥ રજ્નિ_8.143
ગુણ્ડકન્દઃ કસેરુઃ સ્યાત્ ક્ષુદ્રમુસ્તા કસેરુકા ।
શૂકરેષ્ટઃ સુગન્ધિશ્ ચ સુકન્દો ગન્ધકન્દકઃ ॥ રજ્નિ_8.144
કસેરુકઃ કષાયો ઽલ્પમધુરો ઽતિખરસ્ તથા ।
રક્તપિત્તપ્રશમનઃ શીતો દાહશ્રમાપહઃ ॥ રજ્નિ_8.145
ચણિકા દુગ્ધદા ગૌલ્યા સુનીલા ક્ષેત્રજા હિમા ।
વૃષ્યા બલ્યાતિમધુરા બીજૈઃ પશુહિતા તૃણૈઃ ॥ રજ્નિ_8.146
ગુણ્ડાસિની તુ ગુણ્ડા ગુણ્ડાલા ગુચ્છમૂલકા ચિપિટા ।
તૃણપત્ત્રી જલવાસા પૃથુલા સુવિષ્ટરા ચ નવાહ્વા ॥ રજ્નિ_8.147
ગુણ્ડાસિની કટુઃ સ્વાદે પિત્તદાહશ્રમાપહા ।
તિક્તોષ્ણા શ્વયથુઘ્ની ચ વ્રણદોષનિબર્હણી ॥ રજ્નિ_8.148
શૂલી તુ શૂલપત્ત્રી સ્યાદ્ અશાખા ધૂમ્રમૂલિકા ।
જલાશ્રયા મૃદુલતા પિચ્છિલા મહિષીપ્રિયા ॥ રજ્નિ_8.149
શૂલી તુ પિચ્છિલા ચોષ્ણા ગુરુર્ ગૌલ્યા બલપ્રદા ।
પિત્તદાહહરા રુચ્યા દુગ્ધવૃદ્ધિપ્રદાયિકા ॥ રજ્નિ_8.150
પરિપેલ્લં પ્લવં ધાન્યં ગોપુટં સ્યાત્ કુટન્નટમ્ ।
સિતપુષ્પં દાસપુરં ગોનર્દં જીર્ણબુધ્નકમ્ ॥ રજ્નિ_8.151
પરિપેલ્લં કટૂષ્ણં ચ કફમારુતનાશનમ્ ।
વ્રણદાહામશૂલઘ્નં રક્તદોષહરં પરમ્ ॥ રજ્નિ_8.152
હિજ્જલો ઽથ નદીકાન્તો જલજો દીર્ઘપત્ત્રકઃ ।
નદીજો નિચુલો રક્તઃ કાર્મુકઃ કથિતશ્ ચ સઃ ॥ રજ્નિ_8.153
હિજ્જલઃ કટુર્ ઉષ્ણશ્ ચ પવિત્રો ભૂતનાશનઃ ।
વાતામયહરો નાનાગ્રહસંચારદોષજિત્ ॥ રજ્નિ_8.154

શૈવાલં જલનીલી સ્યાત્ શૈવલં જલજં ચ તત્ ।
શૈવાલં શીતલં સ્નિગ્ધં સંતાપવ્રણનાશનમ્ ॥ રજ્નિ_8.155
ઇત્થં નાનાકણ્ટકિવિટપિપ્રસ્તાવવ્યાખ્યાતૈરણ્ડાદિકતૃણવિસ્તારાઢ્યમ્ ।
વર્ગં વિદ્વાન્ વૈદ્યકવિષયપ્રાવીણ્યજ્ઞેયં પણ્યારણ્યકગુણમ્ ઈયાદ્ વૈદ્યઃ ॥ રજ્નિ_8.156
દુર્વારાં વિકૃતિં સ્વસેવનવિદાં ભિન્દન્તિ યે ભૂયસા દુર્વાહાશ્ ચ હઠેન કણ્ટકિતયા સૂક્ષ્માશ્ ચ યે કેચન ।
તેષામ્ એષ મહાગમાન્તરભુવામ્ આરણ્યકાનાં કિલ ક્રૂરાતઙ્કભયાર્તનિર્વૃતિકરો વર્ગઃ સતાં સંમતઃ ॥ રજ્નિ_8.157
દ્વિજાનાં યો રાજા જયતિ રચયન્ન્ ઓષધિગણં પ્રતીતો ઽયં નૄણામ્ અમૃતકરતાં ધારયતિ ચ ।
અમુષ્યાયં વર્ગો નૃહરિકૃતિનઃ કાઙ્ક્ષતિ કૃતૌ સ્થિતિં શાલ્મલ્યાદિર્ વસુભિર્ અભિધાશેખરમણૌ ॥ રજ્નિ_8.158
રાજનિઘણ્ટુ, પ્રભદ્રાદિવર્ગ
પ્રભદ્રઃ પઞ્ચધા પ્રોક્તઃ કાશ્મર્યો લઘુપૂર્વકઃ ।
દ્વિર્ અગ્નિમન્થઃ શ્યોનાકદ્વિતયં ચાજશૃઙ્ગિકા ॥ રજ્નિ_9.1
કાશ્મર્યાશ્મન્તકશ્ ચાથ કર્ણિકારદ્વયં તથા ।
વૃશ્ચિકાલી ચ કુટજસ્ તદ્બીજં ચ શિરીષકઃ ॥ રજ્નિ_9.2
કરઞ્જઃ ષડ્વિધો ઽઙ્કોલો નીલઃ સર્જાશ્વકર્ણકૌ ।
તાલઃ શ્રીતાલહિન્તાલમાડાસ્ તૂલસ્ તમાલકઃ ॥ રજ્નિ_9.3
ચતુર્વિધઃ કદમ્બો ઽથ વાનીરઃ કુમ્ભિવેતસઃ ।
ધવશ્ ચ ધન્વનો ભૂર્જસ્ તિનિશશ્ ચ તતો ઽર્જુનઃ ॥ રજ્નિ_9.4
હરિદ્રુદગ્ધાશાખોટાઃ શાકો ઽથો શિંશપાત્રયમ્ ।
અસનત્રયં ચ વરુણઃ પુત્રજીવશ્ ચ પિણ્ડિકા ॥ રજ્નિ_9.5
કારસ્કરો ઽથ કટભ્યૌ ક્ષવકો દેવસર્ષપઃ ।
ડહુર્ વિકઙ્કતશ્ ચેતિ સ્વરાબ્ધિગણિતાઃ ક્રમાત્ ॥ રજ્નિ_9.6
અથ નિગદિતઃ પ્રભદ્રઃ પિચુમન્દઃ પારિભદ્રકો નિમ્બઃ ।
કાકફલઃ કીરેષ્ટો નેતારિષ્ટશ્ ચ સર્વતોભદ્રઃ ॥ રજ્નિ_9.7
ધમનો વિશીર્ણપર્ણઃ પવનેષ્ટઃ પીતસારકઃ શીતઃ ।
વરતિક્તો ઽરિષ્ટફલો જ્યેષ્ઠામાલકશ્ ચ હિઙ્ગુનિર્યાસઃ ॥ રજ્નિ_9.8
છર્દનશ્ ચાગ્નિધમનો જ્ઞેયા નામ્નાં તુ વિંશતિઃ ॥ રજ્નિ_9.9
પ્રભદ્રકઃ પ્રભવતિ શીતતિક્તકઃ કફવ્રણકૃમિવમિશોફશાન્તયે ।
બલાસભિદ્ બહુવિષપિત્તદોષજિદ્ વિશેષતો હૃદયવિદાહશાન્તિકૃત્ ॥ રજ્નિ_9.10
મહાનિમ્બો મદોદ્રેકઃ કાર્મુકઃ કેશમુષ્ટિકઃ ।
કાકાણ્ડો રમ્યકો ઽક્ષીરો મહાતિક્તો હિમદ્રુમઃ ॥ રજ્નિ_9.11
મહાનિમ્બસ્ તુ શિશિરઃ કષાયઃ કટુતિક્તકઃ ।
અસ્રદાહબલાસઘ્નો વિષમજ્વરનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.12
કૈડર્યો ઽન્યો મહાનિમ્બો રામણો રમણસ્ તથા ।
ગિરિનિમ્બો મહારિષ્ટઃ શુક્લશાલઃ કફાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_9.13
કૈડર્યઃ કટુકસ્ તિક્તઃ કષાયઃ શીતલો લઘુઃ ।
સંતાપશોષકુષ્ઠાસ્રકૃમિભૂતવિષાપહઃ ॥ રજ્નિ_9.14
ભૂનિમ્બો નાર્યતિક્તઃ સ્યાત્ કૈરાતો રામસેનકઃ ।
કૈરાતતિક્તકો હૈમઃ કાણ્ડતિક્તઃ કિરાતકઃ ॥ રજ્નિ_9.15
ભૂનિમ્બો વાતલસ્ તિક્તઃ કફપિત્તજ્વરાપહઃ ।
વ્રણસંરોપણઃ પથ્યઃ કુષ્ઠકણ્ડૂતિશોફનુત્ ॥ રજ્નિ_9.16

નેપાલનિમ્બો નૈપાલસ્ તૃણનિમ્બો જ્વરાન્તકઃ ।
નાડીતિક્તો ઽર્ધતિક્તશ્ ચ નિદ્રારિઃ સંનિપાતહા ॥ રજ્નિ_9.17
નેપાલનિમ્બઃ શીતોષ્ણો યોગવાહી લઘુસ્ તથા ।
તિક્તો ઽતિકફપિત્તાસ્રશોફતૃષ્ણાજ્વરાપહઃ ॥ રજ્નિ_9.18
કણ્ડૂલઃ કૃષ્ણગર્ભશ્ ચ સોમવલ્કપ્રચેતસી ।
ભદ્રાવતી મહાકુમ્ભી કૈડર્યો રામસેનકઃ ॥ રજ્નિ_9.19
કુમુદા ચોગ્રગન્ધશ્ ચ ભદ્રા રઞ્જનકસ્ તથા ।
કુમ્ભી ચ લઘુકાશ્મર્યઃ શ્રીપર્ણી ચ ત્રિપઞ્ચધા ॥ રજ્નિ_9.20
કટ્ફલઃ કટુર્ ઉષ્ણશ્ ચ કાસશ્વાસજ્વરાપહઃ ।
ઉગ્રદાહહરો રુચ્યો મુખરોગશમપ્રદઃ ॥ રજ્નિ_9.21
અગ્નિમન્થો ઽગ્નિમથનઃ તર્કારી વૈજયન્તિકા ।
વહ્નિમન્થો ઽરણી કેતુઃ શ્રીપર્ણી કર્ણિકા જયા ।
નાદેયી વિજયાનન્તા નદી યાવત્ ત્રયોદશ ॥ રજ્નિ_9.22
તર્કારી કટુર્ ઉષ્ણા ચ તિક્તાનિલકફાપહા ।
શોફશ્લેષ્માગ્નિમાન્દ્યાર્શોવિડ્બન્ધાધ્માનનાશની ॥ રજ્નિ_9.23
ક્ષુદ્રાગ્નિમન્થસ્ તપનો વિજયા ગણિકારિકા ।
અરણિર્ લઘુમન્થશ્ ચ તેજોવૃક્ષસ્ તનુત્વચા ॥ રજ્નિ_9.24
અગ્નિમન્થદ્વયં ચૈવ તુલ્યં વીર્યરસાદિષુ ।
તત્પ્રયોગાનુસારેણ યોજયેત્ સ્વમનીષયા ॥ રજ્નિ_9.25
શ્યોનાકઃ શુકનાસશ્ ચ કટ્વઙ્ગો ઽથ કટંભરઃ ।
મયૂરજઙ્ઘો ઽરલુકઃ પ્રિયજીવઃ કુટન્નટઃ ॥ રજ્નિ_9.26
શ્યોનાકઃ પૃથુશિમ્બો ઽન્યો ભલ્લકો દીર્ઘવૃન્તકઃ ।
પોતવૃક્ષશ્ ચ ટેણ્ટૂકો ભૂતસારો મુનિદ્રુમઃ ॥ રજ્નિ_9.27
નિઃસારઃ ફલ્ગુવૃન્તાકઃ પૂતિપત્ત્રો વસન્તકઃ ।
મણ્ડૂકપર્ણઃ પીતાઙ્ગો જમ્બૂકઃ પીતપાદકઃ ॥ રજ્નિ_9.28
વાતારિઃ પીતકઃ શોણઃ કુટનશ્ ચ વિરેચનઃ ।
ભ્રમરેષ્ટો બર્હિજઙ્ઘો નેત્રનેત્રમિતાભિધઃ ॥ રજ્નિ_9.29
શ્યોનાકયુગલં તિક્તં શીતલં ચ ત્રિદોષજિત્ ।
પિત્તશ્લેષ્માતિસારઘ્નં સંનિપાતજ્વરાપહમ્ ॥ રજ્નિ_9.30
ટેણ્ટુફલં કટૂષ્ણં ચ કફવાતહરં લઘુ ।
દીપનં પાચનં હૃદ્યં રુચિકૃલ્ લવણામ્લકમ્ ॥ રજ્નિ_9.31
અજશૃઙ્ગી મેષશૃઙ્ગી વર્તિકા સર્પદંષ્ટ્રિકા ।
ચક્ષુષ્યા તિક્તદુગ્ધા ચ પુત્રશ્રેણી વિષાણિકા ॥ રજ્નિ_9.32
અજશૃઙ્ગી કટુસ્ તિક્તા કફાર્શઃશૂલશોફજિત્ ।
ચક્ષુષ્યા શ્વાસહૃદ્રોગવિષકાસાતિકુષ્ઠજિત્ ॥ રજ્નિ_9.33
અજશૃઙ્ગીફલં તિક્તં કટૂષ્ણં કફવાતજિત્ ।
જઠરાનલકૃત્ હૃદ્યં રુચિરં લવણામ્લકમ્ ॥ રજ્નિ_9.34
સ્યાત્ કાશ્મર્યઃ કાશ્મરી કૃષ્ણવૃન્તા હીરા ભદ્રા સર્વતોભદ્રિકા ચ ।
શ્રીપર્ણી સ્યાત્ સિન્ધુપર્ણી સુભદ્રા કમ્ભારી સા કટ્ફલા ભદ્રપર્ણી ॥ રજ્નિ_9.35
કુમુદા ચ ગોપભદ્રા વિદારિણી ક્ષીરિણી મહાભદ્રા ।

મધુપર્ણી સ્વભદ્રા કૃષ્ણા શ્વેતા ચ રોહિણી ગૃષ્ટિઃ ॥ રજ્નિ_9.36
સ્થૂલત્વચા મધુમતી સુફલા મેદિની મહાકુમુદા ।
સુદૃઢત્વચા ચ કથિતા વિજ્ઞેયોનત્રિંશતિર્ નામ્નામ્ ॥ રજ્નિ_9.37
કાશ્મરી કટુકા તિક્તા ગુરૂષ્ણા કફશોફનુત્ ।
ત્રિદોષવિષદાહાર્તિજ્વરતૃષ્ણાસ્રદોષજિત્ ॥ રજ્નિ_9.38
અશ્મન્તકશ્ ચેન્દુકશ્ ચ કુદ્દાલશ્ ચામ્લપત્ત્રકઃ ।
શ્લક્ષ્ણત્વક્ પીલુપત્ત્રશ્ ચ સ્મૃતો યમલપત્ત્રકઃ ॥ રજ્નિ_9.39
અશ્માન્તકેન્દુશફરી શિલાન્તશ્ ચામ્બુદઃ સ્મૃતઃ ।
પાષાણાન્તક ઇત્ય્ ઉક્તો વહ્નિચન્દ્રમિતાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_9.40
અશ્મન્તકઃ સ્યાન્ મધુરઃ કષાયઃ સુશીતલઃ પિત્તહરઃ પ્રમેહજિત્ ।
વિદાહતૃષ્ણાવિષમજ્વરાપહો વિષાર્તિવિચ્છર્દિહરશ્ ચ ભૂતજિત્ ॥ રજ્નિ_9.41
અથ ભવતિ કર્ણિકારો રાજતરુઃ પ્રગ્રહશ્ ચ કૃતમાલઃ ।
સુફલશ્ ચ પરિવ્યાધો વ્યાધિરિપુઃ પઙ્ક્તિબીજકો વસુસંજ્ઞઃ ॥ રજ્નિ_9.42
કર્ણિકારો રસે તિક્તઃ કટૂષ્ણઃ કફશૂલહૃત્ ।
ઉદરકૃમિમેહઘ્નો વ્રણગુલ્મનિવારણઃ ॥ રજ્નિ_9.43
આરગ્વધો ઽન્યો મન્થાનો રોચનશ્ ચતુરઙ્ગુલઃ ।
આરેવતો દીર્ઘફલો વ્યાધિઘાતો નૃપદ્રુમઃ ॥ રજ્નિ_9.44
હેમપુષ્પો રાજતરુઃ કણ્ડૂઘ્નશ્ ચ જ્વરાન્તકઃ ।
અરુજઃ સ્વર્ણપુષ્પશ્ ચ સ્વર્ણદ્રુઃ કુષ્ઠસૂદનઃ ॥ રજ્નિ_9.45
કર્ણાભરણકઃ પ્રોક્તો મહારાજદ્રુમઃ સ્મૃતઃ ।
કર્ણિકારો મહાદિઃ સ્યાત્ પ્રોક્તશ્ ચૈકોનવિંશતિઃ ॥ રજ્નિ_9.46
આરગ્વધો ઽતિમધુરઃ શીતઃ શૂલાપહારકઃ ।
જ્વરકણ્ડૂકુષ્ઠમેહકફવિષ્ટમ્ભનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.47
વૃશ્ચિકાલી વિષાણી ચ વિષઘ્ની નેત્રરોગહા ।
ઉષ્ટ્રિકાપ્ય્ અલિપર્ણી ચ દક્ષિણાવર્ત્તકી તથા ॥ રજ્નિ_9.48
કલિકાપ્ય્ આગમાવર્ત્તા દેવલાઙ્ગુલિકા તથા ।
કરભા ભૂરિદુગ્ધા ચ કર્કશા ચામરા ચ સા ॥ રજ્નિ_9.49
સ્વર્ણપુષ્પા યુગ્મફલા તથા ક્ષીરવિષાણિકા ।
પ્રોક્તા ભાસુરપુષ્પા ચ વસુચન્દ્રસમાહ્વયા ॥ રજ્નિ_9.50
વૃશ્ચિકાલી કટુસ્ તિક્તા સોષ્ણા હૃદ્વક્ત્રશુદ્ધિકૃત્ ।
રક્તપિત્તહરા બલ્યા વિબન્ધારોચકાપહા ॥ રજ્નિ_9.51
કુટજઃ કૌટજઃ શક્રો વત્સકો ગિરિમલ્લિકા ।
કલિઙ્ગો મલ્લિકાપુષ્પઃ પ્રાવૃષ્યઃ શક્રપાદપઃ ॥ રજ્નિ_9.52
વરતિક્તો યવફલઃ સંગ્રાહી પાણ્ડુરદ્રુમઃ ।
પ્રાવૃષેણ્યો મહાગન્ધઃ સ્યાત્ પઞ્ચદશધાભિધઃ ॥ રજ્નિ_9.53
કુટજઃ કટુતિક્તોષ્ણઃ કષાયશ્ ચાતિસારજિત્ ।
તત્રાસિતો ઽસ્રપિત્તઘ્નસ્ ત્વગ્દોષાર્શોનિકૃન્તનઃ ॥ રજ્નિ_9.54
ઇન્દ્રયવા તુ શક્રાહ્વા શક્રબીજાનિ વત્સકઃ ।
તથા વત્સકબીજાનિ ભદ્રજા કુટજાફલમ્ ॥ રજ્નિ_9.55
જ્ઞેયા ભદ્રયવા ચૈવ બીજાન્તા કુટજાભિધા ।

તથા કલિઙ્ગબીજાનિ પર્યાયૈર્ દશધાભિધા ॥ રજ્નિ_9.56
ઇન્દ્રયવા કટુસ્ તિક્તા શીતા કફવાતરક્તપિત્તહરા ।
દાહાતિસારશમનો નાનાજ્વરદોષશૂલમૂલઘ્ની ॥ રજ્નિ_9.57
શિરીષઃ શીતપુષ્પશ્ ચ ભણ્ડિકો મૃદુપુષ્પકઃ ।
શુકેષ્ટો બર્હિપુષ્પશ્ ચ વિષહન્તા સુપુષ્પકઃ ॥ રજ્નિ_9.58
ઉદ્દાનકઃ શુકતરુર્ જ્ઞેયો લોમશપુષ્પકઃ ।
કપીતનઃ કલિઙ્ગશ્ ચ શ્યામલઃ શઙ્ખિનીફલઃ ।
મધુપુષ્પસ્ તથા વૃત્તપુષ્પઃ સપ્તદશાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_9.59
શિરીષઃ કટુકઃ શીતો વિષવાતહરઃ પરઃ ।
પામાસૃક્કુષ્ઠકણ્ડૂતિત્વગ્દોષસ્ય વિનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.60
કરઞ્જો નક્તમાલશ્ ચ પૂતિકશ્ ચિરબિલ્વકઃ ।
પૂતિપર્ણો વૃદ્ધફલો રોચનશ્ ચ પ્રકીર્યકઃ ॥ રજ્નિ_9.61
કરઞ્જઃ કટુર્ ઉષ્ણશ્ ચ ચક્ષુષ્યો વાતનાશનઃ ।
તસ્ય સ્નેહો ઽતિસ્નિગ્ધશ્ ચ વાતઘ્નઃ સ્થિરદીપ્તિદઃ ॥ રજ્નિ_9.62
અન્યો ઘૃતકરઞ્જઃ સ્યાત્ પ્રકીર્યો ઘૃતપર્ણકઃ ।
સ્નિગ્ધપત્રસ્ તપસ્વી ચ વિષારિશ્ ચ વિરોચનઃ ॥ રજ્નિ_9.63
ઘૃતકરઞ્જઃ કટૂષ્ણો વાતહૃદ્ વ્રણનાશનઃ ।
સર્વત્વગ્દોષશમનો વિષસ્પર્શવિનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.64
જ્ઞેયો મહાકરઞ્જો ઽન્યઃ ષડ્ગ્રન્થો હસ્તિચારિણી ।
ઉદકીર્યા વિષઘ્ની ચ કાકઘ્ની મદહસ્તિની ।
અઙ્ગારવલ્લી શાર્ઙ્ગેષ્ટા મધુસત્તાવમાયિની ॥ રજ્નિ_9.65
હસ્તિરોહણકશ્ ચૈવ જ્ઞેયો હસ્તિકરઞ્જકઃ ।
સુમનાઃ કાકભાણ્ડી ચ મદમત્તશ્ ચ ષોડશ ॥ રજ્નિ_9.66
મહાકરઞ્જસ્ તીક્ષ્ણોષ્ણઃ કટુકો વિષનાશનઃ ।
કણ્ડૂવિચર્ચિકાકુષ્ઠત્વગ્દોષવ્રણનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.67
પ્રકીર્યો રજનીપુષ્પઃ સુમનાઃ પૂતિકર્ણિકઃ ।
પૂતિકરઞ્જઃ કૈડર્યઃ કલિમાલશ્ ચ સપ્તધા ॥ રજ્નિ_9.68
અન્યો ગુચ્છકરઞ્જઃ સ્નિગ્ધદલો ગુચ્છપુચ્છકો નન્દી ।
ગુચ્છી ચ માતૃનન્દી સાનન્દો દન્તધાવનો વસવઃ ॥ રજ્નિ_9.69
કરઞ્જઃ કટુતિક્તોષ્ણો વિષવાતાર્તિકૃન્તનઃ ।
કણ્ડૂવિચર્ચિકાકુષ્ઠસ્પર્શત્વગ્દોષનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.70
રીઠાકરઞ્જકસ્ ત્વ્ અન્યો ગુચ્છલો ગુચ્છપુષ્પકઃ ।
રીઠા ગુચ્છફલો ઽરિષ્ટો મઙ્ગલ્યઃ કુમ્ભબીજકઃ ।
પ્રકીર્યઃ સોમવલ્કશ્ ચ ફેનિલો રુદ્રસંજ્ઞકઃ ॥ રજ્નિ_9.71
રીઠાકરઞ્જસ્ તિક્તોષ્ણઃ કટુઃ સ્નિગ્ધશ્ ચ વાતજિત્ ।
કફઘ્નઃ કુષ્ઠકણ્ડૂતિવિષવિસ્ફોટનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.72
અઙ્કોલઃ કોઠરો રેચી ગૂઢપત્રો નિકોચકઃ ।
ગુપ્તસ્નેહઃ પીતસારો મદનો ગૂઢમલ્લિકા ॥ રજ્નિ_9.73
પીતસ્ તામ્રફલો જ્ઞેયો દીર્ઘકાલો ગુણાઢ્યકઃ ।
કોલઃ કોલમ્બકર્ણશ્ ચ ગન્ધપુષ્પશ્ ચ રોચનઃ ।

વિજ્ઞાનતૈલગર્ભશ્ ચ સ્મૃતિસંખ્યાભિધા સ્મૃતઃ ॥ રજ્નિ_9.74
અઙ્કોલઃ કટુકઃ સ્નિગ્ધો વિષલૂતાદિદોષનુત્ ।
કફાનિલહરઃ સૂતશુદ્ધિકૃત્ રેચનીયકઃ ॥ રજ્નિ_9.75
નીલસ્ તુ નીલવૃક્ષો વાતારિઃ શોફનાશનો નખનામા ।
નખવૃક્ષશ્ ચ નખાલુર્ નખપ્રિયો દિગ્ગજેન્દ્રમિતસંજ્ઞઃ ॥ રજ્નિ_9.76
નીલવૃક્ષસ્ તુ કટુકઃ કષાયોષ્ણો લઘુસ્ તથા ।
વાતામયપ્રશમનો નાનાશ્વયથુનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.77
સર્જઃ સર્જરસઃ શાલઃ કાલકુટો રજોદ્ભવઃ ।
વલ્લીવૃક્ષશ્ ચીરપર્ણો રાલઃ કાર્શ્યો ઽજકર્ણકઃ ॥ રજ્નિ_9.78
વસ્તકર્ણઃ કષાયી ચ લલનો ગન્ધવૃક્ષકઃ ।
વંશશ્ ચ શાલનિર્યાસો દિવ્યસારઃ સુરેષ્ટકઃ ।
શૂરો ઽગ્નિવલ્લભશ્ ચૈવ યક્ષધૂપઃ સુસિદ્ધકઃ ॥ રજ્નિ_9.79
સર્જસ્ તુ કટુતિક્તોષ્ણો હિમઃ સ્નિગ્ધો ઽતિસારજિત્ ।
પિત્તાસ્રદોષકુષ્ઠઘ્નઃ કણ્ડૂવિસ્ફોટવાતજિત્ ॥ રજ્નિ_9.80
જરણદ્રુમો ઽશ્વકર્ણસ્ તાર્ક્ષ્યપ્રસવશ્ ચ શસ્યસંવરણઃ ।
ધન્યશ્ ચ દીર્ઘપર્ણઃ કુશિકતરુઃ કૌશિકશ્ ચાપિ ॥ રજ્નિ_9.81
અશ્વકર્ણઃ કટુસ્ તિક્તઃ સ્નિગ્ધઃ પિત્તાસ્રનાશનઃ ।
જ્વરવિસ્ફોટકણ્ડૂઘ્નઃ શિરોદોષાર્તિકૃન્તનઃ ॥ રજ્નિ_9.82
તાલસ્ તાલદ્રુમઃ પત્રી દીર્ઘસ્કન્ધો ધ્વજદ્રુમઃ ।
તૃણરાજો મધુરસો મદાઢ્યો દીર્ઘપાદપઃ ॥ રજ્નિ_9.83
ચિરાયુસ્ તરુરાજશ્ ચ ગજભક્ષ્યો દૃઢચ્છદઃ ।
દીર્ઘપત્રો ગુચ્છપત્રો ઽપ્ય્ આસવદ્રુશ્ ચ ષોડશ ॥ રજ્નિ_9.84
તાલશ્ ચ મધુરઃ શીતપિત્તદાહશ્રમાપહઃ ।
સરશ્ ચ કફપિત્તઘ્નો મદકૃદ્ દાહશોષનુત્ ॥ રજ્નિ_9.85
શ્રીતાલો મધુતાલશ્ ચ લક્ષ્મીતાલો મૃદુચ્છદઃ ।
વિશાલપત્રો લેખાર્હો મસીલેખ્યદલસ્ તથા ।
શિરાલપત્રકશ્ ચૈવ યામ્યોદ્ભૂતો નવાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_9.86
શ્રીતાલો મધુરો ઽત્યન્તમ્ ઈષચ્ ચૈવ કષાયકઃ ।
પિત્તજિત્ કફકારી ચ વાતમ્ ઈષત્ પ્રકોપયેત્ ॥ રજ્નિ_9.87
હિન્તાલઃ સ્થૂલતાલશ્ ચ વલ્કપત્રો બૃહદ્દલઃ ।
ગર્ભસ્રાવી લતાતાલો ભીષણો બહુકણ્ટકઃ ॥ રજ્નિ_9.88
સ્થિરપત્રો દ્વિધાલેખ્યઃ શિરાપત્રઃ સ્થિરાઙ્ઘ્રિપઃ ।
અમ્લસારો બૃહત્તાલઃ સ્યાચ્ ચતુર્દશધાભિધઃ ॥ રજ્નિ_9.89
હિન્તાલો મધુરામ્લશ્ ચ કફકૃત્ પિત્તદાહનુત્ ।
શ્રમતૃષ્ણાપહારી ચ શિશિરો વાતદોષનુત્ ॥ રજ્નિ_9.90
માડો માડદ્રુમો દીર્ઘો ધ્વજવૃક્ષો વિતાનકઃ ।
મદ્યદ્રુમો મોહકારી મદદ્રુર્ ઋજુર્ અઙ્કધા ॥ રજ્નિ_9.91
માડસ્ તુ શિશિરો રુચ્યઃ કષાયઃ પિત્તદાહકૃત્ ।
તૃષ્ણાપહો મરુત્કારી શ્રમહૃત્ શ્લેષ્મકારકઃ ॥ રજ્નિ_9.92
તૂલં તૂદં બ્રહ્મકાષ્ઠં બ્રાહ્મણેષ્ટં ચ યૂપકમ્ ।

બ્રહ્મદારુ સુપુષ્પં ચ સુરૂપં નીલવૃન્તકમ્ ।
ક્રમુકં વિપ્રકાષ્ઠં ચ મૃદુસારં દ્વિભૂમિતમ્ ॥ રજ્નિ_9.93
તૂલં તુ મધુરામ્લં સ્યાત્ વાતપિત્તહરં સરમ્ ।
દાહપ્રશમનં વૃષ્યં કષાયં કફનાશનમ્ ॥ રજ્નિ_9.94
તમાલો નીલતાલઃ સ્યાત્ કાલસ્કન્ધસ્ તમાલકઃ ।
નીલધ્વજશ્ ચ તાપિઞ્છઃ કાલતાલો મહાબલઃ ॥ રજ્નિ_9.95
તમાલો મધુરો બલ્યો વૃષ્યશ્ ચ શિશિરો ગુરુઃ ।
કફપિત્તતૃષાદાહશ્રમભ્રાન્તિકરઃ પરઃ ॥ રજ્નિ_9.96
કદમ્બો વૃત્તપુષ્પશ્ ચ સુરભિર્ લલનાપ્રિયઃ ।
કાદમ્બર્યઃ સિન્ધુપુષ્પો મદાઢ્યઃ કર્ણપૂરકઃ ॥ રજ્નિ_9.97
કદમ્બસ્ તિક્તકટુકઃ કષાયો વાતનાશનઃ ।
શીતલઃ કફપિત્તાર્તિનાશનઃ શુક્રવર્ધનઃ ॥ રજ્નિ_9.98
ધારાકદમ્બઃ પ્રાવૃષ્યઃ પુલકી ભૃઙ્ગવલ્લભઃ ।
મેઘાગમપ્રિયો નીપઃ પ્રાવૃષેણ્યઃ કદમ્બકઃ ॥ રજ્નિ_9.99
ધૂલીકદમ્બઃ ક્રમુકપ્રસૂનઃ પરાગપુષ્પો બલભદ્રસંજ્ઞકઃ ।
વસન્તપુષ્પો મકરન્દવાસો ભૃઙ્ગપ્રિયો રેણુકદમ્બકો ઽષ્ટૌ ॥ રજ્નિ_9.100
ભૂમીકદમ્બો ભૂનિમ્બો ભૂમિજો ભૃઙ્ગવલ્લભઃ ।
લઘુપુષ્પો વૃત્તપુષ્પો વિષઘ્નો વ્રણહારકઃ ॥ રજ્નિ_9.101
ત્રિકદમ્બાઃ કટુર્ વર્ણ્યા વિષશોફહરા હિમાઃ ।
કષાયાઃ પિત્તલાસ્ તિક્તા વીર્યવૃદ્ધિકરાઃ પરાઃ ॥ રજ્નિ_9.102
વાનીરો વૃત્તપુષ્પશ્ ચ શાખાલો જલવેતસઃ ।
વ્યાધિઘાતઃ પરિવ્યાધો નાદેયો જલસમ્ભવઃ ॥ રજ્નિ_9.103
વાનીરસ્ તિક્તશિશિરો રક્ષોઘ્નો વ્રણશોધનઃ ।
પિત્તાસ્રકફદોષઘ્નઃ સંગ્રાહી ચ કષાયકઃ ॥ રજ્નિ_9.104
કુમ્ભી રોમાલુવિટપી રોમશઃ પર્પટદ્રુમઃ ।
કુમ્ભી કટુઃ કષાયોષ્ણો ગ્રાહી વાતકફાપહઃ ॥ રજ્નિ_9.105
વેતસો નિચુલો જ્ઞેયો વઞ્જુલો દીર્ઘપત્રકઃ ।
કલનો મઞ્જરીનમ્રઃ સુષેણો ગન્ધપુષ્પકઃ ॥ રજ્નિ_9.106
વેતસઃ કટુકઃ સ્વાદુઃ શીતો ભૂતવિનાશનઃ ।
પિત્તપ્રકોપણો રુચ્યો વિજ્ઞેયો દીપનઃ પરઃ ।
રક્તપિત્તોદ્ભવં રોગં કુષ્ઠદોષં ચ નાશયેત્ ॥ રજ્નિ_9.107
ધવો દૃઢતરુર્ ગૌરઃ કષાયો મધુરત્વચઃ ।
શુક્લવૃક્ષઃ પાણ્ડુતરુર્ ધવલઃ પાણ્ડુરો નવ ॥ રજ્નિ_9.108
ધવઃ કષાયઃ કટુકઃ કફઘ્નો ઽનિલનાશનઃ ।
પિત્તપ્રકોપણો રુચ્યો વિજ્ઞેયો દીપનઃ પરઃ ॥ રજ્નિ_9.109
ધન્વનો રક્તકુસુમો ધનુવૃક્ષો મહાબલઃ ।
રુજાપહઃ પિચ્છલકો રૂક્ષઃ સ્વાદુફલશ્ ચ સઃ ॥ રજ્નિ_9.110
ધન્વનઃ કટુકોષ્ણશ્ ચ કષાયઃ કફનાશનઃ ।
દાહશોષકરો ગ્રાહી કણ્ઠામયશમપ્રદઃ ॥ રજ્નિ_9.111
ભૂર્જો વલ્કદ્રુમો ભુર્જઃ સુચર્મા ભૂર્જપત્રકઃ ।

ચિત્રત્વગ્ બિન્દુપત્રશ્ ચ રક્ષાપત્રો વિચિત્રકઃ ।
ભૂતઘ્નો મૃદુપત્રશ્ ચ શૈલેન્દ્રસ્થો દ્વિભૂમિતઃ ॥ રજ્નિ_9.112
ભૂર્જઃ કટુકષાયોષ્ણો ભૂતરક્ષાકરઃ પરઃ ।
ત્રિદોષશમનઃ પથ્યો દુષ્ટકૌટિલ્યનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.113
તિનિશઃ સ્યન્દનશ્ ચક્રી શતાઙ્ગઃ શકટો રથઃ ।
રથિકો ભસ્મગર્ભશ્ ચ મેષી જલધરો દશ ॥ રજ્નિ_9.114
તિનિશસ્ તુ કષાયોષ્ણઃ કફરક્તાતિસારજિત્ ।
ગ્રાહકો દાહજનનો વાતામયહરઃ પરઃ ॥ રજ્નિ_9.115
અર્જુનઃ શમ્બરઃ પાર્થશ્ ચિત્રયોધી ધનંજયઃ ।
વૈરાન્તકઃ કિરીટી ચ ગાણ્ડીવી શિવમલ્લકઃ ॥ રજ્નિ_9.116
સવ્યસાચી નદીસર્જઃ કર્ણારિઃ કુરુવીરકઃ ।
કૌન્તેય ઇન્દ્રસૂનુશ્ ચ વીરદ્રુઃ કૃષ્ણસારથિઃ ।
પૃથાજઃ ફાલ્ગુનો ધન્વી કકુભશ્ ચૈકવિંશતિઃ ॥ રજ્નિ_9.117
અર્જુનસ્ તુ કષાયોષ્ણઃ કફઘ્નો વ્રણનાશનઃ ।
પિત્તશ્રમતૃષાર્તિઘ્નો મારુતામયકોપનઃ ॥ રજ્નિ_9.118
હરિદ્રુઃ પીતદારુઃ સ્યાત્ પીતકાષ્ઠશ્ ચ પીતકઃ ।
કદમ્બકઃ સુપુષ્પશ્ ચ સુરાહ્વઃ પીતકદ્રુમઃ ॥ રજ્નિ_9.119
હરિદ્રુઃ શીતલસ્ તિક્તો મઙ્ગલ્યઃ પિત્તવાન્તિજિત્ ।
અઙ્ગકાન્તિકરો બલ્યો નાનાત્વગ્દોષનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.120
દગ્ધા દગ્ધરુહા પ્રોક્તા દગ્ધિકા ચ સ્થલેરુહા ।
રોમશા કર્કશદલા ભસ્મરોહા સુદગ્ધિકા ॥ રજ્નિ_9.121
દગ્ધા કટુકષાયોષ્ણા કફવાતનિકૃન્તની ।
પિત્તપ્રકોપણી ચૈવ જઠરાનલદીપની ॥ રજ્નિ_9.122
શાખોટઃ સ્યાદ્ ભૂતવૃક્ષો ગવાક્ષી યૂકાવાસો ભૂર્જપત્રશ્ ચ પીતઃ ।
કૌશિક્યો ઽજક્ષીરનાશશ્ ચ સૂક્તસ્ તિક્તોષ્ણો ઽયં પિત્તકૃદ્ વાતહારી ॥ રજ્નિ_9.123
શાકઃ ક્રકચપત્રઃ સ્યાત્ ખરપત્રો ઽતિપત્રકઃ ।
મહીસહઃ શ્રેષ્ટકાષ્ઠઃ સ્થિરસારો ગૃહદ્રુમઃ ॥ રજ્નિ_9.124
શાકસ્ તુ સારકઃ પ્રોક્તઃ પિત્તદાહશ્રમાપહઃ ।
કફઘ્નં મધુરં રુચ્યં કષાયં શાકવલ્કલમ્ ॥ રજ્નિ_9.125
શિંશપા તુ મહાશ્યામા કૃષ્ણસારા ચ ધૂમ્રિકા ।
તીક્ષ્ણસારા ચ ધીરા ચ કપિલા કૃષ્ણશિંશપા ॥ રજ્નિ_9.126
શ્યામાદિશિંશપા તિક્તા કટૂષ્ણા કફવાતનુત્ ।
નષ્ટાજીર્ણહરા દીપ્યા શોફાતીસારહારિણી ॥ રજ્નિ_9.127
શિંશપાન્યા શ્વેતપત્રા સિતાહ્વાદિશ્ ચ શિંશપા ।
શ્વેતાદિશિંશપા તિક્તા શિશિરા પિત્તદાહનુત્ ॥ રજ્નિ_9.128
કપિલા શિંશપા ચાન્યા પીતા કપિલશિંશપા ।
સારિણી કપિલાક્ષી ચ ભસ્મગર્ભા કુશિંશપા ॥ રજ્નિ_9.129
કપિલા શિંશપા તિક્તા શીતવીર્યા શ્રમાપહા ।
વાતપિત્તજ્વરઘ્ની ચ છર્દિહિક્કાવિનાશિની ॥ રજ્નિ_9.130
શિંશપાત્રિતયં વર્ણ્યં હિમશોફવિસર્પજિત્ ।

પિત્તદાહપ્રશમનં બલ્યં રુચિકરં પરમ્ ॥ રજ્નિ_9.131
અસનસ્ તુ મહાસર્જઃ સૌરિર્ બન્ધૂકપુષ્પકઃ ।
પ્રિયકો બીજવૃક્ષશ્ ચ નીલકઃ પ્રિયશાલકઃ ॥ રજ્નિ_9.132
અસનઃ કટુર્ ઉષ્ણશ્ ચ તિક્તો વાતાર્તિદોષનુત્ ।
સારકો ગલદોષઘ્નો રક્તમણ્ડલનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.133
દ્વિતીયો નીલબીજઃ સ્યાન્ નીલપત્રઃ સુનીલકઃ ।
નીલદ્રુમો નીલસારો નીલનિર્યાસકો રસૈઃ ॥ રજ્નિ_9.134
બીજવૃક્ષૌ કટૂ શીતૌ કષાયૌ કુષ્ઠનાશનૌ ।
સારકૌ કણ્ડુદદ્રુઘ્નૌ શ્રેષ્ઠસ્ તત્રાસિતસ્ તયોઃ ॥ રજ્નિ_9.135
વરુણઃ શ્વેતપુષ્પશ્ ચ તિક્તશાકઃ કુમારકઃ ।
શ્વેતદ્રુમઃ સાધુવૃક્ષઃ તમાલો મારુતાપહઃ ॥ રજ્નિ_9.136
વરુણઃ કટુર્ ઉષ્ણશ્ ચ રક્તદોષહરઃ પરઃ ।
શીર્ષવાતહરઃ સ્નિગ્ધો દીપ્યો વિદ્રધિવાતજિત્ ॥ રજ્નિ_9.137
પુત્રજીવઃ પવિત્રશ્ ચ ગર્ભદઃ સુતજીવકઃ ।
કુટજીવો ઽપત્યજીવઃ સિદ્ધિદો ઽપત્યજીવકઃ ॥ રજ્નિ_9.138
પુત્રજીવો હિમો વૃષ્યઃ શ્લેષ્મદો ગર્ભજીવદઃ ।
ચક્ષુષ્યઃ પિત્તશમનો દાહતૃષ્ણાનિવારણઃ ॥ રજ્નિ_9.139
મહાપિણ્ડીતરુઃ પ્રોક્તઃ શ્વેતપિણ્ડીતકશ્ ચ સઃ ।
કરહાટઃ ક્ષુરશ્ ચૈવ શસ્ત્રકોશતરુઃ સરઃ ॥ રજ્નિ_9.140
પિણ્ડીતરુઃ કષાયોષ્ણસ્ ત્રિદોષશમનો ઽપિ ચ ।
ચર્મરોગાપહશ્ ચૈવ વિશેષાદ્ રક્તદોષજિત્ ॥ રજ્નિ_9.141
કારસ્કરસ્ તુ કિમ્પાકો વિષતિન્દુર્ વિષદ્રુમઃ ।
ગરદ્રુમો રમ્યફલઃ કુપાકઃ કાલકૂટકઃ ॥ રજ્નિ_9.142
કારસ્કરઃ કટૂષ્ણશ્ ચ તિક્તઃ કુષ્ઠવિનાશનઃ ।
વાતામયાસ્રકણ્ડૂતિકફામાર્શોવ્રણાપહઃ ॥ રજ્નિ_9.143
કટભી નાભિકા શૌણ્ડી પાટલી કિણિહી તથા ।
મધુરેણુઃ ક્ષુદ્રશામા કૈડર્યઃ શ્યામલા નવ ॥ રજ્નિ_9.144
શિતાદિકટભી શ્વેતા કિણિહી ગિરિકર્ણિકા ।
શિરીષપત્રા કાલિન્દી શતપાદી વિષઘ્નિકા ।
મહાશ્વેતા મહાશૌણ્ડી મહાદિકટભી તથા ॥ રજ્નિ_9.145
કટભી ભવેત્ કટૂષ્ણા ગુલ્મવિષાધ્માનશૂલદોષઘ્ની ।
વાતકફાજીર્ણરુજાશમની શ્વેતા ચ તત્ર ગુણયુક્તા ॥ રજ્નિ_9.146
ક્ષવકઃ ક્ષુરકસ્ તીક્ષ્ણઃ ક્રૂરો ભૂતાઙ્કુશઃ ક્ષવઃ ।
રાજોદ્વેજનસંજ્ઞશ્ ચ ભૂતદ્રાવી ગ્રહાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_9.147
ભૂતાઙ્કુશસ્ તીવ્રગન્ધઃ કષાયોષ્ણઃ કટુસ્ તથા ।
ભૂતગ્રહાદિદોષઘ્નઃ કફવાતનિકૃન્તનઃ ॥ રજ્નિ_9.148
દેવસર્ષપકશ્ ચાક્ષો બદરો રક્તમૂલકઃ ।
સુરસર્ષપકશ્ ચૈન્દ્રસ્ તથા સૂક્ષ્મદલઃ સ્મૃતઃ ।
સર્ષપો નિર્જરાદિઃ સ્યાત્ કુરરાઙ્ઘ્રિર્ નવાભિધઃ ॥ રજ્નિ_9.149
દેવસર્ષપનામા તુ કટૂષ્ણઃ કફનાશનઃ ।

જન્તુદોષહરો રુચ્યો વક્ત્રામયવિશોધનઃ ॥ રજ્નિ_9.150
લકુચો લિકુચઃ શાલઃ કષાયી દૃઢવલ્કલઃ ।
ડહુઃ કાર્શ્યશ્ ચ શૂરશ્ ચ સ્થૂલસ્કન્ધો નવાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_9.151
લકુચઃ સ્વરસે તિક્તઃ કષાયોષ્ણો લઘુસ્ તથા ।
કફદોષહરો દાહી મલસંગ્રહદાયકઃ ॥ રજ્નિ_9.152
વિકઙ્કતો વ્યાઘ્રપાદો ગ્રન્થિલઃ સ્વાદુકણ્ટકઃ ।
કણ્ઠપાદો બહુફલો ગોપઘોણ્ટા સ્રુવદ્રુમઃ ॥ રજ્નિ_9.153
મૃદુફલો દન્તકાષ્ઠો યજ્ઞીયો બ્રહ્મપાદપઃ ।
પિણ્ડરોહિણકઃ પૂતઃ કિઙ્કિણી ચ ત્રિપઞ્ચધા ॥ રજ્નિ_9.154
વિકઙ્કતો ઽમ્લમધુરઃ પાકે ઽતિમધુરો લઘુઃ ।
દીપનઃ કામલાસ્રઘ્નઃ પાચનઃ પિત્તનાશનઃ ॥ રજ્નિ_9.155
ઇત્થં વન્યમહીરુહાહ્વયગુણાભિખ્યાનમુખ્યાનયા ભઙ્ગ્યા ભઙ્ગુરિતાભિધાન્તરમહાભોગશ્રિયા ભાસ્વરમ્ ।
વૈદ્યો વૈ દ્યતુ વર્ગમ્ એનમ્ અખિલં વિજ્ઞાય વૈજ્ઞાનિકઃ પ્રજ્ઞાલોકવિજૃમ્ભણેન સહસા સ્વૈરં ગદાનાં ગણમ્ ॥ રજ્નિ_9.156
યે વૃશ્ચન્તિ નૃણાં ગદાન્ ગુરુતરાન્ આક્રમ્ય વીર્યાસિના યે સ્થિત્વાપિ વને ગુણેન સરુજાં સ્વેનાવનં તન્વતે ।
તેષામ્ એષ મહાન્ અસીમમહિમા વન્યાત્મનાં વાસભૂર્ વૃક્ષાણાં ભણિતો ભિષગ્ભિર્ અસમો યો વૃક્ષવર્ગાખ્યયા ॥ રજ્નિ_9.157
યઃ કાશ્મીરકુલોજ્જ્વલામ્બુજવનીહંસો ઽપિ સંસેવ્યતે નિત્યોલ્લાસિતનીલકણ્ઠમનસઃ પ્રીત્યાદ્યભગ્નશ્રિયા ।
તસ્યાયં નવમઃ કૃતૌ નરહરેર્ વર્ગઃ પ્રભદ્રાદિકો ભદ્રાત્મન્ય્ અભિધાનશેખરશિખાચૂડામણૌ સંસ્થિતઃ ॥ રજ્નિ_9.158
રાજનિઘણ્ટુ, કરવીરાદિવર્ગ
ચતુર્ધા કરવીરો ઽથ ધત્તૂરત્રિતયં તથા ।
કોવિદારો ઽબ્ધિર્ અર્કઃ સ્યાન્ નમેરુઃ કિંશુકસ્ તથા ॥ રજ્નિ_10.1
પુન્નાગસ્ તિલકો ઽગસ્ત્યઃ પાટલ્યૌ ચ દ્વિધા સ્મૃતે ।
અશોકશ્ ચમ્પકો ધન્વી કેતકી દ્વિવિધા તથા ॥ રજ્નિ_10.2
સિન્દૂરી ચ તથા જાતી મુદ્ગરઃ શતપત્રિકા ।
મલ્લિકા ચ ચતુર્ધા સ્યાદ્ વાસન્તી નવમલ્લિકા ॥ રજ્નિ_10.3
અતિમુક્તો દ્વિધા યૂથી કુબ્જકો મુચકુન્દકઃ ।
કરુણી માધવી ચાથ ગણિકારી ચ કુન્દકઃ ॥ રજ્નિ_10.4
બકકેવિકબન્ધૂકાસ્ ત્રિસન્ધિશ્ ચ જપા તથા ।
પ્રોક્તા ભ્રમરમારી ચ તરુણ્ય્ અમ્લાનકસ્ તથા ॥ રજ્નિ_10.5
કિઙ્કિરાતો ઽથ બાલાખ્યો ઝિણ્ટિકા ચોષ્ટ્રકાણ્ડિકા ।
તગરં દમનદ્વન્દ્વં તુલસી મરુવો દ્વિધા ॥ રજ્નિ_10.6
અર્જકશ્ ચ ચતુર્ગઙ્ગા પત્રી પાચી ચ બાલકઃ ।
બર્બરો મઞ્ચિકાપત્રઃ પ્રોક્તા ચારામશીતલા ॥ રજ્નિ_10.7
અથ કમલપુણ્ડરીકાહ્વયકોકનદાનિ પદ્મિની ચૈવ ।
પદ્માક્ષં ચ મૃણાલં તત્કન્દઃ કેસરશ્ ચ તથા ॥ રજ્નિ_10.8
ઉત્પલકુમુદકુવલયમ્ ઉત્પલિની ચાઙ્કવસુમિત્યા ।
ઉત્તંસનામ્નિ વર્ગે દ્રવ્યાણ્ય્ અત્રોપદિશ્યન્તે ॥ રજ્નિ_10.9
કરવીરો મહાવીરો હયમારો ઽશ્વમારકઃ ।
હયઘ્નઃ પ્રતિહાસશ્ ચ શતકુન્દો ઽશ્વરોધકઃ ॥ રજ્નિ_10.10
હયારિર્ વીરકઃ કુન્દઃ શકુન્દઃ શ્વેતપુષ્પકઃ ।
અશ્વાન્તકસ્ તથાશ્વઘ્નો નખરાહ્વો ઽશ્વનાશકઃ ॥ રજ્નિ_10.11

સ્થલાદિકુમુદઃ પ્રોક્તો દિવ્યપુષ્પો હરપ્રિયઃ ।
ગૌરીપુષ્પઃ સિદ્ધપુષ્પો દ્વિકરાહ્વઃ પ્રકીર્ત્તિતઃ ॥ રજ્નિ_10.12
કરવીરઃ કટુસ્ તીક્ષ્ણઃ કુષ્ઠકણ્ડૂતિનાશનઃ ।
વ્રણાર્તિવિષવિસ્ફોટશમનો ઽશ્વમતિપ્રદઃ ॥ રજ્નિ_10.13
રક્તકરવીરકો ઽન્યો રક્તપ્રસવો ગણેશકુસુમશ્ ચ ।
ચણ્ડીકુસુમઃ ક્રૂરો ભૂતદ્રાવી રવિપ્રિયો મુનિભિઃ ॥ રજ્નિ_10.14
રક્તસ્ તુ કરવીરઃ સ્યાત્ કટુસ્તીક્ષ્ણો વિશોધકઃ ।
ત્વગ્દોષવ્રણકણ્ડૂતિકુષ્ઠહારી વિષાપહઃ ॥ રજ્નિ_10.15
પીતકરવીરકો ઽન્યઃ પીતપ્રસવઃ સુગન્ધિકુસુમશ્ ચ ।
કૃષ્ણસ્ તુ કૃષ્ણકુસુમશ્ ચતુર્વિધો ઽયં ગુણે તુલ્યઃ ॥ રજ્નિ_10.16
ધત્તૂરઃ કિતવો ધૂર્ત્ત ઉન્મત્તઃ કનકાહ્વયઃ ।
શઠો માતુલકઃ શ્યામો મદનઃ શિવશેખરઃ ॥ રજ્નિ_10.17
ખર્જૂઘ્નઃ કાહલાપુષ્પઃ ખલઃ કણ્ટફલસ્ તથા ।
મોહનઃ કલભોન્મત્તઃ શૈવઃ સપ્તદશાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_10.18
ધત્તૂરઃ કટુર્ ઉષ્ણશ્ ચ કાન્તિકારી વ્રણાર્તિનુત્ ।
ત્વગ્દોષખર્જૂકણ્ડૂતિજ્વરહારી ભ્રમપ્રદઃ ॥ રજ્નિ_10.19
કૃષ્ણધત્તૂરકઃ સિદ્ધઃ કનકઃ સચિવઃ શિવઃ ।
કૃષ્ણપુષ્પો વિષારાતિઃ ક્રૂરધૂર્તશ્ ચ કીર્તિતઃ ॥ રજ્નિ_10.20
રાજધત્તૂરકશ્ ચાન્યો રાજધૂર્તો મહાશઠઃ ।
નિસ્ત્રૈણિપુષ્પકો ભ્રાન્તો રાજસ્વર્ણઃ ષડાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_10.21
સિતનીલકૃષ્ણલોહિતપીતપ્રસવાશ્ ચ સન્તિ ધત્તૂરાઃ ।
સામાન્યગુણોપેતાસ્ તેષુ ગુણાઢ્યસ્ તુ કૃષ્ણકુસુમઃ સ્યાત્ ॥ રજ્નિ_10.22
કોવિદારઃ કાઞ્ચનારઃ કુદ્દાલઃ કનકારકઃ ।
કાન્તપુષ્પશ્ ચ કરકઃ કાન્તારો યમલચ્છદઃ ॥ રજ્નિ_10.23
પીતપુષ્પઃ સુવર્ણારો ગિરિજઃ કાઞ્ચનારકઃ ।
યુગ્મપત્રો મહાપુષ્પઃ સ્યાચ્ ચતુર્દશધાભિધઃ ॥ રજ્નિ_10.24
કોવિદારઃ કષાયઃ સ્યાત્ સંગ્રાહી વ્રણરોપણઃ ।
દીપનઃ કફવાતઘ્નો મૂત્રકૃચ્છ્રનિબર્હણઃ ॥ રજ્નિ_10.25
અર્કઃ ક્ષીરદલઃ પુચ્છી પ્રતાપઃ ક્ષીરકાણ્ડકઃ ।
વિક્ષીરો ભાસ્કરઃ ક્ષીરી ખર્જૂઘ્નઃ શિવપુષ્પકઃ ॥ રજ્નિ_10.26
ભઞ્જનઃ ક્ષીરપર્ણી સ્યાત્ સવિતા ચ વિકીરણઃ ।
સૂર્યાહ્વશ્ ચ સદાપુષ્પો રવિર્ આસ્ફોટકસ્ તથા ।
તૂલફલઃ શુકફલો વિંશતિશ્ ચ સમાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_10.27
અર્કસ્ તુ કટુર્ ઉષ્ણશ્ ચ વાતજિદ્ દીપનીયકઃ ।
શોફવ્રણહરઃ કણ્ડૂકુષ્ઠક્રિમિવિનાશનઃ ॥ રજ્નિ_10.28
શુક્લાર્કસ્ તપનઃ શ્વેતઃ પ્રતાપશ્ ચ સિતાર્કકઃ ।
સુપુષ્પઃ શઙ્કરાદિઃ સ્યાદ્ અત્યર્કો વૃત્તમલ્લિકા ॥ રજ્નિ_10.29
શ્વેતાર્કઃ કટુતિક્તોષ્ણો મલશોધનકારકઃ ।
મૂત્રકૃચ્છ્રાસ્રશોફાર્તિવ્રણદોષવિનાશનઃ ॥ રજ્નિ_10.30
રાજાર્કો વસુકો ઽલર્કો મન્દારો ગણરૂપકઃ ।

કાષ્ઠીલશ્ ચ સદાપુષ્પો જ્ઞેયો ઽત્ર સપ્તસંમિતઃ ॥ રજ્નિ_10.31
રાજાર્કઃ કટુતિક્તોષ્ણઃ કફમેદોવિષાપહઃ ।
વાતકુષ્ઠવ્રણાન્ હન્તિ શોફકણ્ડૂવિસર્પનુત્ ॥ રજ્નિ_10.32
શ્વેતમન્દારકસ્ ત્વ્ અન્યઃ પૃથ્વી કુરવકઃ સ્મૃતઃ ।
દીર્ઘપુષ્પઃ સિતાલર્કો દીર્ઘાત્યર્કઃ રસાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_10.33
શ્વેતમન્દારકો ઽત્યુષ્ણસ્ તિક્તો મલવિશોધનઃ ।
મૂત્રકૃચ્છ્રવ્રણાન્ હન્તિ ક્રિમીન્ અત્યન્તદારુણાન્ ॥ રજ્નિ_10.34
નમેરુઃ સુરપુન્નાગઃ સુરેષ્ટઃ સુરપર્ણિકા ।
સુરતુઙ્ગશ્ ચ પઞ્ચાહ્વઃ પુન્નાગગુણસંયુતઃ ॥ રજ્નિ_10.35
પલાશઃ કિંશુકઃ પર્ણો વાતપોથો ઽથ યાજ્ઞિકઃ ।
ત્રિપર્ણો વક્રપુષ્પશ્ ચ પૂતદ્રુર્ બ્રહ્મવૃક્ષકઃ ।
બ્રહ્મોપનેતા કાષ્ઠદ્રુઃ પર્યાયૈકાદશ સ્મૃતાઃ ॥ રજ્નિ_10.36
પલાશસ્ તુ કષાયોષ્ણઃ ક્રિમિદોષવિનાશનઃ ।
તદ્બીજં પામકણ્ડૂતિદદ્રુત્વગ્દોષનાશકૃત્ ॥ રજ્નિ_10.37
તસ્ય પુષ્પં ચ સોષ્ણં ચ કણ્ડૂકુષ્ઠાર્ત્તિનાશનમ્ ।
રક્તઃ પીતઃ સિતો નીલઃ કુસુમૈસ્ તુ વિભજ્યતે ॥ રજ્નિ_10.38
કિંશુકૈર્ ગુણસામ્યે ઽપિ સિતો વિજ્ઞાનદઃ સ્મૃતઃ ॥ રજ્નિ_10.39
પુન્નાગઃ પુરુષસ્ તુઙ્ગઃ પુન્નામા પાટલઃ પુમાન્ ।
રક્તપુષ્પો રક્તરેણુર્ અરુણો ઽયં નવાહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_10.40
પુન્નાગો મધુરઃ શીતઃ સુગન્ધિઃ પિત્તનાશકૃત્ ।
ભૂતવિદ્રાવણશ્ ચૈવ દેવતાનાં પ્રસાદનઃ ॥ રજ્નિ_10.41
તિલકો વિશેષકઃ સ્યાન્ મુખમણ્ડનકશ્ ચ પુણ્ડ્રકઃ પુણ્ડ્રઃ ।
સ્થિરપુષ્પઃ છિન્નરુહો દગ્ધરુહો રેચકશ્ ચ મૃતજીવી ॥ રજ્નિ_10.42
તરુણીકટાક્ષકામો વાસન્તઃ સુન્દરો ઽભીષ્ટઃ ।
ભાલવિભૂષણસંજ્ઞો વિજ્ઞેયઃ પઞ્ચદશનામા ॥ રજ્નિ_10.43
તિલકો મધુરઃ સ્નિગ્ધો વાતપિત્તકફાપહઃ ।
બલપુષ્ટિકરો હૃદ્યો લઘુર્ મેદોવિવર્ધનઃ ॥ રજ્નિ_10.44
તિલકત્વક્ કષાયોષ્ણા પુંસ્ત્વઘ્ની દન્તદોષનુત્ ।
ક્રિમિશોફવ્રણાન્ હન્તિ રક્તદોષવિનાશની ॥ રજ્નિ_10.45
અગસ્ત્યઃ શીઘ્રપુષ્પઃ સ્યાત્ અગસ્તિસ્ તુ મુનિદ્રુમઃ ।
વ્રણારિર્ દીર્ઘફલકો વક્રપુષ્પઃ સુરપ્રિયઃ ॥ રજ્નિ_10.46
સિતપીતનીલલોહિતકુસુમવિશેષાચ્ ચતુર્વિધો ઽગસ્તિઃ ।
મધુરશિશિરસ્ત્રિદોષશ્રમકાસવિનાશનશ્ ચ ભૂતઘ્નઃ ॥ રજ્નિ_10.47
અગસ્ત્યં શિશિરં ગૌલ્યં ત્રિદોષઘ્નં શ્રમાપહમ્ ।
બલાસકાસવૈવર્ણ્યભૂતઘ્નં ચ બલાપહમ્ ॥ રજ્નિ_10.48
પાટલી તામ્રપુષ્પી ચ કુમ્ભિકા રક્તપુષ્પિકા ।
વસન્તદૂતી ચામોઘા સ્થાલી ચ વિટવલ્લભા ।
સ્થિરગન્ધામ્બુવાસી ચ કાલવૃન્તીન્દુભૂહ્વયા ॥ રજ્નિ_10.49
પાટલી તુ રસે તિક્તા કટૂષ્ણા કફવાતજિત્ ।
શોફાધ્માનવમિશ્વાસશમની સન્નિપાતનુત્ ॥ રજ્નિ_10.50

સિતપાટલિકા ચાન્યા સિતકુમ્ભી ફલેરુહા ।
સિતા મોઘા કુબેરાક્ષી સિતાહ્વા કાષ્ઠપાટલા ।
પાટલી ધવલા પ્રોક્તા જ્ઞેયા વસુમિતાહ્વયા ॥ રજ્નિ_10.51
સિતપાટલિકા તિક્તા ગુરૂષ્ણા વાતદોષજિત્ ।
વમિહિક્કાકફઘ્ની ચ શ્રમશોષાપહારિકા ॥ રજ્નિ_10.52
અશોકઃ શોકનાશઃ સ્યાદ્ વિશોકો વઞ્જુલદ્રુમઃ ।
મધુપુષ્પો ઽપશોકશ્ ચ કઙ્કેલિઃ કેલિકસ્ તથા ॥ રજ્નિ_10.53
રક્તપલ્લવકશ્ ચિત્રો વિચિત્રઃ કર્ણપૂરકઃ ।
સુભગઃ સ્મરાધિવાસો દોષહારી પ્રપલ્લવઃ ॥ રજ્નિ_10.54
રાગી તરુર્ હેમપુષ્પો રામાવામઙ્ઘ્રિઘાતકઃ ।
પિણ્ડીપુષ્પો નટશ્ ચૈવ પલ્લવદ્રુર્ દ્વિવિંશતિઃ ॥ રજ્નિ_10.55
અશોકઃ શિશિરો હૃદ્યઃ પિત્તદાહશ્રમાપહઃ ।
ગુલ્મશૂલોદરાધ્માનનાશનઃ ક્રિમિકારકઃ ॥ રજ્નિ_10.56
ચમ્પકઃ સ્વર્ણપુષ્પશ્ ચ ચામ્પેયઃ શીતલચ્છદઃ ।
સુભગો ભૃઙ્ગમોહી ચ શીતલો ભ્રમરાતિથિઃ ॥ રજ્નિ_10.57
સુરભિર્ દીપપુષ્પશ્ ચ સ્થિરગન્ધો ઽતિગન્ધકઃ ।
સ્થિરપુષ્પો હેમપુષ્પઃ પીતપુષ્પસ્ તથાપરઃ ।
હેમાહ્વઃ સુકુમારસ્ તુ વનદીપો ઽષ્ટભૂહ્વયઃ ॥ રજ્નિ_10.58
તત્કલિકા ગન્ધફલી બહુગન્ધા ગન્ધમોદિની ત્રેધા ॥ રજ્નિ_10.59
ચમ્પકઃ કટુકસ્ તિક્તઃ શિશિરો દાહનાશનઃ ।
કુષ્ઠકણ્ડૂવ્રણહરો ગુણાઢ્યો રાજચમ્પકઃ ॥ રજ્નિ_10.60
ક્ષુદ્રાદિચમ્પકસ્ ત્વ્ અન્યઃ સ જ્ઞેયો નાગચમ્પકઃ ।
ફણિચમ્પકનાગાહ્વશ્ ચમ્પકો વનજઃ શરાઃ ॥ રજ્નિ_10.61
વનચમ્પકઃ કટૂષ્ણો વાતકફધ્વંસનો વર્ણ્યઃ ।
ચક્ષુષ્યો વ્રણરોપી વહ્નિસ્તમ્ભં કરોતિ યોગગુણાત્ ॥ રજ્નિ_10.62
બકુલસ્ તુ સીધુગન્ધઃ સ્ત્રીમુખમધુદોહલશ્ ચ મધુપુષ્પઃ ।
સુરભિર્ ભ્રમરાનન્દઃ સ્થિરકુસુમઃ કેસરશ્ ચ શારદિકઃ ॥ રજ્નિ_10.63
કરકઃ સીધુસંજ્ઞસ્ તુ વિશારદો ગૂઢપુષ્પકો ધન્વી ।
મદનો મદ્યામોદશ્ ચિરપુષ્પશ્ ચેતિ સપ્તદશસંજ્ઞઃ ॥ રજ્નિ_10.64
બકુલઃ શીતલો હૃદ્યો વિષદોષવિનાશનઃ ।
મધુરશ્ ચ કષાયશ્ ચ મદાઢ્યો હર્યદાયકઃ ॥ રજ્નિ_10.65
બકુલકુસુમં ચ રુચ્યં ક્ષીરાઢ્યં સુરભિ શીતલં મધુરમ્ ।
સ્નિગ્ધકષાયં કથિતં મલસંગ્રહકારકં ચૈવ ॥ રજ્નિ_10.66
કેતકી તીક્ષ્ણપુષ્પા ચ વિફલા ધૂલિપુષ્પિકા ।
મેધ્યા કણ્ટદલા ચૈવ શિવદ્વિષ્ટા નૃપપ્રિયા ॥ રજ્નિ_10.67
ક્રકચા દીર્ઘપત્રા ચ સ્થિરગન્ધા તુ પાંશુલા ।
ગન્ધપુષ્પેન્દુકલિકા દલપુષ્પા ત્રિપઞ્ચધા ॥ રજ્નિ_10.68
સ્વર્ણાદિકેતકી ત્વ્ અન્યા જ્ઞેયા સા હેમકેતકી ।
કનકપ્રસવા પુષ્પી હૈમી છિન્નરુહા તથા ।
વિષ્ટરુહા સ્વર્ણપુષ્પી કામખડ્ગદલા ચ સા ॥ રજ્નિ_10.69

કેતકીકુસુમં વર્ણ્યં કેશદૌર્ગન્ધ્યનાશનમ્ ।
હેમાભં મદનોન્માદવર્દ્ધનં સૌખ્યકારિ ચ ॥ રજ્નિ_10.70
તસ્યાઃ સ્તનો ઽતિશિશિરઃ કટુઃ પિત્તકફાપહઃ ।
રસાયનકરો બલ્યો દેહદાર્ઢ્યકરઃ પરઃ ॥ રજ્નિ_10.71
સિન્દૂરી વીરપુષ્પશ્ ચ તૃણપુષ્પી કરચ્છદઃ ।
સિન્દૂરપુષ્પી શોણાદિપુષ્પી ષડાહ્વયઃ સ્મૃતઃ ॥ રજ્નિ_10.72
સિન્દૂરી કટુકા તિક્તા કષાયા શ્લેષ્મવાતજિત્ ।
શિરઆર્તિશમની ભૂતનાશા ચણ્ડીપ્રિયા ભવેત્ ॥ રજ્નિ_10.73
જાતી સુરભિગન્ધા સ્યાત્ સુમના તુ સુરપ્રિયા ।
ચેતકી સુકુમારા તુ સન્ધ્યાપુષ્પી મનોહરા ॥ રજ્નિ_10.74
રાજપુત્રી મનોજ્ઞા ચ માલતી તૈલભાવિની ।
જનેષ્ટા હૃદ્યગન્ધા ચ નામાન્ય્ અસ્યાશ્ ચતુર્દશ ।
માલતી શીતતિક્તા સ્યાત્ કફઘ્ની મુખપાકનુત્ ।
કુદ્મલં નેત્રરોગઘ્નં વ્રણવિસ્ફોટકુષ્ઠનુત્ ॥ રજ્નિ_10.75
મુદ્ગરો ગન્ધસારસ્ તુ સપ્તપત્રશ્ ચ કર્દમી ।
વૃત્તપુષ્પો ઽતિગન્ધશ્ ચ ગન્ધરાજો વિટપ્રિયઃ ।
ગેયપ્રિયો જનેષ્ટશ્ ચ મૃગેષ્ટો રુદ્રસમ્મિતઃ ॥ રજ્નિ_10.76
મુદ્ગરો મધુરઃ શીતઃ સુરભિઃ સૌખ્યદાયકઃ ।
મનોજ્ઞો મધુપાનન્દકારી પિત્તપ્રકોપહૃત્ ॥ રજ્નિ_10.77
શતપત્રી તુ સુમના સુશીતા શિવવલ્લભા ।
સૌમ્યગન્ધા શતદલા સુવૃત્તા શતપત્રિકા ॥ રજ્નિ_10.78
શતપત્રી હિમા તિક્તા કષાયા કુષ્ઠનાશની ।
મુખસ્ફોટહરા રુચ્યા સુરભિઃ પિત્તદાહનુત્ ॥ રજ્નિ_10.79
મલ્લિકા ભદ્રવલ્લી તુ ગૌરી ચ વનચન્દ્રિકા ।
શીતભીરુઃ પ્રિયા સૌમ્યા નારીષ્ટા ગિરિજા સિતા ।
મલ્લી ચ દમયન્તી ચ ચન્દ્રિકા મોદિની મનુઃ ॥ રજ્નિ_10.80
મલ્લિકા કટુતિક્તા સ્યાચ્ ચક્ષુષ્યા મુખપાકનુત્ ।
કુષ્ઠવિસ્ફોટકણ્ડૂતિવિષવ્રણહરા પરા ॥ રજ્નિ_10.81
વલ્લિકા મોદિની ચાન્યા વટપત્રા કુમારિકા ।
સુગન્ધાઢ્યા વૃત્તપુષ્પા મુક્તાભા વૃત્તમલ્લિકા ॥ રજ્નિ_10.82
નેત્રરોગાપહન્ત્રી સ્યાત્ કટૂષ્ણા વૃત્તમલ્લિકા ।
વ્રણઘ્ની ગન્ધબહલા દારયત્ય્ આસ્યજાન્ ગદાન્ ॥ રજ્નિ_10.83
વાર્ષિકા ત્રિપુટા ત્ર્યસ્રા સુરૂપા સુલભા પ્રિયા ।
શ્રીવલ્લી ષટ્પદાનન્દા મુક્તબન્ધા નવાભિધા ॥ રજ્નિ_10.84
વાર્ષિકા શિશિરા હૃદ્યા સુગન્ધિઃ પિત્તનાશની ।
કફવાતવિષસ્ફોટક્રિમિદોષામનાશની ॥ રજ્નિ_10.85
સા દીર્ઘવર્ત્તુલપુષ્પવિશેષાદ્ અનેકનિર્દેશા ।
મૃગમદવાસા ત્વ્ અન્યા કસ્તૂરીમલ્લિકા જ્ઞેયા ॥ રજ્નિ_10.86
પ્રાતર્વિકસ્વરૈકા સાયોદ્ભિદુરાપિ મલ્લિકા કાપિ ।
વનમલ્લિકા નુ સા સ્યાદ્ આસ્ફોતા કિન્તુ સમગુણોપેતા ॥ રજ્નિ_10.87

વાસન્તી પ્રહસન્તી વસન્તજા માધવી મહાજાતિઃ ।
શીતસહા મધુબહલા વસન્તદૂતી ચ વસુનામ્ની ॥ રજ્નિ_10.88
વાસન્તી શિશિરા હૃદ્યા સુરભિઃ શ્રમહારિણી ।
ધમ્મિલ્લામોદિની મન્દમદનોન્માદદાયિની ॥ રજ્નિ_10.89
નવમલ્લિકાતિમોદા ગ્રૈષ્મી ગ્રીષ્મોદ્ભવા ચ સા ।
સપ્તલા સુકુમારા ચ સુરભી સૂચિમલ્લિકા ।
સુગન્ધા શિખરિણી સ્યાન્ નેવાલી ચેન્દુભૂહ્વયા ॥ રજ્નિ_10.90
નવમલ્લિકાતિશૈત્યા સુરભિઃ સર્વરોગહૃત્ ॥ રજ્નિ_10.91
સૈવાતિમુક્તકાખ્યા પુણ્ડ્રકનામ્ની ચ કાચિદ્ ઉક્તાન્યા ।
મદની ભ્રમરાનન્દા કામકાન્તા ચ પઞ્ચાખ્યા ॥ રજ્નિ_10.92
અતિમુક્તઃ કષાયઃ સ્યાચ્ છિશિરઃ શ્રમનાશનઃ ।
પિત્તદાહજ્વરોન્માદહિક્કાચ્છર્દિનિવારણઃ ॥ રજ્નિ_10.93
યૂથિકા ગણિકામ્બષ્ઠા માગધી બાલપુષ્પિકા ।
મોદની બહુગન્ધા ચ ભૃઙ્ગાનન્દા ગજાહ્વયા ॥ રજ્નિ_10.94
અન્યા યૂથી સુવર્ણાહ્વા સુગન્ધા હેમયૂથિકા ।
યુવતીષ્ટા વ્યક્તગન્ધા શિખણ્ડી નાગપુષ્પિકા ॥ રજ્નિ_10.95
હરિણી પીતયૂથી ચ પોતિકા કનકપ્રભા ।
મનોહરા ચ ગન્ધાઢ્યા પ્રોક્તા ત્રયોદશાહ્વયા ॥ રજ્નિ_10.96
યૂથિકાયુગલં સ્વાદુ શિશિરં શર્કરાર્તિનુત્ ।
પિત્તદાહતૃષાહારિ નાનાત્વગ્દોષનાશનમ્ ॥ રજ્નિ_10.97
સિતપીતનીલમેચકનામ્ન્યઃ કુસુમેન યૂથિકાઃ કથિતાઃ ।
તિક્તહિમપિત્તકફામયજ્વરઘ્ન્યો વ્રણાદિદોષહરાઃ ॥ રજ્નિ_10.98
સર્વાસાં યૂથિકાનાં તુ રસવીર્યાદિસામ્યતા ।
સુરૂપં તુ સુગન્ધાઢ્યં સ્વર્ણયૂથ્યા વિશેષતઃ ॥ રજ્નિ_10.99
કુબ્જકો ભદ્રતરુણો વૃત્તપુષ્પો ઽતિકેસરઃ ।
મહાસહઃ કણ્ટકાઢ્યઃ ખર્વો ઽલિકુલસઙ્કુલઃ ॥ રજ્નિ_10.100
કુબ્જકઃ સુરભિઃ શીતો રક્તપિત્તકફાપહઃ ।
પુષ્પં તુ શીતલં વર્ણ્યં દાહઘ્નં વાતપિત્તજિત્ ॥ રજ્નિ_10.101
મુચકુન્દો બહુપત્રઃ સુદલો હરિવલ્લભઃ સુપુષ્પશ્ ચ ।
અર્ઘ્યાર્હો લક્ષ્મણકો રક્તપ્રસવશ્ ચ વસુનામા ॥ રજ્નિ_10.102
મુચકુન્દઃ કટુતિક્તઃ કફકાસવિનાશનશ્ ચ કણ્ઠદોષહરઃ ।
ત્વગ્દોષશોફશમનો વ્રણપામાવિનાશનશ્ ચૈવ ॥ રજ્નિ_10.103
કરુણી ગ્રીષ્મપુષ્પી સ્યાદ્ રક્તપુષ્પી ચ વારુણી ।
રાજપ્રિયા રાજપુષ્પી સૂક્ષ્મા ચ બ્રહ્મચારિણી ॥ રજ્નિ_10.104
કરુણી કટુતિક્તોષ્ણા કફમારુતનાશિની ।
આધ્માનવિષવિચ્છર્દિજત્રૂર્ધ્વશ્વાસહારિણી ॥ રજ્નિ_10.105
માધવી ચન્દ્રવલ્લી ચ સુગન્ધા ભ્રમરોત્સવા ।
ભૃઙ્ગપ્રિયા ભદ્રલતા ભૂમિમણ્ડપભૂષણી ॥ રજ્નિ_10.106
માધવી કટુકા તિક્તા કષાયા મદગન્ધિકા ।
પિત્તકાસવ્રણાન્ હન્તિ દાહશોષવિનાશિની ॥ રજ્નિ_10.107

ગણિકારી કાઞ્ચનિકા કાઞ્ચનપુષ્પી વસન્તદૂતી ચ ।
ગન્ધકુસુમાતિમોદા વાસન્તી મદમાદિની ચૈવ ॥ રજ્નિ_10.108
ગણિકારી સુરભિતરા ત્રિદોષશમની ચ દાહશોષહરા ।
કામક્રીડાડમ્બરશમ્બરહરચાપલપ્રસરા ॥ રજ્નિ_10.109
કુન્દસ્ તુ મકરન્દશ્ ચ મહામોદો મનોહરઃ ।
મુક્તાપુષ્પઃ સદાપુષ્પસ્ તારપુષ્પો ઽટ્ટહાસકઃ ॥ રજ્નિ_10.110
દમનો વનહાસશ્ ચ મનોજ્ઞો રુદ્રસમ્મિતઃ ॥ રજ્નિ_10.111
કુન્દો ઽતિમધુરઃ શીતઃ કષાયઃ કૈશ્યભાવનઃ ।
કફપિત્તહરશ્ ચૈવ સરો દીપનપાચનઃ ॥ રજ્નિ_10.112
બકઃ પાશુપતઃ શૈવઃ શિવપિણ્ડશ્ ચ સુવ્રતઃ ।
વસુકશ્ ચ શિવાઙ્કશ્ ચ શિવેષ્ટઃ ક્રમપૂરકઃ ।
શિવમલ્લી શિવાહ્લાદઃ શામ્ભવો રવિસમ્મિતઃ ॥ રજ્નિ_10.113
બકો ઽતિશિશિરસ્ તિક્તો મધુરો મધુગન્ધકઃ ।
પિત્તદાહકફશ્વાસશ્રમહારી ચ દીપનઃ ॥ રજ્નિ_10.114
કેવિકા કવિકા કેવા ભૃઙ્ગારિર્ નૃપવલ્લભા ।
ભૃઙ્ગમારી મહાગન્ધા રાજકન્યાલિમોહિની ॥ રજ્નિ_10.115
કેવિકા મધુરા શીતા દાહપિત્તશ્રમાપહા ।
વાતશ્લેષ્મરુજાં હન્ત્રી પિત્તચ્છર્દિવિનાશિની ॥ રજ્નિ_10.116
બન્ધૂકો બન્ધુજીવઃ સ્યાદ્ ઓષ્ઠપુષ્પો ઽર્કવલ્લભઃ ।
મધ્યન્દિનો રક્તપુષ્પો રાગપુષ્પો હરિપ્રિયઃ ॥ રજ્નિ_10.117
અસિતસિતપીતલોહિતપુષ્પવિશેષાચ્ ચતુર્વિધો બન્ધૂકઃ ।
જ્વરહારી વિવિધગ્રહપિશાચશમનઃ પ્રસાદનઃ સવિતુઃ સ્યાત્ ॥ રજ્નિ_10.118
ત્રિસન્ધિઃ સાન્ધ્યકુસુમા સન્ધિવલ્લી સદાફલા ।
ત્રિસન્ધ્યકુસુમા કાન્તા સુકુમારા ચ સન્ધિજા ॥ રજ્નિ_10.119
ત્રિસન્ધિસ્ ત્રિવિધા જ્ઞેયા રક્તા ચાન્યા સિતાસિતા ।
કફકાસહરા રુચ્યા ત્વગ્દોષશમની પરા ॥ રજ્નિ_10.120
જપાખ્યા ઓડ્રકાખ્યા ચ રક્તપુષ્પી જવા ચ સા ।
અર્કપ્રિયા રક્તપુષ્પી પ્રાતિકા હરિવલ્લભા ॥ રજ્નિ_10.121
જપા તુ કટુર્ ઉષ્ણા સ્યાદ્ ઇન્દ્રલુપ્તકનાશકૃત્ ।
વિચ્છર્દિજન્તુજનની સૂર્યારાધનસાધની ॥ રજ્નિ_10.122
ભ્રમરારિર્ ભૃઙ્ગમારી ભૃઙ્ગારિર્ માંસપુષ્પિકા ।
કુષ્ઠારિર્ ભ્રમરી ચૈવ જ્ઞેયા યષ્ટિલતા મુનિઃ ॥ રજ્નિ_10.123
તિક્તા ભ્રમરમારી સ્યાદ્ વાતશ્લેષ્મજ્વરાપહા ।
શોફકણ્ડૂતિકુષ્ઠઘ્ની વ્રણદોષાસ્થિદોષનુત્ ॥ રજ્નિ_10.124
તરુણી સહા કુમારી ગન્ધાઢ્યા ચારુકેસરા ભૃઙ્ગેષ્ટા ।
રામતરુણી તુ સુદલા બહુપત્રા ભૃઙ્ગવલ્લભા ચ દશાહ્વા ॥ રજ્નિ_10.125
તરુણી શિશિરા સ્નિગ્ધા પિત્તદાહજ્વરાપહા ।
મધુરા મુખપાકઘ્ની તૃષ્ણાવિચ્છર્દિવારિણી ॥ રજ્નિ_10.126
મહતી તુ રાજતરુણી મહાસહા વર્ણ્યપુષ્પકો ઽમ્લાનઃ ।
અમિલાતકઃ સુપુષ્પઃ સુવર્ણપુષ્પશ્ ચ સપ્તાહ્વઃ ॥ રજ્નિ_10.127