Prasannapada · અધ્યાય 70

તત્ર અવિદ્યા અજ્ઞાનં તમો યથાભૂતાર્થપ્રચ્છાદકં સ્તિમિતતા । અવિદ્યયા નિવૃતઃ છાદિતઃ પુદ્ગલઃ પુનર્ભવાય પુનર્ભવાર્થં પુનર્ભવોત્પત્ત્યર્થમભિસંસ્કરોતિ ઉત્પાદયતિ યાન્ કુશલાદિચેતનાવિશેષાંસ્તે પુનર્ભવાભિસંસ્કારાત્ સંસ્કારાઃ । તે ચ ત્રિવિધાઃ- કુશલા અકુશલા આનેજ્યાશ્ચ, યદિ વા- કાયિકા વાચિકા માનસાશ્ચેતિ । તાંસ્ત્રિવિધાન્ કર્મલક્ષણાન્ સંસ્કારાનવિદ્યાનિવૃતઃ પુદ્ગલઃ કરોતિ । તૈશ્ચ સંસ્કારૈરભિસંસ્કૃતૈઃ કર્મભિઃ કર્મસંજ્ઞિતૈઃ તદ્ધેતુકાં ગતિં ગચ્છતિ

તતો ઽસ્ય-
વિજ્ઞાનં સંનિવિશતે સંસ્કારપ્રત્યયં ગતૌ ।
કૃતોપચિતસંસ્કારસ્યાસ્ય પુદ્ગલસ્ય સંસ્કારાનુરૂપાયાં ગતૌ દેવાદિકાયાં સંસ્કારહેતુકં વિજ્ઞાનં સંનિવિશતે પ્રવિશતિ ઉપપદ્યતે સંસારાનર્થબીજભૂતમ્ । તત ઉત્તરકાલમ્-
સંનિવિષ્ટે ઽથ વિજ્ઞાને નામરૂપં નિષિચ્યતે