Prasannapada · અધ્યાય 53

યદિ હેતુપ્રત્યયસામગ્ર્યાં ત્વન્મતેન ફલમસ્તિ, નનુ એવં સતિ યસ્માત્ સામગ્ર્યામસ્તિ, કથં તયા તજ્જન્યતે? ન હિ કુણ્ડે દધિ વિદ્યમાનં કુણ્ડેન જન્યતે । અપિ ચ । યદ્વિદ્યતે તન્નિષ્પન્નત્વાત્ નિષ્પન્નપુરોવસ્થિતઘટવત્ ન પુનર્જન્માપેક્ષતે । અભિવ્યક્તિઃ સ્થૌલ્યં વા સૂક્ષ્માત્મના વિદ્યમાનસ્ય ક્રિયત ઇતિ ચેત્, તસ્યાપિ પક્ષસ્ય પૂર્વમેવ-
આગચ્છત્યન્યતો નાગ્નિરિન્ધને ઽગ્નિર્ન વિદ્યતે ।
ઇત્યત્રોક્તમુત્તરમ્

અથ નાસ્ત્યેવ સામગ્ર્યાં ફલમિતિ પરિકલ્પ્યતે, એતદપિ નોપપદ્યતે ઇતિ પ્રતિપાદયન્નાહ-
હેતોશ્ચ પ્રત્યયાનાં ચ સામગ્ર્યા જાયતે યદિ ।
ફલં નાસ્તિ ચ સામગ્ર્યાં સામગ્ર્યા જાયતે કથમ્